Ο Ιωάννης Κονδυλάκης, ο Βιαννίτης συγγραφέας και «πατέρας» του Ελληνικού Χρονογραφήματος για τις επόμενες ημέρες βρίσκεται στο επίκεντρο, μέσα από το Διεθνές Συνέδριο που είναι αφιερωμένο στον ίδιο και το έργο του.
Ενα Διεθνές Συνέδριο που ξεκίνησε σήμερα, έχοντας προκαλέσει ήδη το ενδιαφέρον, μέσα από τις παρουσίες των εκλεκτών ομιλητών, όσο και τις θεματολογικές ενότητες που συζητήθηκαν σήμερα, αλλά και αυτές που έχουν επιλεγεί να συζητηθούν τις επόμενες δύο ημέρες.
Σημειώνεται ότι το συνέδριο πραγματοποιείται έως την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026, σε συνεργασία με το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, έχοντας την υποστήριξη και συνδρομή της Περιφέρειας Κρήτης, του Βλαχάκειου Πνευματικού Κέντρου Βιάννου, του Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου, του Πολιτιστικού Συλλόγου Κερατόκαμπου και Καψάλων «η Βίγλα» και του Συλλόγου Βιαννιτών Αττικής «ο Διαβάτης».
Την επίσημη έναρξη των εργασιών του συνεδρίου έκανε ο Περιφερειάρχης Κρήτης κ. Σταύρος Αρναουτάκης που στο χαιρετισμό του δήλωσε πως: «ο Ιωάννης Κονδυλάκης, ο «Διαβάτης» της ελληνικής δημοσιογραφίας, στήριξε και ανέδειξε τον Τύπο, την Δημοσιογραφία και έχει αφήσει ανεξίτηλο το συγγραφικό του αποτύπωμα στους τομείς της λογοτεχνίας, της χρονογραφίας και της λαογραφίας».
Ο Περιφερειάρχης τόνισε επίσης πως: «η Περιφέρεια Κρήτης στηρίζει το Διεθνές Συνέδριο προς τιμήν του Ιωάννη Κονδυλάκη, που καθρεφτίζει την απήχηση του έργου του σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.
Επιπλέον, η επανέκδοση του «Κρητικού Λεξιλογίου» και η διανομή του στις σχολικές Μονάδες της Κρήτης, από κοινού με την κατασκευή του ταφικού μνημείου και της προτομής του συγγραφέα της «Πρώτης Αγάπης» και του «Πατούχα», αποτελούν για όλους εμάς στην Περιφέρεια Κρήτης άλλον έναν τρόπο να αποδώσουμε την πρέπουσα τιμή στον πρώτο Πρόεδρο της ΕΣΗΕΑ.
Ο «καπετάνιος» της ελληνικής Δημοσιογραφίας και Λογοτεχνίας οδήγησε το καράβι του στις ανοιχτές θάλασσες της Ενημέρωσης, αγκυροβόλησε σε διαφορετικά λιμάνια και με πυξίδα την πένα του έγραψε το δικό του κεφάλαιο στο ημερολόγιο γέφυρας της νεοελληνικής Πεζογραφίας».
Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Βιάννου κ. Παύλος Μπαριτάκης αφού ευχαρίστησε τον Περιφερειάρχη για την στήριξη της Περιφέρειας στην υλοποίηση του συνεδρίου και της προτομής του Ιωάννη Κονδυλάκη, χαιρέτισε την έναρξη των εργασιών τονίζοντας μεταξύ άλλων πως:
«Οι εργασίες του συνεδρίου έχουν έναν ιδιαίτερο σημειολογικό, αλλά και ουσιαστικό χαρακτήρα.
Για εμάς τους Βιαννίτες, η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και η ανάδειξη των μεγάλων προσωπικοτήτων που γεννήθηκαν σε αυτόν τον τόπο αποτελεί χρέος και ευθύνη. Ο Ιωάννης Κονδυλάκης δεν ανήκει μόνο στη Βιάννο ή στην Κρήτη. Ανήκει σε ολόκληρη την Ελλάδα και στον ευρύτερο πνευματικό κόσμο.
