Άσυλο και Άβατον
Η ψηφοφορία της Βουλής που έγινε την περασμένη Πέμπτη, έφερε την κατάργηση του Ασύλου εντός του χώρου των Πανεπιστημίων για 4η φορά στην ιστορία της Μεταπολίτευσης.
Είναι η πρώτη φορά μετά από το 2001- 2002, που το θέμα του Ασύλου, προκάλεσε τέτοια θύελλα συζητήσεων εντός και εκτός Κοινοβουλίου. Δίκαια ή άδικα άραγε;
Η κόντρα Μητσοτάκη και Τσίπρα εντός της Ολομέλειας της Βουλής δεν ήταν η μοναδική, καθώς το θέμα αυτό, έχει απασχολήσει το τελευταίο διάστημα όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα και την κοινωνία ολόκληρη. Τελικά το Άσυλο, που στην Ελλάδα κατοχυρώθηκε συνταγματικά με τον πρώτο νόμο-πλαίσιο (Ν.1268) για τα Πανεπιστήμια το 1982, ως συνέχεια μιας συζήτησης που είχε ξεκινήσει μετά την εισβολή των τανκς στο Πολυτεχνείο το 1973, καταργείται, με στόχο την επαναφορά της κανονικότητας σε όλους τους χώρους του Πανεπιστημίου.
Το Άσυλο ως θεσμός στοχεύει στην εξυπηρέτηση τριών συνταγματικών σκοπών: "της ακαδημαϊκής ελευθερίας", "της ελεύθερης επιστημονικής αναζήτησης" και "της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών".
Αναγνωρίζεται δε για την προστασία του δικαιώματος στη Γνώση, τη Μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των ιδρυμάτων και των εργαζομένων σε αυτά και καλύπτει όλους τους χώρους του ιδρύματος στους οποίους γίνεται Εκπαίδευση και Ερευνα.
Την ίδια στιγμή δεν μπορεί να θεωρηθεί άσυλο η αυθαιρεσία δράσης και η καταστροφή των υποδομών του πανεπιστημίου, όπως πολύ συχνά βλέπουμε στα περισσότερα ΑΕΙ. Τι γίνεται λοιπόν όταν χώροι του Πανεπιστημίου μετατρέπονται σε χώρους συσσωρευμένης επικίνδυνης παραβατικότητας που προκαλούν το κοινό αίσθημα; Όταν έχουν γίνει καταφύγιο για κάθε λογής εγκληματία; Τα παραπάνω δεδομένα είναι και τα αίτια, βάσει των οποίων η κυβέρνηση προχώρησε στην ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου για την κατάργηση του Ασύλου Ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε δεσμευθεί άλλωστε για το μέτρο, στις προεκλογικές του ομιλίες και συνεντεύξεις.
«Το άσυλο θα καταργηθεί με τον πρώτο νόμο μας. Αποτελεί δέσμευσή μου αδιαπραγμάτευτη. θα επιστρέψουμε στο καθεστώς που ίσχυε το 2011. Τα πανεπιστήμια έχουν γίνει σε μεγάλο βαθμό κέντρα ανομίας και καταφύγια μπαχαλάκηδων. Η κατάσταση είναι επιεικώς απαράδεκτη. Το αίτημα για κατάργηση του ασύλου είναι απολύτως ώριμο στην κοινωνία. Δεν αφορά το άσυλο διακίνησης ιδεών. Οικονομικό Πανεπιστήμιο. Έχετε δει την κατάσταση. Έρχεται η αστυνομία καταδιώκει έμπορο. Με την κατάργηση του ασύλου θα μπορεί να τον συλλαμβάνει. Υπάρχουν χώροι υπό κατάληψη που είναι εργαστήρια κατασκευής μολότοφ. θεωρείτε λογικό να συνεχίζεται αυτή η κατάσταση; Δεν θα χρειαστεί να γίνει πολλές φορές από τη στιγμή που θα εφαρμοστεί ο νόμος. Ποιοι κάνουν τις καταλήψεις; Δεν την αντιλαμβάνομαι αυτή την έννοια. Αυτοί που ενδιαφέρονται να κάνουν τέτοιες κινήσεις δεν είναι η μεγάλη πλειοψηφία των φοιτητών», έλεγε χαρακτηριστικά.
Απέναντι σε αυτή την τοποθέτηση που εκπροσωπεί την πλευρά των Ασυλο-μάχων, έχουμε την τοποθέτηση των Ασυλο-λατρών.
