Τα Άπαντα του Στάθη Μάστορα δεν είναι του χθες, αλλά του μέλλοντός μας
27/08/2026
Στις 26 Ιουλίου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο «Κοκόλας», στον Κερατόκαμπο, η παρουσίαση των ποιητικών απάντων του σπουδαίου Στάθη Μάστορα. Η ωραία αυτή εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κερατόκαμπου & Καψάλων «η Βίγλα» και ήταν η απαρχή των φετινών επετειακών εκδηλώσεων «10 χρόνια Τέχνες του Νότου».
Από την εκδήλωση αυτή, ήδη σας έχουμε παρουσιάσει την ομιλία του Μιχάλη Μάστορα, ενώ είχαμε επιφυλαχθεί να δημοσιεύσουμε την ομιλία του έτερου παρουσιαστή, του αγαπητού μας κ. Γιώργου Στρατογιαννάκη-Προέδρου του Συλλόγου Βιαννιτών της Αθήνας, «Ο Διαβάτης», την οποία με χαρά δημοσιεύουμε τώρα.
Η ομιλία Γιώργου Στρατογιαννάκη
«Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι, εκλεκτοί παρευρισκόμενοι,
Σάς ευχαριστώ για τη σημερινή παρουσία σας, γιατί, με αυτήν, τιμάτε τον σπουδαίο Στάθη Μάστορα, αλλά και την ποίηση συνολικά, μια τέχνη του λόγου που δε γνωρίζει μικρά και μεγάλα μέρη, δε στέκεται σε θεωρίες και μεγαλοστομίες, μα φωλιάζει όπου υπάρχει αγάπη. Αυτός είναι ο υπερβατικός τόπος, για αυτό είναι και άτοπος, ουτοπικός και διαχρονικός ο κόσμος αυτός της ποίησης.
Στον Πρόλογο του βιβλίου ο Μιχάλης Μάστορας αναρωτιέται γιατί και πώς υπάρχει ποίηση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ στον εκδοτικό οίκο, που μεταβήκαμε με τον Αριστομένη Συγγελάκη, οι υπεύθυνοι εκδόσεων σχολίασαν ρητορικά «ποιος διαβάζει ποίηση σήμερα και μάλιστα έναν ποιητή που έζησε πριν από 100 χρόνια;».
Στην επιμονή μας, την αγάπη μας, την ανθρωπιά και τον πολιτισμό οφείλεται αυτή η έκδοση των Απάντων του Στάθη Μάστορα!
Άλλωστε, με το βιβλίο, έχουμε και έχετε στα χέρια σας την ευαισθησία, την ποιητική φιλοσοφία, το ταλέντο ενός εκλεκτού ανθρώπου. Ο Στάθης Μάστορας, ανήσυχο πνεύμα, με έμφυτη ρυθμική αντίληψη, πολύτροπη σκέψη, εκδηλώνει την κλίση του στη μουσική από την ηλικία των 8 ετών. Έκτοτε, ποτέ δε θα μπει σε καλούπι… Μαθαίνει, από το σπίτι του, Ιταλικά, στο σχολείο, Γαλλικά, γίνεται άριστος χρήστης των αρχαίων Ελληνικών, αργότερα Ρωσικά και Γερμανικά, λατρεύει τα μαθηματικά, είναι μελίρρυτος, ταλαντούχος, δημιουργικός και ιδιοφυής, κυρίως στη σύνθεση μουσικών έργων.
Στο Ωδείο Αθηνών, όπου ολοκληρώνει τις μουσικές σπουδές του, θα έχει δάσκαλο τον Μανώλη Καλομοίρη, φοιτώντας, παράλληλα και στο Φυσικομαθηματικό, προκειμένου να αποφύγει τις πιέσεις της αριστοκρατικής μητέρας του να πάει στον εφοπλιστή αδελφό της στην Οδησσό «για να βγάλει παράδες …».
Η ψυχή του, όμως, «για άλλα πονεί και για άλλα κλαίει», όπως γράφει ο Καβάφης, τον οποίο θα συναντήσει στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου υπηρετεί, για δεύτερη φορά, τη θητεία του ως μουσικός της φιλαρμονικής του Στρατού.
