Ήδη έχει αρχίσει η ελαιοσυγκομιδή και των παλαιότερων η σκέψη αναπολεί τα περασμένα χρόνια τότε, που το λιομάζωμα ήταν σαφέστατα δυσκολότερο πλην όμως, ήταν και μια παραγωγική γιορτή. Όταν το πιθάρι είχε λάδι οι άνθρωποι δεν πεινούσαν, κάτι που στις μέρες μας δεν ισχύει… γιατί καταργήσαμε τα πιθάρια και το κουμάντο της διάθεσης του προϊόντος το έχουν, δυστυχώς, άλλοι…
Σας θυμίζουμε το γνωστό-γνωστότατο τραγούδι του μεγάλου Κώστα Μουντάκη με τους Μυλωνάδες και τις μαζώχτρες.
"Έφτασε ο καιρός καλέ μου ήρθαν οι ελιές και τα λιόφυτα θα πάνε πάλι οι κοπελιές.
Μυλωνάδες και μαζώχτρες θα λέμε πότες πότες κι αφορμή θα 'ναι οι ελιές να 'χομε χρυσές δουλειές"!!!
Ωστόσο, μια δημοσίευση του καλού φίλου Γιώργου Βιδάκη έρχεται να υπενθυμίσει και άλλες ωραίες πλευρές του λιομαζώματος. Στη δημοσίευση αυτή υπάρχει μια ιστορική μουσική ηχογράφηση που προλογίζει ο γνωστός εθνομουσικολόγος κ. Λάμπρος Λιάβας όπου εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι μαντινάδες που ακούγονται. Διευκρινίζεται ότι είναι ξεκάθαρη η επιρροή της Χανιορεθεμνιώτικης προφοράς αλλά τούτο, ουδόλως επηρεάζει την ομορφιά των μαντινάδων:
Λιόφυτο δεν εγόρασες μαζώχτρα δεν εμπήκες,
ήθελα και να κάτεχα το λάδι που το βρήκες;
Δυο-τρεις ελιές το χάκι μου κεντράδια και μολύβες,
μ’ αυτές με το λαδάκι ντος χτίζου τσι τσι καλύβες
Τσ’ αγάπης τη μαζωχτική κλίβα θωρώ τσ’ ελές σου
και μια σταλέ τριγόλαδο δε μου ’δωκες ποτέ σου
Τσουνάτη με έξε-εφτά αδελφούς στου χαρακιού τη μέση,
σα σου σιμώσει ο ραβδιστής στο ποταμό θα πέσει
Εράβδιζα μια τσουνολέ με υπομονή μεγάλη,
κι απής την εποράβδισα επήγα σε μιαν άλλη
Ξεμποξαδιαζω τσι καημούς τα πάθη μποξαδιάζω
μα με τη ζύμη στη καρδιά πικρόλαδα στερνιάζω
Κατσίγαρο με πόδοκες που μου ’νε κεχριμπάρι
κ αλύπητη με φκέρεσες στο ρυάκι να με πάρει
Χοντρόλαδο ψιλόλαδο ούλα τα λάδια ΄ναι ένα
μόνο να βρίχνω καθ’ αργά δυο βλίτα λαδωμένα…
Οι κοντυλιές που είναι καταγεγραμμένες στο μουσικό κομμάτι που μπορείτε να απολαύσετε αποτελούνται από μερικά γυρίσματα που έπαιζε ο Βαρουχάς από τον Άδραχτο.
Όμως, όπως ισχυρίζεται ο λυράρης του τραγουδιού "ο Βαρουχάς δεν υπήρξε απαραίτητα κι ο συνθέτης τους και εμένα μου τα δίδαξε ό Ιωάννης Δημητρακάκης ή Χατζηγιάννης απ’ τον Άρδαχτο.
Ο Αλέξανδρος Παπαδάκης, σύμφωνα με το Λάμπρο Λιάβα καθηγητή εθνομουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρο του Μουσείου Λαϊκών Οργάνων που προλογίζει την πρώτη του δισκογραφική δουλειά με τίτλο «Κανάρι μου», είναι ένας νέος με λαμπερή ματιά, ήθος, σεμνός και διακριτικός. Διακρίνεται για το ταλέντο και τη βαθιά μουσικότητα σε συνδυασμό με το μεράκι και το ζήλο του να εμβαθύνει στις ρίζες της κρητικής μουσικής. Θέτει γερά εσωτερικά θεμέλια με αποτέλεσμα να αρθρώνει τη δικιά του φωνή και να ορίζει το προσωπικό του στίγμα. Οι στίχοι είναι εξαιρετικό μνημείο γλωσσικής κατάθεσης για το κρητικό ιδίωμα.
Στίχοι-Μουσική: Παραδοσιακοί
Ερμηνεία: Αλέξανδρος Παπαδάκης & Χορωδία
Βίντεο: Σκηνές από την ταινία του Gabriele Lavia "La lupa" 1996
