«Κρήτη, Μάης του ’41»
Υπάρχουν τόποι που δεν παραδόθηκαν μόνο με όπλα. Υπερασπίστηκαν την ελευθερία τους με την ψυχή τους. Ένας από αυτούς ήταν η Κρήτη.
Μάης του 1941. Ο ουρανός σκοτείνιασε από τα αεροπλάνα και οι άνθρωποι του νησιού βρέθηκαν ξαφνικά απέναντι στη φρίκη του πολέμου. Δεν ήταν μόνο στρατιώτες που στάθηκαν απέναντι στους εισβολείς. Ήταν αγρότες, βοσκοί, γέροντες, γυναίκες και παιδιά. Άνθρωποι απλοί, που άφησαν το αλέτρι, το μεροκάματο και το σπίτι τους για να υπερασπιστούν τον τόπο τους. Με ό,τι είχαν. Με παλιά όπλα, με πέτρες, με μαχαίρια, με γυμνά χέρια. Μα πάνω απ’ όλα, με αξιοπρέπεια και ψυχή.
Η Μάχη της Κρήτης χαρακτηρίστηκε ως μία από τις πιο παράδοξες και ηρωικές μάχες της ιστορίας, αφού απλοί, συχνά άοπλοι άνθρωποι στάθηκαν απέναντι στους πάνοπλους αλεξιπτωτιστές. Ακόμη και ο ίδιος ο Χίτλερ φέρεται να παραδέχθηκε πως η Κρήτη άλλαξε για πάντα την πορεία των αεραποβατικών επιχειρήσεων.
Το τίμημα, βέβαια, ήταν βαρύ.
Χωριά καμένα.
Οικογένειες ξεκληρισμένες.
Μανάδες που περίμεναν μάταια να γυρίσουν τα παιδιά τους. Και μαζί τους, μια ολόκληρη Κρήτη να κουβαλά για χρόνια τις πληγές του πολέμου. Κι όμως… μέσα από τις στάχτες γεννήθηκε η μνήμη. Μια μνήμη που δεν ζητά εκδίκηση. Ζητά μόνο να μην ξεχαστούν ποτέ οι άνθρωποι που θυσιάστηκαν για την ελευθερία.
Η Μάχη της Κρήτης δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Ζει ακόμη μέσα στις μνήμες των ανθρώπων, στα χώματα που ποτίστηκαν με αίμα, στις ιστορίες που πέρασαν από στόμα σε στόμα, στα μάτια των παλιών που ακόμη δακρύζουν όταν θυμούνται. Γιατί η Κρήτη εκείνον τον Μάη δεν υπερασπίστηκε μόνο τη γη της. Υπερασπίστηκε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και απέδειξε πως ακόμη κι ένας λαός φτωχός, κουρασμένος και άοπλος μπορεί να σταθεί όρθιος απέναντι στον φόβο, όταν μέσα του καίει η φλόγα της ελευθερίας. Αυτό το φως δεν πρέπει να σβήσει ποτέ. Όχι μόνο για να θυμόμαστε τους νεκρούς. Αλλά για να θυμόμαστε τι μπορεί να γίνει ο άνθρωπος όταν υπερασπίζεται την πατρίδα, την ελευθερία και τον συνάνθρωπό του με ψυχή.
Η κ. Άννα Μηλιαρά είναι Φιλόλογος