Χρόνια προσπαθώ να χαλιναγωγήσω τα συναισθήματα που με κατακλύζουν, οσάκις βρεθώ μπροστά σε μια φωτογραφία που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, συνδέομαι μαζί της. Εντέλει, αισθάνομαι αιχμάλωτος και έρμαιο αυτών των συναισθημάτων… Τόσο ακυβέρνητος αισθάνθηκα και στη φωτογραφία που σας παραθέτουμε, η οποία ξύπνησε θλιβερές μνήμες… Με πρώτη ανάγνωση βρισκόμαστε μπροστά σε μια πανέμορφη φωτογραφία, όπου τρία παιδιά, ο Γιάννης, ο Χρήστος και ο Νίκος, απολαμβάνουν το πρωτόγνωρο παιγνίδι τους, που είναι ένα αυτοκίνητο-μινιατούρα ενός πραγματικού!
Βρισκόμαστε στην Άνω Βιάννο, το 1954 ή ’55 όταν το μαγικό «κλικ» ενός άγνωστου φωτογράφου, απαθανατίζει πρόσωπα και συναισθήματα.
Τα συναισθήματα αυτά διαβάζονται ευδιάκριτα, καθώς τα παιδικά πρόσωπα είναι ένας πεντακάθαρος καθρέπτης. Βλέπουμε λ.χ. την ευχαρίστηση στα πρόσωπα των δύο μεγαλύτερων παιδιών, όπως βλέπουμε και την προσπάθεια του μικρότερου, να μιμηθεί με τα χείλη του τον μαγικό ήχο της μηχανής του αυτοκινήτου! Ήταν η εποχή που αυτό το επαναστατικό μεταφορικό μέσο, έκανε τα πρώτα-δειλά του βήματα στη ζωή των Βιαννιτών, γνωστού όντος πως, στην Άνω Βιάννο, ναι μεν το πρώτο αυτοκίνητο είχε έρθει το 1937, αλλά… πέρασαν αρκετά χρόνια έως ότου ο ντόπιος πληθυσμός να εξοικειωθεί με τη «ρόδα».
Το εν λόγω αριστουργηματικό κατασκεύασμα δεν ήταν αγορασμένο από κάποιο τζάμπο. Τα παιγνίδια των παιδιών της εποχής είχαν έντονη τη σφραγίδα του ανθρώπου. Στην προκειμένη περίπτωση, το εξαιρετικό αυτό έργο ήταν χειροποίητη κατασκευή ενός καλού Βιαννίτη-σπουδαίου καλουπατζή, του αείμνηστου Γιώργου Σφακιανάκη, πατέρα των τριών αγοριών. Είναι τόσο ευδιάκριτη η μαστοριά του, που θα την ζήλευαν μεγάλες κατασκευαστικές βιομηχανίες παιγνιδιών! Η συμμετρία, οι ρόδες που στρίβουν και τόσες άλλες τεχνικές λεπτομέρειες… Ωστόσο, υπάρχει και η δεύτερη ανάγνωση… που έχει στο «από μέσα» της πολύ πίκρα, πολύ καημό, πολλή και μεγάλη στεναχώρια… Ήταν το πρωινό της 19ης Γενάρη 1966, όταν ένα συνταρακτικό γεγονός άπλωσε ένα πυκνό πέπλο πένθους σ’ ολόκληρη την Άνω Βιάννο αλλά και στα γύρω χωριά. Ένας 17χρονος μαθητής του Γυμνασίου, ενώ έπαιζε ποδόσφαιρο στην αυλή του σχολείου, σωριάστηκε αναίσθητος στο έδαφος!
Επί ώρα θυμάμαι τον αείμνηστο Γυμναστή Δημήτρη Ραπτάκη να κάνει στο κορμί του άψυχου παλικαριού κινήσεις τεχνητής αναπνοής και να του δίνει αλλεπάλληλες φορές το φιλί της ζωής. Τη σκυτάλη έπαιρναν άλλοι μαθητές των μεγάλων τάξεων, να κάνουν τις γνωστές κινήσεις, μήπως και η καρδιά του 17χρονου ετίθετο ξανά σε λειτουργία. Λίγο μετά έφτασε στο σημείο και ο αείμνηστος Μίμης Μιχελογιαννάκης, ιατρός στον Υγειονομικό Σταθμό Βιάννου, για να συνεχίσει τις αγωνιώδεις προσπάθειες. Γιατρός και γυμναστής στη μέση του γηπέδου έδιναν ό,τι είχαν και δεν είχαν από τις γνώσεις τους, μήπως και…. Όλοι οι υπόλοιποι είχαμε κάνει ένα κύκλο γύρω από το άτυχο παλικάρι και βουβοί, προσευχόμασταν να γίνει το θαύμα!!! Ήταν μια εικόνα που δεν θα με εγκαταλείψει ποτέ, όσο θα ζήσω…
Δυστυχώς, ήταν πια απόγευμα όταν το θλιβερό μαντάτο του θανάτου, άπλωνε ένα βαρύ πέπλο πένθους και ανείπωτου πόνου…. Ο αείμνηστος Μίμης Μιχελογιαννάκης, κοινοτικός γιατρός, ως ήδη ελέχθη, υπέγραφε το πιστοποιητικό θανάτου: «Οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου»… Έτσι, η τριάδα των αδερφών που βλέπετε στη φωτογραφία έμεινε ακριβή ανάμνηση, γιατί το συμπαθέστατο αγοράκι που είναι έξω από το χειροποίητο-πατρικό κατασκεύασμα, το άρπαξε ο Χάροντας στην τρυφερή ηλικία των 17 ετών…
Υ.Γ. Το σπίτι του Γιώργη και της Κλεάνθης Σφακιανάκη βουτήχθηκε στο πένθος. Το γέλιο ξεχάστηκε για πολλά χρόνια. Ο πόνος ανείπωτος. Ειδικότερα για την μάνα, δεν υπήρχε πια τίποτε άλλο ει μη μόνον ο τάφος του Νικολή της…
Υ.Γ. 2 Ολόκληρο το κείμενο ας είναι ένα ταπεινό μνημόσυνο για τους ανθρώπους αυτούς. Ειδικότερα δε, για τον Νίκο, που χάθηκε στον ανθό της νιότης του…
Ο Νίκος Σφακιανάκης λίγο πριν το θάνατό του….
Αριστερά, έξω από το αυτοκίνητο ο άτυχος Νίκος Σφακιανάκης. Καθήμενα τα αδερφάκια του, ο Χρήστος και Γιάννης Σφακιανάκης