Είμαστε βέβαιοι ότι το συνέδριο αυτό θα αποτελέσει ένα γόνιμο πεδίο διαλόγου και επιστημονικής ανταλλαγής. Το έργο του θα βρεθεί για μια ακόμη φορά στο επίκεντρο, ευελπιστώντας ότι θα φωτιστούν νέες πτυχές του.
Θα αναδειχθεί περαιτέρω η προσφορά του στη λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία», είπε ευχαριστώντας όλους όσους συνέβαλαν για να υλοποιηθεί το Συνέδριο, αλλά και όλους όσους τιμούν με την παρουσία τους την πρωτοβουλία αυτή.
Σημειώνεται ότι χαιρετισμό απηύθυναν επίσης: ο Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου, Καστελίου και Βιάννου κ.κ. Ανδρέας, ο αντιπρόεδρος της ΕΣΗΕΑ κ. Γιώργος Γαβαλάς, ο εκπρόσωπος της ΕΣΗΕΠΗΝ και αντιπρόεδρος της ΠΟΕΣΥ κ. Κώστας Βασιλάκης, ο πρώην Βουλευτής κ. Σωκράτης Βαρδάκης, ο κ. Κώστας Μουτζούρης πρόεδρος του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας ο κ. Σταύρος Αμανάκης πρόεδρος του Βλαχάκειου Πνευματικού Κέντρου Βιάννου, ο κ. Γιώργος Στρατογιαννάκης Πρόεδρος του Συλλόγου Βιαννιτών Αττικής, ο κ. Λευτέρης Σπανάκης από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κερατόκαμπου και Καψάλων η “Βίγλα”, ο κ. Αριστομένης Συγγελάκης πρόεδρος της Ένωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος Βιάννου και ο αντιπρόεδρος του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΈΣΗΕΑ κ. Γιάννης Αγγέλης.
Ενώ μεταξύ άλλων το «παρών» έδωσαν ο αντιπεριφερειάρχης της ΠΕ Ηρακλείου κ. Νίκος Συριγωνάκης, ο εντεταλμένος Σύμβουλος σε θέματα οδικής ασφάλειας κ. Γιώργος Καρτσάκης, η κ. Μαρία Καναβάκη εκπροσωπώντας το ΠΑΣΟΚ, ο πρώην Δήμαρχος Μηνάς Σταυρακάκης, αντιδήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι του Δήμου Βιάννου, αντιδήμαρχοι και εκπρόσωποι των Δήμων Μινώα Πεδιάδας, Χερσονήσου και Αρχανών Αστερουσίών, εκπρόσωποι τοπικών Συλλόγων και πολλοί πολίτες.
Σημειώνεται ότι πριν την κήρυξη του Συνεδρίου, στην Περιφέρεια και στον Περιφερειάρχη – που είναι συνδιοργανωτές του συνεδρίου – ο Δήμαρχος Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης, ο Αντιπρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Γιώργος Γαβαλάς και ο Αντιπρόεδρος του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ κ. Ιωάννης Αγγέλης απέδωσαν τιμητικές εκδόσεις- ενθυμήματα, ενώ και ο κ. Μπαριτάκης προσέφερε ένα έργο τέχνης, την προτομή του Ιωάννη Κονδυλάκη, καθώς και εκδόσεις βιβλίων, στον Περιφερειάρχη και τον Αντιπρόεδρο της ΕΣΗΕΑ.
Αποκαλυπτήρια
Πριν από την έναρξη του Συνεδρίου, είχαμε την τέλεση επιμνημόσυνης Δέησης από το Μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελίου και Βιάννου κ.κ. Ανδρέα, στην Εκκλησία Αγίου Κωνσταντίνου στο ταφικό Μνημείο του Ιωάννη Κονδυλάκη, όπου έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής συγγραφέα από τον Περιφερειάρχη Κρήτης και το Δήμαρχο Βιάννου και τα εγκαίνια ανάδειξης της διαδρομής προς τον τόπο του μνημείου, που αποτελεί σημαντικό έργο για το Δήμο Βιάννου και το οποίο χρηματοδοτήθηκε εξ’ ολοκλήρου από την Περιφέρεια Κρήτης.
