Το Φαράγγι της Άρβης

Στα νοτιοανατολικά του Νομού Ηρακλείου, στην παραλιακή περιοχή του Δήμου Βιάννου (γνωστού και απο τις 461 εκτελέσεις των Γερμανών) βρίσκεται η Άρβη (πόλις στην αρχαιότητα με δικό της νόμισμα) ένα ιδιαίτερο μέρος, στο οποίο ξεκίνησε για πρώτη φορά η υπαίθρια καλλιέργεια της Μπανάνας.

Την ιδιαιτερότητα της περιοχής την κάνει το ήπιο κλίμα της και το γεγονός ότι δεν την πειράζουν οι "αέρηδες". Στη βόρεια πλευρά της Κοιλάδας της ορθώνεται το Αρβιον όρος (σήμερα Πλευρά ), που λειτουργεί και σαν φυσικός ανεμοφράκτης της περιοχής. Χωρίζεται στα δύο από ένα μεγάλο φαράγγι, με εντυπωσιακές ορθοπλαγιές και 13 καταρράκτες (ΡΑΠΕΛ) ο μεγαλύτερος από τους οποίους είναι 83 μ.

Το χειμώνα καθώς πέφτει με δύναμη το νερό από το συγκεκριμένο καταρράκτη αναδύεται έξω από το φαράγγι ένα σύννεφο υδρατμών που του έδωσε το όνομα Καπνιστής.

Σε όλο το μήκος του φαραγγιού υπάρχουν χρωματισμοί και διάφοροι σχηματισμοί στα λιασμένα πετρώματα που από τη μορφή τους, έχουν πάρει τις ονομασίες τους τοποθεσίες του φαραγγιού όπως, "Κόνισμα", "Φούρνος", "Παραθύρι", "Καζάνι". "Κεντρόπεζα" κλπ.

Είναι το μοναδικό φαράγγι στην Κρήτη που έχει υπόγειο τμήμα και μέσα σε αυτό 3 μικρότερα ραπέλ. Η Βόρεια είσοδος του είναι πίσω από το βουνό στην περιοχή Λύδι και η έξοδος του (Το ποροφάραγγο όπως το λένε οι ντόπιοι) βρίσκεται στην νότια πλευρά του στην άκρη της κοιλάδας 1 χλμ από τη Θάλασσα.

Η έξοδος αυτή, ήταν ένας πανέμορφος τόπος εξ' αιτίας την μορφολογίας των τοιχωμάτων του αλλά και τα πηγαία νερά του που ανάβλυζαν με δύναμη και από την κοίτη και από τα τοιχώματα του, μέχρι που ανοίχτηκαν αρκετές γεωτρήσεις στην περιοχή και του στέρησαν αυτή την ευλογία. Το Ποροφάρραγο, ήταν ο κορυφαίος τόπος επίσκεψης μαζί με το γειτονικό μοναστήρι του Αγ. Αντωνίου και για τους ντόπιους και για τους επισκέπτες της Άρβης.

Το Ποροφάραγγο το 1983

Την κοιλάδα τη χωρίζει στη μέση το ποτάμι μέχρι τη θάλασσα και είναι κατάφυτο με πλατάνια, μυρτιές και σφάκες. Το ίδιο το Φαράγγι επίσης στο σύνολο του, είναι ένα μοναδικό αξιοθέατο στοιχείο της Άρβης, ένας καταρριχητικός προορισμός αλλά και πηγή πλούτου για την περιοχή, γιατί επιτρέπει τη διέλευση του ποταμού που μεταφέρει τα πλούσια νερά της οροσειράς Δίκτης, στην κοιλάδα της ΄Άρβης. Είναι επίσης τόπος που βρίσκουν καταφύγιο αρπακτικά, περιστέρια και χελιδόνια που διαχειμάζουν στην Αρβη. Με εξαίρεση τη μικρή απόσταση από την είσοδο και την έξοδο του, είναι προσπελάσιμο μόνο από ορειβάτες με επαρκείς γνώσεις και κατάλληλο εξοπλισμό. Δεκάδες ορειβάτες το επισκέπτονται κάθε χρόνο και το κατεβαίνουν με σχοινιά χειμώνα και καλοκαίρι. Χρειάζεται όμως σεβασμό και φροντίδα.

