Πολυτεχνείο: Τα συνθήματα δεν έμειναν στην Ιστορία. Παραμένουν επίκαιρα αιτήματα!

Η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου δεν είναι μια τυπική αναφορά στο παρελθόν ούτε μια τελετουργική επανάληψη λόγων και συμβόλων. Είναι μια ζωντανή υπενθύμιση ότι η δημοκρατία, η ελευθερία και τα κοινωνικά δικαιώματα δεν είναι αυτονόητα. Κατακτώνται, προστατεύονται και διευρύνονται μέσα από τη συμμετοχή και τους αγώνες των πολιτών.

Το «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» ακούστηκε σε μια περίοδο δικτατορίας. Πενήντα τρία χρόνια μετά, εξακολουθεί να συνομιλεί με τις ανάγκες και τις αγωνίες της ελληνικής κοινωνίας.

Ψωμί σημαίνει αξιοπρεπής ζωή. Σημαίνει εισόδημα που να καλύπτει τις βασικές ανάγκες, εργασία με δικαιώματα, προστασία από την ακρίβεια και τις κοινωνικές ανισότητες. Σημαίνει να μπορεί μια οικογένεια να ανταποκρίνεται στις καθημερινές της υποχρεώσεις, ένας νέος άνθρωπος να σχεδιάζει το μέλλον του χωρίς διαρκή ανασφάλεια, ένας αγρότης ή ένας κτηνοτρόφος να μπορεί να συνεχίσει να παράγει και να ζει αξιοπρεπώς από τη δουλειά του. Γιατί η ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται μόνο με οικονομικούς δείκτες. Πρέπει να αποτυπώνεται στην καθημερινότητα των ανθρώπων και να αφορά το σύνολο της κοινωνίας.

Παιδεία σημαίνει δημόσια, δωρεάν και ποιοτική εκπαίδευση για όλα τα παιδιά. Χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς διακρίσεις και χωρίς το μορφωτικό μέλλον ενός παιδιού να καθορίζεται από την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς του ή από τον τόπο όπου μεγαλώνει. Από την εμπειρία μου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση γνωρίζω ότι το σχολείο δεν είναι μόνο τα κτίρια και τα προγράμματά του. Είναι οι εκπαιδευτικοί, οι μαθητές και οι οικογένειές τους. Είναι ένας χώρος στον οποίο διαμορφώνονται καθημερινά αντιλήψεις, αξίες και σχέσεις.

Για να ανταποκριθεί στον ρόλο του, το δημόσιο σχολείο χρειάζεται ασφαλείς και σύγχρονες υποδομές, επαρκή στελέχωση με μόνιμους εκπαιδευτικούς, ουσιαστική στήριξη της ειδικής αγωγής και μέριμνα για κάθε μαθητή που αντιμετωπίζει δυσκολίες. Χρειάζεται, πάνω απ' όλα, μια εκπαιδευτική πολιτική που θα περιορίζει τις κοινωνικές ανισότητες αντί να τις αναπαράγει. Που θα καλλιεργεί την κριτική σκέψη, τη δημοκρατική συνείδηση, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.

Γιατί η γνώση είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο.

Ελευθερία σημαίνει ουσιαστική δημοκρατία. Σημαίνει σεβασμό στα δικαιώματα, ισονομία, διαφάνεια και πραγματική δυνατότητα συμμετοχής των πολιτών στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους. Σημαίνει θεσμούς που λειτουργούν με λογοδοσία, δημόσιες πολιτικές που υπηρετούν το κοινωνικό συμφέρον και διαρκή εγρήγορση απέναντι στον αυταρχισμό, στη φίμωση και σε κάθε μορφή αποκλεισμού. Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην εκλογική διαδικασία. Αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο όταν οι πολίτες έχουν φωνή, όταν οι ανάγκες τους λαμβάνονται υπόψη και όταν οι αποφάσεις μεταφράζονται σε πραγματικές βελτιώσεις στη ζωή τους.

Πενήντα τρία χρόνια μετά, τιμούμε όσους αντιστάθηκαν στη δικτατορία, όσους αγωνίστηκαν και όσους έχασαν τη ζωή τους στον αντιδικτατορικό αγώνα. Η σημαντικότερη, όμως, τιμή στη μνήμη τους είναι να μη μετατρέψουμε τα αιτήματα εκείνης της εποχής σε επετειακές διακηρύξεις.

Να τους δώσουμε σύγχρονο περιεχόμενο. Με πολιτικές που αμβλύνουν τις ανισότητες, ενισχύουν τη δημόσια Παιδεία, προστατεύουν τα δικαιώματα και δημιουργούν προοπτική για τους ανθρώπους και τον τόπο μας.

Γιατί το Πολυτεχνείο μάς θυμίζει ότι η κοινωνία μπορεί να αλλάξει. Και ότι η ευθύνη για μια δικαιότερη, πιο δημοκρατική κοινωνία δεν ανήκει μόνο στην Ιστορία. Ανήκει σε όλους μας, σήμερα.

Γιώργος Μακράκης,

Μέλος του Εθνικού Συμβούλιου ΕΛΑΣ