Ο κ. Μπαριτάκης, είπε χαρακτηριστικά μιλώντας για τη συγκινητική στιγμή, παρουσίασης της προτομής πως:
«Με την αποκάλυψη της προτομής του Ιωάννη Κονδυλάκη ερχόμαστε να πούμε με περίτρανο τρόπο πως είναι ένα μέρος της ταυτότητας του τόπου μας και της Ιστορίας μας.
Η τοποθέτηση της προτομής του στον χώρο αυτό, κοντά στο ταφικό του μνημείο, αποτελεί μια πράξη σεβασμού και ιστορικής μνήμης, που έρχεται να προστεθεί σε όλες τις άλλες ενέργειες, δράσεις και πρωτοβουλίες, όπως για παράδειγμα τα «Κονδυλάκεια», αλλά και η μετονομασία του Γυμνασίου μας σε «Γυμνάσιο Ιωάννης Κονδυλάκης», που έχουμε λάβει ως τοπική κοινωνία, τιμώντας το «Διαβάτη».
Είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος και συγκινημένος που η γενέτειρα του Ιωάννη Κονδυλάκη, η Βιάννος μας τον τιμά με αυτό τον τρόπο.
Η προτομή του Ιωάννη Κονδυλάκη είναι κατά την άποψη μου το απόλυτο σημείο αναφοράς για την πνευματική Δημιουργία, την πνευματική «πείνα» που πρέπει να έχουμε όλοι και πάνω από όλα την αγάπη για τα Γράμματα, τις Τέχνες και τον Άνθρωπο».
Ενώ δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει την Περιφέρεια Κρήτης για τη στήριξη και χρηματοδότηση των έργων ανάδειξης της διαδρομής προς τον χώρο του μνημείου, καθώς και όλους τους φορείς και τους ανθρώπους που εργάστηκαν με αγάπη και σεβασμό για αυτό το αποτέλεσμα.
Σημειώνεται ότι το Συνέδριο συνεχίζεται αύριο Πέμπτη και μεθαύριο Παρασκευή.
Το πρόγραμμα των ημερών της Ημερίδας είναι το παρακάτω:
2η ημέρα. Πέμπτη, 2 Απριλίου 2026
Αίθουσα «Μανόλης Καρέλλης», Ανδρόγεω, Ηράκλειο
Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Μανόλης Πατεδάκης και Σταύρος Αμανάκης
9.00 Μαρία Πατρελάκη, «Ο Ιωάννης Κονδυλάκης και τα Χανιά»
9.20 Βούλα Επιτροπάκη, «Οι από έτους 1880 πρώτες δημοσιογραφικές εμφανίσεις του Κονδυλάκη ως «Συμβολαιογραφούντος Γραμματέως Λασιθίου» – Η ερευνητική συμβολή του Γ. Κ. Μαρκόπουλου»
9.40 Αταλάντη Μιχελογιαννάκη, «Κρητικές Επαναστάσεις του 19ου αιώνα μέσα από το έργο του Ιωάννη Κονδυλάκη»
10.00 Αικατερίνη Μανδαλάκη, «Ο Ιωάννης Κονδυλάκης και η ιστορία της Αρχαίας Κρήτης»
10.20 Αριστομένης Συγγελάκης και Γιώργος Στρατογιαννάκης, «Η πνευματική
και πολιτιστική προσφορά του Συλλόγου Βιαννιτών Αττικής ‘ο Διαβάτης’ από
