«Ο Άδωνις είναι η πλατωνική ιδέα του κυνικού υπουργού της εποχής μας
Στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, εκεί όπου κάποτε η Ιατρική επιτελούσε λειτουργία, όχι ανταλλακτική αξία, συνελήφθη διευθυντής καρδιοχειρουργικής κλινικής να ζητά πέντε χιλιάδες ευρώ – ένα «φακελάκι» για την αυτονόητη επίβλεψη του ασθενούς. Ο ασθενής, στο νέο δημόσιο σύστημα υγείας, δεν είναι πια πολίτης, είναι πιθανός πελάτης, και μάλιστα υψηλού ρίσκου. Η ζωή του δεν αξιολογείται με βάση την ανάγκη, αλλά με βάση τη διαθεσιμότητα χρημάτων. Το φακελάκι δεν είναι έκπτωση ηθικής. Είναι μοντέλο λειτουργίας. Είναι η μόνη ειλικρινής απόληξη μιας πολιτικής που θεσμοθέτησε το κενό, πασπαλισμένο με στατιστικά διαγράμματα και τηλεοπτική λάμψη.
Και ποιος ηγείται αυτού του θεάτρου του θανάτου; Ο Άδωνις Γεωργιάδης: βιβλιοπώλης, απόφοιτος του ιστορικού-αρχαιολογικού τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών, άνθρωπος με καμία επιστημονική ή επαγγελματική σχέση με τον χώρο της υγείας, ένας πολιτικός αυτουργός μιας εκστρατείας εντυπώσεων που βαφτίστηκε «πολιτική υγείας».
Ούτε γιατρός, ούτε νοσηλευτής, ούτε καν διοικητικός. Παρουσιάζεται όμως ως θεράπων του συστήματος, επειδή έμαθε να χειρίζεται το power point με την ίδια ευχέρεια που άλλοτε πουλούσε βιβλία για τον Μέγα Αλέξανδρο και θεραπείες για την οστεοπόρωση.
Η πολιτική του δεν είναι μεταρρυθμιστική.
Είναι αυθυποβολή.
Δεν σχετίζεται με την Υγεία, σχετίζεται με την επιθυμία εξουσίας. Ο Άδωνις δεν προσφέρει περίθαλψη, προσφέρει θεαματική υπερδιέγερση. Εκφωνεί, αντί να σιωπά. Επιδεικνύεται, αντί να λογοδοτεί, κατασκευάζει «αφήγημα», ενώ γύρω του σωρεύεται νεκρό γράμμα, νεκρό σώμα και νεκρό καθήκον.
Η λειτουργικότητα του συστήματος υγείας, επί των ημερών του, έχει υποκατασταθεί από μια νεοφιλελεύθερη παλίμψηστη κατασκευή θεάματος, στην οποία η πραγματικότητα διαψεύδεται από το δελτίο τύπου.
Το φακελάκι στο Ιπποκράτειο δεν είναι ακραίο. Είναι συστημικό σημείο αναφοράς. Είναι η πιο ειλικρινής έκφραση μιας κυβέρνησης που ανέθεσε τη διαχείριση της ζωής σε ανειδίκευτους θεατρώνες του μηδενός. Όχι μόνο δεν υπάρχει σχέδιο για την Υγεία, υπάρχει συνειδητή αποεπένδυση στην ανάγκη, πειραματική εκμηδένιση της φροντίδας, με μοναδικό στόχο την απόσπαση εντυπώσεων και την απόκρυψη της κατάρρευσης.
Ο Άδωνις είναι η πλατωνική ιδέα του κυνικού υπουργού της εποχής μας. Φτιαγμένος όχι από πολιτική ουσία, αλλά από τηλεοπτική διάρκεια. Δεν έχει λογική πράξης, παρά μόνο ρυθμό παρουσίας.
Δεν θεμελιώνει σχέδιο, επιβιώνει μέσω συναισθηματικής παρόρμησης του θεατή.
Η Υγεία, στα χέρια του, μετατρέπεται σε πεδίο επενδυτικής αναπαράστασης: μια σκηνή διαρκούς επιτελεστικότητας, χωρίς ίχνος αγωνίας, χωρίς άγγιγμα πόνου, χωρίς εσωτερική σιωπή.
Στην πραγματικότητα, δεν έχουμε σύστημα υγείας. Έχουμε ένα κενό εξουσίας που εκπέμπει success story.
Έχουμε ιατρικό προσωπικό που μεταναστεύει, ραντεβού που δίνονται για μετά από έξι μήνες, εφημερίες που γίνονται χωρίς ιατρικό εξοπλισμό, και συγγενείς που τρέμουν τη διασωλήνωση, όχι από φόβο για τον ιό, αλλά από τρόμο για το πώς θα «συνεννοηθούν» με το σύστημα.
Κάθε ασθενής είναι ένας λογιστικός πονοκέφαλος. Κάθε πράξη φροντίδας, ένα μη ανακτήσιμο κόστος. Κάθε κραυγή, μια παραφωνία στο δελτίο των 20:00.
Η κυβέρνηση δεν αποτυγχάνει απλώς, ακυρώνει τη δυνατότητα της ίδιας της φροντίδας. Δεν λησμονεί το καθήκον της αλλά το υποκαθιστά με αφήγημα. Δεν είναι άσχετη. Είναι πεισματικά αντίθετη προς την πραγματικότητα. Και ο Γεωργιάδης δεν είναι ένα «ακραίο φαινόμενο» αλλά η καθαρή συνέπεια μιας πολιτικής που έχει εγκαταλείψει την έννοια του δημόσιου ως κοινού και το έχει αντικαταστήσει με το δημόσιο ως ενοχλητική αναμονή για ιδιωτικοποίηση.
Το Ιπποκράτειο –το φάντασμα της παλιάς ηθικής της ιατρικής– έγινε τελικά το θέατρο όπου καταρρέει το «επιτελικό κράτος», και μαζί του η ίδια η έννοια της ζωής ως φροντίδας. Δεν είναι σκάνδαλο. Είναι αντανάκλαση.
Δεν είναι εξαίρεση. Είναι ο κανόνας που αποκαλύπτεται στον καθρέφτη.
Και στον καθρέφτη αυτόν δεν βλέπεις μόνο τον γιατρό που ζήτησε 5.000 ευρώ.
Βλέπεις έναν υπουργό που δεν είχε ποτέ δικαίωμα να σταθεί εκεί.
Και μια κυβέρνηση που δεν είχε ποτέ πρόθεση να θεραπεύσει. Μονάχα να επικοινωνήσει την αποτυχία της ως επιτυχία.
Μάνος Λαμπράκης