Ως ποιητής, ομότεχνος του Καβάφη, γράφει, αποδίδει, κυρίως σε β΄ πρόσωπο, τις σκέψεις του, τις ιδέες του και τα συναισθήματά του σε έμμετρο λόγο. Εκδίδει τις δύο ποιητικές συλλογές, «ΠΝΟΕΣ», «ΤΙΠΟΤΕ». Αποτελούν τροφή για αυτοσυνείδηση και ενθάρρυνση, θέλει να συνεχίσει να δημιουργεί Τέχνη, κυρίως όπερα, αλλά πλέον κυριαρχεί άλλο είδος μουσικής… Ο κόσμος ποτέ δεν εναρμονίζεται με τους ποιητές και τις αισθητικές ευαισθησίες.
Ο Στάθης Μάστορας, ως δημιουργός του Μεσοπολέμου, απογοητεύεται, αλλά δεν υποκύπτει στις πεισιθανάτιες τάσεις της εποχής του. Είναι αγωνιστής, πέφτει, αλλά σηκώνεται, πάντα ευθυτενής και δραστήριος.
Διδάσκει μαθηματικά στη Αθήνα, το Πλωμάρι της Λέσβου και την αρχοντική Σύρο. Ωστόσο, η εκλεκτή φύση του, η πρωτότυπη και γεμάτη πάθος διδασκαλία του επισύρει τον φθόνο… Καταλήγει, άδικα διωκόμενος, στη Βιάννο, όπου θα παραμείνει αγαπητός δάσκαλος, ευαίσθητος δημιουργός και θα γίνει, για λίγο, δυστυχώς σύζυγος και πατέρας, κυρίως, όμως, … ήρωας!
Από όλες αυτές τις περιόδους, ο γιος του, ο Μιχάλης Μάστορας, βρήκε ανέκδοτο ποιητικό υλικό, που, περίπου, 100 χρόνια μετά, βρίσκει τον εκδοτικό προορισμό του.
Μην έχετε αμφιβολία. Ο σπόρος της μεγαλοφυίας πάντα ανθίζει και φυτρώνει. Η μικρή μας ζωή με τις μικρότητές μας δε μας αφήνει να δούμε τη λάμψη της αιωνιότητας. Αυτό είναι η ΠΟΙΗΣΗ…
Τα Άπαντα του Στάθη Μάστορα δεν είναι του χθες, είναι του μέλλοντός μας, που η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν καταλαβαίνει, όπως μόνο η Τέχνη, η Ποίηση, ψυχανεμίζεται. Πουθενά αλλού δε θα βρούμε τέτοια παρηγοριά, τόση ανθρωπιά, τέτοιο μεγαλείο ψυχής εκτός από την ευφράδεια του Μάστορα, από τον χρυσοποίκιλτο λόγο των ποιητικών ιδιωματισμών του. Στο ποιητικό του έργο θα διαπιστώσουμε τη σύζευξη μουσικής – λόγου, τη ρυθμικότητα, τον μελωδικό λόγο, την αρμονία των λέξεων, που μόνο μια μεγαλοφυία, όπως ο Στάθης Μάστορας, θα μπορούσε να συνθέσει.
Οι Βιαννίτες της Αττικής, μέσω του συλλόγου μας «ο Διαβάτης», είμαστε περήφανοι που συμβάλουμε στην ανάδειξη αυτών των αξιών του έργου ενός ουσιαστικά συντοπίτη μας ήρωα, του Στάθη Μάστορα και του Βιαννίτη γιου του Μιχάλη Μάστορα, που κοσμούν τον τόπο μας, ο πρώτος με το έργο και τη θυσία του, ο δεύτερος μα τον αγώνα ζωής της οικογένειάς του και την αξιοπρέπεια στη ζωή του.
Η συγκίνηση μάς ενώνει, η αγαθή τύχη της αγάπης μάς φέρνει εδώ και ελπίζω να μη λείψει το βιβλίο από καμία βιβλιοθήκη Βιαννίτη ή ευαίσθητου φιλότεχνου, φιλόμουσου ή φιλόλογου, ώστε να αγγίξει τις ψυχές, να είναι το κειμήλιο των παιδιών μας και των απογόνων μας, όταν συνειδητοποιήσουν ότι εμείς δεν παρασυρθήκαμε από συγκυρίες ή τεχνητές κρίσεις, αλλά επιμένουμε να θυμόμαστε ότι είμαστε ΑΝΘΡΩΠΟΙ!
Από εδώ, τον Κερατόκαμπο της Βιάννου, με ποιητική νοσταλγία επιτρέψτε μου να διαβάσω, ως επίλογο, ένα νοσταλγικό ποίημα του Στάθη Μάστορα.
