Στα Δικαστήρια του Ναυπλίου, σε μία από τις δύο εισόδους, δεσπόζουν οι προτομές του Αν. Πολυζωίδη και του Γ. Τερτσέτη. Των Δικαστών που το 1834 αρνήθηκαν να θέσουν την υπογραφή τους στην καταδικαστική απόφαση του Θ. Κολοκοτρώνη και του Δ. Πλαπούτα. Απέναντι ακριβώς, ως ιστορική συνύπαρξη, υψώνεται το άγαλμα του Ιωάννη Καποδίστρια, του πρώτου Κυβερνήτη του ελληνικού κράτους.
Κάθε φορά που είχα υπηρεσία στο Εφετείο Ναυπλίου, αναρωτιόμουν πώς είναι δυνατόν με μία τόσο σπουδαία κληρονομιά, να είμαστε σήμερα τόσο φτωχοί! Πού βρίσκονται σήμερα οι μεγάλες προσωπικότητες να βγουν μπροστά, να ηγηθούν, να καθοδηγήσουν, να εμπνεύσουν; Ο Οδυσσέας Ελύτης είχε γράψει, πριν από περίπου σαράντα χρόνια: «Μέσα στη θλίψη της απέραντης μετριότητας, που μας πνίγει από παντού, παρηγοριέμαι ότι κάπου, σε κάποιο καμαράκι, κάποιοι πεισματάρηδες αγωνίζονται να εξουδετερώσουν τη φθορά».
Πού είναι αυτοί οι πεισματάρηδες;
Γιατί έπαψαν να αγωνίζονται κατά της μετριότητας;
Πού είναι οι «Σίσυφοι» να ωθούν, αδιάκοπα και ακούραστα, τον βράχο στον ανήφορο για να αντικρύσουν την κορυφή;
Γιατί υπάρχει τόση αδράνεια, τέτοια σιωπή παντού; Γιατί δεν μιλούν;
Από την ιδεώδη Πολιτεία του Πλάτωνα καταπέσαμε πλέον σε μια σύγχρονη πολιτεία που δεν σέβεται τους πολίτες της. Αλλά και εμείς οι ίδιοι οι πολίτες, όλοι μας, ευθυνόφοβοι και άτολμοι, χωρίς κρίση και διάκριση, δίχως αυτογνωσία, αλλά με μόνιμη υπεροπτική και ειρωνική διάθεση απέναντι στους άλλους. Επαναστάτες στη φαντασία μας και στο διαδίκτυο, ενώ στην πραγματικότητα είμαστε άβουλοι και υποταγμένοι στην κοινή μας μοίρα. Μάθαμε να ανεχόμαστε τα πάντα, να αποδεχόμαστε τα πάντα, ακόμα κι αυτά που βλέπουμε ότι είναι στρεβλά και άδικα, αρκεί να μην μας αγγίζουν! Να μην διαταράσσουν τη βολή μας! Την ευκολία μας! Τα έχουμε συνηθίσει όλα, τίποτα δεν μας εκπλήσσει πια. Κάποιες φορές είναι σαν να ζούμε εικονικά…. Έχουμε πάψει να σκεφτόμαστε, έχουμε σταματήσει να νοιαζόμαστε, να συμπονούμε … Ποιοι; Εμείς οι Έλληνες, που «τραγουδούσαμε για να σμίξουμε τον κόσμο»!
Πολλοί έσπευσαν να πουν ότι η παραίτησή μου από το Δικαστικό Σώμα είναι μια πράξη δειλίας, υποχώρησης, άτακτης φυγής! Μα, δεν έφυγα και δεν θα φύγω ποτέ από το Δίκαιο! Το αγαπώ πολύ για να το παρατήσω…
Είπαν, επίσης, ότι όφειλα να μιλήσω νωρίτερα. Μα, όλα τα έχω πει και τα έχω γράψει κατά επανάληψη, επί σειρά ετών! Φαίνεται, όμως, ότι μόνο τώρα με την παραίτηση έγινε δυνατή η φωνή μου…
Και αυτή είναι η ελπίδα μου, τουλάχιστον ως προς τη Δικαιοσύνη, που υπηρέτησα είκοσι δύο χρόνια με όλη μου την ψυχή, προτού αυτή ραγίσει: Το καμπανάκι που κάποιοι άκουσαν, να αφυπνίσει τους πολλούς και έντιμους λειτουργούς και συλλειτουργούς της Δικαιοσύνης, εκείνους που μοχθούν, που μάχονται κάθε μέρα για το Δίκαιο, ώστε όλοι μαζί να πουν:
«ΦΤΑΝΕΙ». Ως εδώ!
Η Δικαιοσύνη δεν χρειάζεται νέους νόμους ή αλλεπάλληλες αλλαγές στους κώδικες. Χρειάζεται μια βαθιά τομή! Χρειάζεται μια πραγματική, ουσιαστική, κάθαρση. Χρειάζεται να πούμε και να δεχθούμε αλήθειες! Αλήθειες, που όλοι τις ξέρουν και κάποιοι κάνουν πως δεν τις βλέπουν! Χωρίς τυπολατρικές προσεγγίσεις και αγκυλώσεις, επίκληση «συναδελφικής αλληλεγγύης», χατίρια, αλλά και αυθαίρετες επιβολές, συναλλαγές εξουσίας, κάστες και προσκόλληση σε κεκτημένα… Είτε αυτά αφορούν στους Δικαστές είτε στους Δικηγόρους. Όχι, φυσικά, με πρόθεση ισοπέδωσης, αλλά με διάθεση αυτοκριτικής και αναδόμησης.
Το ίδιο, βέβαια, μπορεί να χρειάζεται και η κοινωνία: Έναν μεγάλο καθρέφτη! Να κοιτάξουμε όλοι κατάματα τους εαυτούς μας, χωρίς την έπαρση και την αλαζονεία, που εμφανίζονται συχνά σε ανθρώπους που νομίζουν ότι θα έχουν εσαεί εξουσία ή δύναμη. Και ίσως τότε, αν κοιτάξουμε πιο προσεκτικά, να ανακαλύψουμε ότι μοιάζουμε, έστω και λίγο, στους ιστορικούς προγόνους μας ή τουλάχιστον να γεννηθεί μέσα μας η επιθυμία να τους μοιάσουμε….
*Ο κ. Γιάννης Ευαγγελάτος είναι τέως δικαστικός λειτουργός