Σαν ντόπιος και σαν ορειβάτης, που έχω την τύχη να ξέρω την ομορφιά και την αξία του και τις ανάγκες του θα πρότεινα να απαγορευτεί το κυνήγι των αγριοπερίστερων, όχι μόνο μέσα στο φαράγγι (που κρύβει κινδύνους ) αλλά και σε ικανή απόσταση, και για να πολλαπλασιαστούν αλλά και γιατί οι κίνδυνοι για τους ορειβάτες που τυχαίνει να το διασχίζουν ταυτόχρονα είναι μεγάλοι. Κινδύνους επίσης κρύβουν οι μεγάλες και βαριές σωλήνες ταχείες συνδέσεως από εγκαταλελειμμένα δίκτυα άρδευσης που κρέμονται στα κεφάλια όσων το περπατούν.

Σήμερα το Ποροφάρραγγο ο τόπος που ανάβλυζαν τα νερά είναι ξερός και εγκαταλελειμμένος μαζί και τα μονοπάτια που το συνδέουν με τον οικισμό της Άρβης. Ο επισκέπτης που το ήξερε φεύγει εντυπωσιασμένος από την ομορφιά του άλλα και προβληματισμένος για την εικόνα της εγκατάλειψης ενός τέτοιου σημαντικού στοιχείου για τον τόπο. Οι ορειβάτες που το κατεβαίνουν, πολλές φορές βουτηγμένοι σε βρώμικα νερά μόνο στη θάλασσα μπορούν να ξεπλυθούν αφού δεν συναντούν καμιά δημόσια βρύση στο πέρασμα τους σε όλο το μήκος (1 χλμ) της κοιλάδας. Οι κάτοικοι που το έζησαν εκφράζουν τη νοσταλγία τους κάθε φορά που θα το επισκεφθούν καλοκαίρι. Είναι φανερό ότι ζητάει βοήθεια και φροντίδα. Χωρίς τα πηγαία νερά του σίγουρα δεν μπορεί να ξανά αποκτήσει την παλιά του αίγλη, μπορεί όμως να βελτιωθεί σημαντικά η εικόνα του.

Αν καθαριστούν τα μονοπάτια που οδηγούν από την Άρβη.
Αν καθαριστεί ο περιβάλλον χώρος έξω από το Φαράγγι για να αναδειχθεί και ο τεχνικός καταρράκτης, που δημιούργησαν οι κάτοικοι για να μοιράζουν το νερό του ποταμού.
Αν του επιστρέψομε μια ελάχιστη ποσότητα νερού από αυτό που του στερήσαμε και σε αυτό μπορεί να βοηθήσει ο Δήμος αφενός με μια μικρή παροχή πόσιμου νερού στην είσοδο του για τις ανάγκες των επισκεπτών, αλλά και
Αν τοποθετηθεί μια μεγαλύτερη αρδευτική παροχή μέσα στο ποροφάρραγγο για να δίνει περιοδικά νερό το καλοκαίρι για να καθαρίζεται η κοίτη του, από σκουπίδια και οσμές.
Και εν τέλει αν νοιαστούμε όλοι μας γι αυτή τη φυσική κληρονομιά.

Αυτή η χαμηλού κόστους παρέμβαση θα βελτιώσει σημαντικά την εικόνα του γιατί θα εξασφαλίσει τη δροσιά και την καθαριότητα του και θα ξαναγίνει επισκέψιμος τόπος.
Η Άρβη, πέρα από την πανέμορφη παραλία της και την υπήνεμη θάλασσα της, έχει σημαντικά ιστορικά και φυσιολατρικά στοιχεία να αναδείξει. Αντίστοιχη μέριμνα πρέπει να γίνει και στην διπλανή βρύση της ΙΜ του Αγ. Αντωνίου που επίσης έχει ξεραθεί. Ελπίζω αυτή την ανάγκη να την κατανοήσει και ο νέος Δήμαρχος που όλοι του ευχόμαστε να πετύχει στο έργο του.

Να σημειώσω ότι οι φωτογραφίες είναι από παλιότερη καταρρίχηση μας με τον ΕΟΣ Ηρακλείου, που μαζί με άλλους συλλόγους, νοιάζονται, αγαπούν, αναδεικνύουν και ενδιαφέρονται γ'ιαυτή την απίστευτη κληρονομιά. Είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές ενός τόπου που έχει σημαντικά φυσιολατρικά στοιχεία να αναδείξει και δόξα τω Θεό, ο τόπος μας διαθέτει αρκετά τέτοια και στα βουνά και στις παραλίες μας. Αρκετοί Δήμοι έχουν αγκαλιάσει τέτοιες δραστηριότητες και το εισπράττει ο τόπος τους πολλαπλάσια και το πιο γνωστό παράδειγμα είναι οι εκδηλώσεις για τη στράτα του Ψηλορείτη, και το Pierra creta που συγκεντρώνει αθλητές από όλο τον κόσμο.