Οι επιστήμονες της Ελλάδας και δη του ΕΛΚΕΘΕ, έχουν ενεργοποιηθεί με στόχο να συμβάλλουν και οι ίδιοι από τη δική τους πλευρά τη μάχη για την κλιματική αλλαγή.
Μέσα σε αυτά τα ερευνητικά σχέδια που είναι σε εξέλιξη, οι επιστήμονες πραγματοποιούν μια σημαντική προσπαθεια για να αξιοποιηθεί η δυναμική που μπορούν να δώσουν τα θαλάσσια λιβάδια, τα οποία αποθηκεύουν άνθρακα. Μιλάμε για ένα πρόγραμμα που έχει τον κωδικό όνομα «Μπλε Άνθρακας στην Ελλάδα»
Επιστήμονες απο το ΕΛΚΕΘΕ, το Πανεπιστημιο Edith Cowan (ECU) της Αυστραλίας και το Εθνικο Συμβουλιο Έρευνας της Ισπανίας (CSIC) συνεργάζονται για να μελετήσουν τον μπλε άνθρακα στα θαλάσσια λιβάδια. Ανάμεσα στους επικεφαλής επιστήμονες που μετέχουν είναι και η Δρ. Ευγενία Αποστολάκη η οποία σημειώνει πως στο πλαίσιο των διαδικασιών που είναι σε εξέλιξη έχουν συλλεχθεί πυρήνες ιζήματος από θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας από 15 διαφορετικές περιοχές του Σαρωνικού κόλπου, των Κυκλάδων και της Κρήτης.
Εντυπωσιακά είναι τα συμπεράσματα που υπαρχουν για τα λιβάδια της Ποσειδωνίας, που είναι ένα ενδημικό είδος της Μεσογείου και προστατεύεται από την Οδηγία για τα Ενδιαιτήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι λιβάδια που αποτελούν σημαντικές αποθήκες μπλε άνθρακα. Στόχος των επιστημόνων είναι αυτά τα λιβάδια να μελετηθουν διεξοδικά στο μέλλον γιατί θεωρείται ότι αποτελούν σημαντικά παράκτια οικοσυστήματα από κάθε άποψη. Μεταξύ όμως παράγουν οξυγόνο, παγιδεύουν τα αιωρούμενα σωματίδια βελτιώνοντας την ποιότητα του νερού και προστατεύουν την ακτογραμμή από τη διάβρωση.
Τα θαλάσσια λιβάδια προσλαμβάνουν διοξείδιο του άνθρακα μέσω της φωτοσύνθεσης και παράγουν οργανική ύλη, η οποία οργανική ύλη κατακρατείται μόνιμα από το υποκείμενο ίζημα. Με αυτόν τον τρόπο, τα θαλάσσια λιβάδια μπορούν να απορροφήσουν μέρος άνθρακα που εκλύεται στην ατμόσφαιρα από την καύση ορυκτών καυσίμων, συμβάλλοντας σημαντικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Είναι σημαντικές αποθήκες μπλε άνθρακα, αποτελώντας όπλο κατά της κλιματικής αλλαγής.
Μοναδικό πρόβλημα είναι ότι αυτά μειώνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς παγκοσμίως εξαιτίας κυρίως της παράκτιας οικιστικής ανάπτυξης, της υποβάθμισης της ποιότητας του νερού και της ίδιας της κλιματικής αλλαγής.
Οι επιστήμονες διερευνούν τους τρόπους που θα προστατευθούν τα ίδια τα λιβάδια, αλλά και πως αυτά θα αξιοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι ιζηματογενείς αποθέσεις των θαλάσσιων λιβαδιών μπορούν να αποτελέσουν αρχεία της περιβαλλοντικής αλλαγής κατά τη διάρκεια των χιλιετιών και να διατηρήσουν την πολύτιμη υποβρύχια αρχαιολογική και ιστορική κληρονομιά σε ολόκληρο τον κόσμο, παρέχοντας ένα ιστορικό αρχείο της ανθρώπινης πολιτιστικής εξέλιξης και να παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την περιβαλλοντική αλλαγή των παράκτιων οικοσυστημάτων της Ελλάδας και την ανάδειξη τους σε όπλα υπερ του περιβάλλοντος.
Η Ποδειδωνία
Η Ποσειδωνία είναι γένος μονοκοτυλήδονων ανθοφόρων φυτών. Αν και ανήκει στα αγγειόσπερμα φυτά, φυτρώνει στον βυθό της θάλασσας. Απαντάται στη Μεσόγειο θάλασσα και στις νότιες και δυτικές ακτές της Αυστραλίας. Στην περιοχή της Μεσογείου φυτρώνει το είδος Posidonia oceanica όπου σχηματίζει εκτεταμένα πυκνά υποθαλάσσια λιβάδια τα οποία θεωρούνται μεγάλης περιβαλλοντικής σημασίας. Ανάλογα με την διαύγεια του νερού, βρίσκεται σε βάθος από ένα μέτρο έως 35 μέτρα.
Ο καρπός της επιπλέει και είναι γνωστός στην Ιταλία ως «η ελιά της θάλασσας». Υπόγεια ριζώματα και ρίζες παρέχουν στο φυτό σταθερότητα. Τα φύλλα του φυτού είναι σαν κορδέλες, σε τούφες των 6 ή 7 και φτάνουν σε μήκος το 1,5 μέτρο, ενώ το μέσο πλάτος τους είναι γύρω στο ένα εκατοστό. Είναι χρώματος ανοιχτού πράσινου αλλάζοντας σε καφέ χρώμα με την ηλικία.
Ο κύριος εχθρός της Ποσειδωνίας είναι οι ανθρώπινες δραστηριότητες όπως τα παρασυρόμενα δίχτυα βυθού, καθώς και η κατασκευή ξενοδοχείων, λιμανιών κι άλλων υποδομών στις ακτές της Μεσογείου οι οποίες αυξάνουν την ποσότητα ιζήματος που μεταφέρεται στη θάλασσα, αυξάνοντας έτσι την θολότητα του νερού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται το φως που φτάνει στον πυθμένα της θάλασσας, ενώ το ίζημα καλύπτει τα φύλλα της. Τέλος, μεγάλη απειλή για την Ποσειδωνία αποτελούν δύο είδη άλγης, η Caulerpa racemosa και η Caulerpa taxifolia, που έχουν εισβάλλει στην Μεσόγειο και παίρνουν τη θέση της.
