Νέος ταχυδρομικός διανομέας ήτανε ο φίλος μου ο Γιώργος. Κι όπως όλοι οι νέοι ήταν αγνός και απονήρευτος...
Γιατί οι άνθρωποι, δεν γεννιόμαστε πονηροί. Στην πορεία γινόμαστε. Και ποιος μας διδάσκει την πονηράδα;;; Μα η οικογένεια, πρώτη απ’ όλους. Τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνει το… ευρύτερο περιβάλλον. Για να ακριβολογώ, το κοινωνικό περιβάλλον. Όποιος φίλος μας ή συγγενής μας είναι πονηρούλης, αυτομάτως κατατάσσεται στους «άξιους». Αντίθετα, αν είναι ξένος του προσάπτουμε την κατηγορία του «κουτοπόνηρου». Οι Έλληνες θεωρούμε τους εαυτούς μας το ευφυέστερο δημιούργημα και συχνά πυκνά, οσάκις θέλουμε να παινευτούμε (και το κάνουμε συχνά) λέμε την έκφραση «σιγά ρε που θα μου τη φέρει εμένα ο γύφτος» ή «άσε μας ρε Βλάχο που θα μας πουλήσεις πονηράδα»!!!
Ο Γιώργος λοιπόν, έπιασε δουλειά στα ταχυδρομεία, αλλά… οι αρχές του ήταν απαραβίαστες: Δεν γούσταρε το φιλοδώρημα! Οι υπόλοιποι συνάδελφοι βλάκα τον ανέβαζαν βλάκα τον κατέβαζαν! Δεν μπορούσαν να δεχτούν ότι υπάρχει και κάποιος που δεν ανέχεται την αναξιοπρέπεια του φιλοδωρήματος. Γιατί, ας μην κρυβόμαστε, το φιλοδώρημα δεν είναι ό,τι καλύτερο. Είναι ένα είδος «λαδώματος», που τουλάχιστον στην Ψωροκώσταινα υιοθετήθηκε κατά τη διάρκεια της τούρκικης σκλαβιάς με το… μπαξίσι! Εν πάση περιπτώσει, είτε φιλοδώρημα το πούμε είτε πουρμπουάρ (κατά τη γαλλική εκδοχή) «λαδωματάκι» είναι κι αυτό κι ας μην παίζουμε με λέξεις και έννοιες! Στην αεροσυνοδό λ.χ. δεν δίνεις μπαξίσι! Ούτε και στον έλεγχο των χειραποσκευών στα αεροδρόμια. Όταν όμως σου φέρνει ο ταχυδρόμος τη σύνταξη… θα το πάρει το μπαξίσι του…
Κάποτε, περιμένοντας στη σειρά μου για μια κολονοσκόπηση βίωσα μια φριχτή εμπειρία: Την επιμονή ενός ηλικιωμένου να «λαδώσει» την γιατρό. Εκείνη να αντιστέκεται θαρραλέα κι εκείνος, ως γνήσιος ραγιάς, να μην μπορεί να εννοήσει ότι υπάρχουν άνθρωποι αξιοπρεπείς, άνθρωποι που δεν εξαγοράζονται. «Μα δεν γίνεται, θέλω να σου δώσω το φακελάκι και δεν έχεις το δικαίωμα να με προσβάλεις», έλεγε και ξανάλεγε ο μπάρμπας στην κ. Ματρέλα. Αυτός, ο ίδιος μπάρμπας, που στο καφενείο του χωριού του υπερθεμάτιζε ότι «όλοι οι γιατροί τα αρπάζουν», ηττήθηκε κατά κράτος, γιατί η γιατρός, σε πείσμα των επίορκων συναδέλφων της, δεν κάμφθηκε από τις επιμονές του απαράδεκτου γέροντα.
Επανέρχομαι στον φίλο μου τον Γιώργο, τον ταχυδρομικό, που δεν γουστάριζε να εισπράττει από τους συναλλασσόμενους μπαξίσι… Εν πολλοίς το είχε καταφέρει, ώσπου κάποια ημέρα βρήκε το… διάβολό του, ο οποίος, εν προκειμένω ήταν ένας άνθρωπος τσιγγάνικης καταγωγής. Έδωσε την επιταγή στον τσιγγάνο κι εκείνος, μυημένος στην νεοελληνική πραγματικότητα επέμενε φορτικά να δώσει το μπαξίσι. Ο ταχυδρομικός αρνιόταν πεισματικά να δεχτεί το «λάδωμα». Ο τσιγγάνος όμως παραήταν πεισματάρης, κι όχι άδικα, γιατί στο δικό του κώδικα αξιών ήταν αδιανόητο να σου δίνουν μετρητό κι εσύ να μην ενδίδεις. Επιμονή ο τσιγγάνος να χρηματίσει, επιμονή κι ο ταχυδρόμος να μην χρηματιστεί. Δυο κόσμοι τόσο κοντά και τόσο διαφορετικοί.
Εν τέλει, χρειάστηκε να νευριάσει ο ταχυδρόμος για να καταλάβει ο τσιγγάνος ότι δεν είμαστε όλοι ίδιοι…
Στο τέλος βέβαια, πείστηκε… θέλοντας και μη…
Πέρασαν καμιά δεκαριά ημέρες, όταν ένα πρωί, χτύπησε το κουδούνι της κεντρικής εισόδου της πολυκατοικίας που διέμενε ο ταχυδρομικός. Το μεσημέρι που επέστρεψε στο σπίτι του βρήκε έξω από την πόρτα του σπιτιού του, ένα τσουβάλι πατάτες, ένα τελάρο γιαρμάδες κι άλλο ένα με κεράσια. Πάνω υπήρχε ένα κακογραμμένο σημείωμα που έγραφε: «Για τον κύριο Γιώργο, Παρασκευάς»!
Ο τσιγγάνος, ο άπλυτος, ο περιθωριοποιημένος από όλους εμάς τους… «καθώς πρέπει», τους πλυμένους και τους μοσχοβολημένους, αυτός που πεισματικά αρνείται να ενταχθεί στο καπιταλιστικό καταναλωτικό σύστημα, έδειξε πως στο πολιτιστικό του οπλοστάσιο είχε βαριά πυρομαχικά. Ο αγράμματος γύφτος, αυτός… ο βλάκας για μας τους μπαλαμούς, αρνείται να «σκάσει» 120 και 150 ευρώπουλα για να αγοράσει ξεσκισμένο παντελόνι, γιατί, πολύ απλά τα έχει τσάμπα!
Ο τσιγγάνος λοιπόν, έδειξε πως, είναι άλλο να προέρχεσαι από τη φυλή των γύφτων κι άλλο να είσαι γύφτος…
*Το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στην εφημερίδα, "Ηχώ της Βιάννου"