την ίδρυσή του έως σήμερα: μια ερευνητική καταγραφή και αποτίμηση με βάση το πνεύμα του έργου του Ιωάννη Κονδυλάκη»
10.40 – 11.00 Συζήτηση
11.00 – 11.20 Διάλειμμα
Γ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Ερατοσθένης Καψωμένος και Σταυρούλα Τσούπρου
Ήμουν Δάσκαλος: Εκπαιδευτικές δραστηριότητες μέσα από το έργο του
Κονδυλάκη»
11.40 Γεωργία (Γιώλα) Επιτροπάκη, «Αφηγηματικές τεχνικές και εκφραστικά
μέσα στα ηθογραφικά πεζογραφήματα του Ιωάννη Κονδυλάκη ‘Όταν ήμουν
δάσκαλος’ και ‘Πρώτη Αγάπη’»
12.00 Εμμανουήλ Ανδρουλιδάκης, «Αρχαιότροπα κωμικά μοτίβα στο έργο του Ι. Κονδυλάκη»
12.20 Ευθαλία (Έφη) Μπουκουβάλα, «Θέματα Ψυχικής υγείας στο λογοτεχνικό έργο του Ιωάννη Κονδυλάκη»
12.40 – 13.00 Συζήτηση
Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Γιώργος Στρατογιαννάκης και Μαρία Δαμιανάκη
18.00 Βασιλική Παπουτσάκη, «Θρησκευτικά ήθη και γιορτές στη διηγηματογραφία του Ιωάννη Κονδυλάκη
18.20 Ευαγγελία Καλδέλη, «Αναστοχασμός και δημιουργικότητα στη διδακτική
αξιοποίηση του έργου ‘Όταν ήμουν δάσκαλος’ του Ιωάννη Κονδυλάκη»
18.40 Κωνσταντίνα-Αϊσέ Γιλμάζ, «Όψεις σεξουαλικότητας στα διηγήματα «Όταν ήμουν δάσκαλος» και ‘Η πρώτη αγάπη’»
19.00 Ν. Ε. Παπαδογιαννάκης και Ελπινίκη Νικολουδάκη-Σουρή, ‘«Γιάννη, φέρε μου το φεγγάρι…’. Ειρωνεία και χιούμορ στον Ι. Κονδυλάκη»
19.20 Απόστολος Ποντίκας, «Σκιαγραφώντας τους λογοτεχνικούς χαρακτήρες και ανιχνεύοντας το κωμικό και το χιούμορ, μέσα από τη μελέτη του έργου, του Λογοτέχνη, Δημοσιογράφου, Ι. Κονδυλάκη»
19.40 – 20.00 Συζήτηση
3η ημέρα. Παρασκευή 3 Απριλίου 2026
Αίθουσα Μανόλης Καρέλλης, Ανδρόγεω, Ηράκλειο
Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Ελπινίκη Νικολουδάκη και Μαρία Πεσκετζή
9.00 Ευσταθία Δήμου, «Το διήγημα του Ιωάννη Κονδυλάκη ‘Ο επικήδειος’»
9.20 Γεώργιος Μαυροτσουπάκης, «Χαρακτήρες και ήθη στον ‘Πατούχα’ του
Ιωάννη Κονδυλάκη»
9.40 Ερατοσθένης Καψωμένος, «Ο Πατούχας του Κονδυλάκη και το νεοελληνικό πολιτισμικό πρότυπο»
10.00 Κώστας Μουτζούρης, «Ανιχνεύοντας λαογραφικά στοιχεία στο έργο του Ιωάννη Κονδυλάκη»
10.20 Σταυρούλα Γ. Τσούπρου, «Ιωάννης Κονδυλάκης: Λαογραφικά ίχνη και
αφηγηματικές τεχνικές»
10.40 Συζήτηση
11.00 – 11.20 Διάλειμμα
ΣΤ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Δημήτρης Περοδασκαλάκης και Μιχάλης Κτενιαδάκης
11.20 Τασούλα Καραγεωργίου, «Ανίχνευση της συγγραφικής συγγένειας του
