Συνεχίζονται δυστυχώς τα περιστατικα δηλητηρίασης μεγάλων αρπακτικών πουλιών - ακόμη κι αν παρατηρείται τα τελευταία χρόνια μια αύξηση ορισμένων ειδών- με θύματα τα σπάνια και λιγοστά πτηνα.
Ενα από τα είδη που κινδυνεύουν είναι ο χρυσαετός, ο γυπαετός ή κοκκαλάς, του οποίου λίγα ζευγάρια απαντώνται στα ορεινά της Κρήτης, αλλά και σε κάποιους άλλους ορεινούς όγκους της Ελλάδας.
Καποια από αυτά εντοπίζονται δηλητηριασμένα, ενώ αν συνυπολογιστούν και τα πουλιά που δεν εντοπίζονται και πεθαίνουν αβοήθητα στην κρητική ύπαιθρο, τότε ο αριθμός των πτηνών που χάνονται είναι μεγαλύτερος.
Η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων πλήττει σημαντικά τα αρπακτικά πουλιά, ιδιαίτερα τα μεγάλα πτωματοφάγα όπως ο γυπαετός (κοκκαλάς) και το όρνιο (σκάρα, καναβός), αλλά και τα υπόλοιπα αρπακτικά πουλιά όπως ο χρυσαετός (βιτσίλα), η γερακίνα(λαγουδογέρακο), η τυτώ (ζάρα) και ο νανόμπουφος.
Πριν λίγα 24ωρα βρέθηκε ένας ακόμη χρυσαετός νεκρός, ο οποιος φορουσε μάλιστα και πομπ. Ο Χρυσαετός εντοπίστηκε χάρις στον δορυφορικό πομπό που έφερε στην πλάτη του, ο οποίος είχε τοποθετηθεί μόλις δυο μέρες πριν, από υποψήφιο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στο πλαίσιο επιστημονικής μελέτης για τις μετακινήσεις του είδους στην περιοχή. Πριν προλάβει όμως ο άτυχος Χρυσαετός να μας δώσει τις πρώτες πληροφορίες για τις μετακινήσεις του στην ευρύτερη περιοχή της φωλιάς του, βρήκε τραγικό θάνατο δίπλα σε νεκρά κτηνοτροφικά ζώα που είχαν δεθεί με σχοινί σε δέντρα, στο ένα από τα οποία εντοπίστηκε υπόλειμμα από σκασμένη κάψουλα κυανίου (δηλητηριασμένο δόλωμα). Η υποψία δηλητηρίασης του Χρυσαετού είναι εξαιρετικά υψηλή, αναμένονται ωστόσο τα αποτελέσματα νεκροψίας και τοξικολογικής ανάλυσης για να διαπιστωθεί η δηλητηρίαση και να ταυτοποιηθεί η δηλητηριώδης ουσία.
Και όλα αυτά μόλις εβδομάδα μετά τον εντοπισμό του νεκρού Μαυρόγυπα στην περιοχή της Λύρας – Φυλακτού στον Έβρο, αλλά και τον νεκρό νεαρό μαυρόγυπα στην Ανατολική Μάνη.
Τα αρπακτικά της Κρήτης
Η Κρήτη φιλοξενεί 13 σημαντικά ημερόβια είδη αρπακτικών εκ των οποίων τα 7 θεωρούνται σημαντικά και το νησί αποτελεί ζωτικής σημασίας καταφύγιο. Ειδικά για το Γυπαετό και το Όρνιο, η Κρήτη αποτελεί το τελευταίο προπύργιο!
Ιεραρχία στον τρόπο που τρώνε τα αρπακτικά: Εάν υπάρχουν μόνο γύπες στο χώρο τροφής, προηγείται ο Μαυρόγυπας που αναλαμβάνει να κάνει τη «σκληρή δουλειά», να κατακερματίσει δηλαδή, με το ισχυρότατο ράμφος του, τα εξωτερικά μέρη του σφαγίου (δέρμα, ινώδη τμήματα, κ.ά.), μετά ακολουθεί το Όρνιο που, συνήθως, τρώει όλο το μαλακό μέρος του ζώου. Στη συνέχεια έρχεται ο Ασπροπάρης για τυχόν υπολείμματα και τέλος εμφανίζεται ο Γυπαετός (ή Κοκκαλάς) ο οποίος τρέφεται κυρίως με τα οστά των θνησιμαίων. Σε περιοχές που συνυπάρχουν και άλλα αρπακτικά, όπως λύκοι και τσακάλια, πάλι οι γύπες αποτελούν το κυρίαρχο είδος.
Το ενθαρρυντικό για την Κρήτη είναι ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε αύξηση στον αριθμό του «Κοκκαλά», ο οποιος πλέον αριθμει περίπου 50 άτομα και 7 ζευγάρια!
Τα αρπακτικά πουλιά της Κρήτης (πληθυσμοί – αναπαραγωγικά ζευγάρια σε επίπεδο Κρήτης):
Γυπαετός (Gypaetus barbatus): 20-25 άτομα / 4-6 αναπαραγωγικά ζευγάρια (τα μοναδικά σε ολόκληρη την Ελλάδα). Κινδυνεύον είδος αφού απειλείται με εξαφάνιση
Όρνιο (Gyps fulvus): 380 άτομα / 140 αναπαραγωγικά ζευγάρια (≈ το 70% του ελληνικού πληθυσμού και ο μεγαλύτερος νησιωτικός πληθυσμός στον κόσμο)
Χρυσαετός (Homeyeri): 16-18 ζευγάρια (≈ το 10% του ελληνικού πληθυσμού)
Σπιζαετός (hieraaetus fasciatus): 15 ζευγάρια (≈ το 10-20% του ελληνικού πληθυσμού). Η Κρήτη είναι από τα σημαντικότερα καταφύγια του είδους. Ανήκει στην κατηγορία των τρωτών ειδών (δηλαδή είδη που οι πληθυσμοί τους βρίσκονται υπό συνεχή πίεση)
Χρυσογέρακο (Falco biarmicus): 6-9 ζευγάρια. Ανήκει στην κατηγορία των τρωτών ειδών
Πετρίτης (Falco peregrinus): 70 ζευγάρια
Μαυροπετρίτης (Falco eleonore): 1106 ζευγάρια (≈ το 9% του ελληνικού πληθυσμού και 8% του παγκόσμιου) Αετογερακίνα (Buteo rufinus): Κατατάσσεται στα σπάνια είδη
