Η αγαπητή μας φίλη Μαρία Φραγκιαδάκη-γνωστή φιλόλογος και επί σειρά ετών πρόεδρος της Ένωσης Φιλολόγων Ν. Ηρακλείου έγραψε τα ακόλουθα:
Μικρό μνημόσυνο
Ήτανε τέτοια μέρα. Γιορτή του Τιμίου Σταυρού, 14 του Σεπτέμβρη του 1943, που η περιοχή της Βιάννου και Δ. Ιεράπετρας δοκίμασαν όλη την απίστευτη μανία της ναζιστικής διαστροφής: εκτελέσεις, σφαγές, ξεκλήρισμα ολόκληρων οικογενειών, άταφους νεκρούς, ομηρίες, τρομοκρατία, πυρπολήσεις, γκρεμισμένα σπίτια και εκκλησίες, νεκρή ζώνη, επιτάξεις, καταλήστευση, πείνα.
Σκηνές απερίγραπτης αγριότητας, ακραίου μίσους και βαρβαρότητας καταγράφονται σε όλα τα μαρτυρικά χωριά, ως φοβερά αντίποινα για την αντιστασιακή τους δράση.
Οι αιματοβαμμένοι τόποι υπέστησαν έναν ανελέητο ξεριζωμό. Βυθίστηκαν στη φτώχεια, την εξαθλίωση, την ορφάνια. Θρήνησαν εκατοντάδες ανθρώπινες απώλειες, άμαχου κυρίως πληθυσμού, με μια φρικτή ποικιλία θανάτων. Θανατώνονται ακόμη και έγκυες γυναίκες, μικρά παιδιά, ανήμποροι υπερήλικες, ανάπηροι, με ξιφολόγχη, με φωτιά και άλλα αποτρόπαια μέσα.
Κοιτάζω από ψηλά τον πολυβασανισμένο αυτό τόπο, και το μυαλό μου τρελαίνει η άνοδος των φασιστικών – ναζιστικών κομμάτων στη γηραιά μας Ήπειρο που καμάρωνε για τις δημοκρατικές της κατακτήσεις. Εδώ η ολέθρια θεωρία τους έγινε βάρβαρη πράξη. Το πρωτόγονο, ακατέργαστο μίσος τους, σα σμήνος από χιλιάδες αιμοβόρες σφίγγες τρελαίνει τ’ αυτιά μου …
κι έρχονται σχεδόν ‘ακατέργαστοι’ οι παρακάτω στίχοι…
Δικαιοσύνη
Άμοιρες γυναίκες από τα Αμιρά κι απ’ όλα της Βιάννου τα καμένα χωριά
φιγούρες νεκροζώντανες
ραγίζουν οι οιμωγές τους το στερέωμα.
Κάτω από τα μαύρα τους τσεμπέρια στα βουρκωμένα βλέφαρά τους κρουστάλλιασαν οι μέρες του Μεγάλου Τρόμου
στα χέρια κόκκινες πληγές και στην ψυχή τ’ αγαπημένα πρόσωπα, πτώματα σκυλεμένα, να τα θρηνούνε σιωπηλά.
Πήραν την περηφάνια παραμάσκαλα Χώσαν στην αγκαλιά τα ορφανά τους και τριγυρνούνε ζητιανεύοντας λίγο ψωμί.
Σκίζονται τα ουρανοθέμελα
απαιτούν
Δικαιοσύνη και Μνήμη!
Σημείωση: Ο πίνακας στο κεντρικό θέμα είναι της εικαστικού Κατερίνας Δραμιτινού