Ιωάννη Κονδυλάκη με τον Λουκιανό τον Σαμοσατέα, όπως αποτυπώνεται στο
μεταφραστικό και στο πρωτότυπο έργο του Κρητός πεζογράφου»
11.40 Ντίνα Μπουγιούκου και Μαρία Πεσκετζή, «Το αστικό τοπίο στη διηγηματογραφία του Ιωάννη Κονδυλάκη και του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη:
προσωπικό βίωμα και κοινωνική αναπαράσταση»
12.00 Αρετή Φωτοπούλου και Νεκταρία Χάρη, «Το στοιχείο του υπερφυσικού στον Κονδυλάκη και στον Παπαδιαμάντη: Μια συγκριτική θεώρηση των
διηγημάτων: ‘Ο Βρυκόλακας’ και ‘Της Κοκκώνας το σπίτι’»
12.20 Βασίλης Μακρυδήμας, «’Έρωτας, η πνοή αυτή του Θεού’. Σαρκικές και
συναισθηματικές εντάσεις στην πρώιμη διηγηματογραφία του Ιωάννη
Κονδυλάκη»
12.40 Γιώργος Στρατογιαννάκης, «Η επιρροή του Κονδυλάκη στη γλωσσική και λογοτεχνική εκπαίδευση των Νεοελλήνων. Παραδείγματα και παραλείψεις»
13.00 Ιωάννης Βολανάκης, «Ιωάννη Κονδυλάκη: ‘Πρώτη αγάπη’. Μια κλασική
φροϋδική περίπτωση, πριν τον Σίγκμουντ Φρόυντ»
13.20 – 13.40 Συζήτηση
Ζ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Τασούλα Καραγεωργίου και Χαράλαμπος Κονδυλάκης
17.20 Δήμητρα Μπεχλικούδη, «Ιωάννη Κονδυλάκη, Οι άθλιοι των Αθηνών: Ανθρωπογεωγραφία και κοινωνική αναπαράσταση της Πρωτεύουσας»
17.40 Ελισάβετ Σκλάβου, «Ο Ιωάννης Κονδυλάκης συγγραφέας της νεωτερικότητας: ‘Οι άθλιοι των Αθηνών’ και ‘Το ’62, κάτω ο τύραννος!»
18.00 Κωνσταντίνος Β. Δημουλάς, Ευριπίδης Κ. Δημουλάς, Έλλη Κ. Βέλλιου, Θεοδώρα Ευ. Παπαδημητρίου και Αγγελική Α. Κουτσαβλάκη, «Η ‘πυρωμένη’, εκείνη, εκείνης της μεγαλοΠαρασκευής’. [ Ψυχοβιοαναλυτικό σχεδίασμα για την ‘Πρώτη αγάπη’ (Χανιά , 1919) του Ιωάννη Κονδυλάκη ]»
18.20 Χαρούλα Βερίγου ( Ζωή Δικταίου ), «’Πρώτη αγάπη’. Από τον Ζαλοκώστα στον Κονδυλάκη. Ανίχνευση ομοιοτήτων»
18.40 Συζήτηση
19.00 – 19.20 Διάλειμμα
Η΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Αφροδίτη Αθανασοπούλου και Μαρία Χαραλαμπάκη
19.20 Ειριάνα Ρουσογιαννάκη, «Όψεις του πρώιμου ερωτικού βιώματος στην ‘Πρώτη αγάπη’ του Κονδυλάκη και στο ‘Πρώτο μου τριαντάφυλλο’ της Λίνας Νικολακοπούλου και του Ara Dinkjian»
19.40 Ασπασία Γκιόκα, «Η πρώτη αγάπη από τον Ιωάννη Κονδυλάκη στον Κοσμά Πολίτη»
20.00 Γεώργιος Η. Ορφανός, «Κριτική για το λογοτεχνικό έργο του Ι. Κονδυλάκη ‘Πρώτη αγάπη’, όπως την ‘είδαν’ οι εφημερίδες ‘Εμπρός’ των Αθηνών και