Τι λένε οι ίδιοι; Στέκονται σε τρία επιχειρήματα: Το πρώτο είναι πως με την αλλαγή του νομοσχεδίου τίθεται σε κίνδυνο η πολιτική ελευθερία εντός του Πανεπιστημίου, στο όνομα του δόγματος «νόμος και τάξη», αφού το άσυλο εξασφαλίζει για καθηγητές και φοιτητές εντός του Πανεπιστημίου το καθεστώς της πολιτικής ελευθερίας, η οποία είναι η πραγματολογική προϋπόθεση της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Το δεύτερο είναι ότι η κατάργηση του Ασύλου στρέφεται εναντίον της ίδιας της ιδέας του Πανεπιστημίου.Και το τρίτο επιχείρημα είναι πως η παρουσία διωκτικών Αρχών εντός του Πανεπιστημιακού χώρου, μπορεί κάποια στιγμή να οδηγήσει στη δίωξη και της ακαδημαϊκής ελευθερίας.
Θεωρούν ότι ο νομος για το πανεπιστημιακό άσυλο που αποτελεί συστατικό στοιχείο του πανεπιστημίου από ιδρύσεώς του, αποτελεί άλλοθι για την κατάργηση των δημοκρατικών ελευθεριών. Πιστεύουν ότι ο νόμος αυτός καταργεί την «αυτονομία» του Πανεπιστημίου και το εξισώνει με την οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία, μια «μαχαιριά» του δημοκρατικού κράτους στην καρδιά του Πανεπιστημίου.
Υπάρχει και μια τρίτη, πεισσότερο μετριοπαθής άποψη, όπως αυτή του καθηγητή Πανεπιστημίου Δημήτρη Κρεμαστινού ο όποίος θεωρεί ότι η Αστυνομία, όπως ακριβώς επεμβαίνει σε κάθε δημόσιο χώρο όταν ύστερα από καταγγελία ακόμα και πολιτών διαπιστώνει ότι υπάρχει παρανομία, έτσι πρέπει να επεμβαίνει και στους πανεπιστημιακούς χώρους.
Ομως επειδή υπάρχει κίνδυνος η Αστυνομία να ξεπεράσει τα επιτρεπόμενα όριά της και ουσιαστικά να παρεμποδίσει την έκφραση των ελεύθερων ιδεών μέσα στα Πανεπιστήμια, τότε ο πρύτανης εκ του νόμου πρέπει να επεμβαίνει και με εντολή του προς τον αρχηγό της Αστυνομίας αυτή να απομακρύνεται άμεσα από τους πανεπιστημιακούς χώρους.
Αντί δηλαδή ο πρύτανης και το πρυτανικό συμβούλιο να καλούν την Αστυνομία να επεμβαίνει, να την αποσύρουν όταν δείχνει υπερβολικό ζήλο και υπερβαίνει τα καθήκοντά της. Επιτέλους και οι πρυτάνεις δεν πρέπει να παίζουν τον ρόλο του Πόντιου Πιλάτου. Έτσι, και το άσυλο των ιδεών θα διασφαλίζεται και η απομάκρυνση των παρανόμων από τους πανεπιστημιακούς χώρους θα συντελείται.
Σε κάθε περίπτωση το «σήμερα» μας δείχνει μια εικόνα στα Πανεπιστήμια, η οποία δεν αρμόζει σε μια ευνομούμενη χώρα, όπως η Ελλάδα και δεν αξίζει στην συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών που το μόνο που επιζητούν είναι να ολοκληρώσουν απρόσκοπτα τις σπουδές τους.
Ναι λοιπόν, να υπάρχει Άσυλο για την προστασία της πολιτικής και ακαδημαϊκής ελευθερίας. Όχι όμως να υπάρχει Άβατο που θα δίνει κάλυψη σε κάθε λογής κακοποιό στοιχείο... Γιατί άλλο ελευθερία, άλλο ανεξέλεγκτη ελευθερία.
Και κάτι ακόμα: έχοντας σπουδάσει στο εξωτερικό, στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια εκεί, η ζωη κυλάει ήρεμα, χωρίς αφισσορύπανση, χωρίς επιθέσεις σε καθηγητές που κλειδώνονται από φοιτητές στα γραφεία τους, με κλείσιμο των κτιρίων τα βράδια, φοιτητικές ταυτότητες, κάρτες εισόδου και διαρκή διάλογο.
Κανένα ζήτημα εκεί δεν λύνεται με την καταστολή γιατί πολύ απλά δεν χρειάζεται.
Το κυριότερο; Υπάρχει μία κανονικότητα χωρίς κανείς να νιώθει στέρηση ελευθερίας.