Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι στη χώρα ξύπνησαν τη Μεγάλη Τετάρτη του σωτήριου έτους 2025, με τα μικρά οικόπεδα που είχαν από τους πατεράδες και τους παππούδες τους στα χωριά τους να έχουν μετατραπεί σε αγροτεμάχια που δεν μπορούν πια να οικοδομηθούν, γιατί είναι πλέον εκτός οριοθετημένων οικισμών. Και γιατί έτσι αποφάσισε η κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Η καταγραφή μιας δολιότητας.
Με το νόμο 1337 του 1983, ο αείμνηστος Αντώνης Τρίτσης έθεσε τις βάσεις για την περίφημη Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης (ΕΠΑ), που έχει αναγνωριστεί από όλο τον τεχνικό κόσμο της χώρας ως η μεγαλύτερη τομή στη χωροταξία του νεότερου ελληνικού κράτους, σημαντικότερη ακόμη και από εκείνη του Νομοθετικού Διατάγματος του 1923 για τα σχέδια πόλεων. Ανάμεσα στις πολυάριθμες κοσμογονικές ρυθμίσεις που εισήγαγε τότε ο μεγάλος οραματιστής Αντώνης Τρίτσης, ήταν και η οριοθέτηση των οικισμών της ελληνικής περιφέρειας. Η οριοθέτηση αυτή των οικισμών υλοποιήθηκε με σχετικές αποφάσεις των τότε Νομαρχών.
Σαράντα δύο ολόκληρα χρόνια μετά, κατά τη διάρκεια των οποίων ότι υλοποιήθηκε στην ελληνική περιφέρεια ήταν με βάση αυτή την οριοθέτηση των οικισμών της και τη νομιμότητα της οποίας ουδείς αμφισβήτησε, έρχεται μια εξόχως περίεργη απόφαση του «αμαρτωλού» Ε’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία κρίθηκε άκυρη η οριοθέτηση των οικισμών με αποφάσεις των Νομαρχών, τους οποίους θεώρησε αναρμόδιους (!), κρίνοντας ότι η οριοθέτηση αυτή έπρεπε να κυρωθεί με Προεδρικά Διατάγματα.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αντί να επιλύσει το πρόβλημα της τυπικής νομιμότητας οριοθέτησης των οικισμών, αντιγράφοντας σε τελική ανάλυση τις τότε αποφάσεις οριοθέτησης των Νομαρχών και προωθώντας για υπογραφή τα αντίστοιχα Προεδρικά Διατάγματα, προτίμησε ανήμερα τη Μεγάλη Τρίτη (15-4-2025) να εκδώσει το Προεδρικό Διάταγμα 194/2025, που καθορίζει τα κριτήρια με τα οποία θα γίνει κάποτε στο μέλλον η νέα οριοθέτηση των οικισμών, αλλά κυρίως καθορίζει τους όρους δόμησης των υφιστάμενων οικοπέδων μέσα στους οικισμούς.
Με τον τρόπο όμως αυτό, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι στη χώρα ξύπνησαν τη Μεγάλη Τετάρτη με τα μικρά οικόπεδα που είχαν από τους πατεράδες και τους παππούδες τους στα χωριά τους να έχουν μετατραπεί σε αγροτεμάχια που δεν μπορούν πια να οικοδομηθούν, γιατί είναι πλέον εκτός οριοθετημένων οικισμών. Το χειρότερο όμως είναι ότι χωρίς οριοθετημένους οικισμούς μπορεί πλέον ο οποιοσδήποτε μεγαλοϊδιοκτήτης εκτάσεων, εντός ή κοντά στους υφιστάμενους οικισμούς, να κάνει ιδιωτική πολεοδόμηση και να διεκδικήσει από τα δίκτυα κοινής ωφέλειας (ρεύμα, νερό, οδοποιία) που θα εξυπηρετούν τη δική του ιδιοκτησία κατά προτεραιότητα, μέχρι την τροποποίηση εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην περιοχή (ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά κ.ο.κ.) . Επιστροφή δηλαδή στην εποχή των τσιφλικάδων και των κολίγων…
Πρόκειται για μια από τις πλέον δόλιες, αισχρές και οργανωμένες μεθοδεύσεις που έχει κάνει ποτέ το ελληνικό κράτος σε βάρος ολόκληρης της κοινωνίας. Γιατί για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα (που κρίθηκε μάλιστα αναδρομικά μετά από 42 ολόκληρα χρόνια) θα μπορούσε να ζητηθεί απόφαση από την ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας και όχι μόνο από το Ε’ Τμήμα του, πριν το αρμόδιο Υπουργείο προβεί σε νομοθέτηση επί του θέματος. Όμως ακόμη και σε περίπτωση τελεσιδικίας από την ολομέλεια του ΣτΕ, το αρμόδιο Υπουργείο θα έπρεπε να ρυθμίσει το θέμα με Νόμο από την ολομέλεια της Βουλής και όχι με απλό Προεδρικό Διάταγμα που εκδόθηκε μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα (μέχρι και οι βουλευτές της Κυβέρνησης θα αντιδρούσαν γιατί οι ψηφοφόροι στα χωριά θα τους έγδερναν ζωντανούς).
Και παρά τις έντονες αντιδράσεις που ήδη έχουν καταγραφεί από κόμματα της αντιπολίτευσης, δημάρχους, περιφερειάρχες και θεσμικούς φορείς όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, κανένα συστημικό Μέσο Μαζικής Επικοινωνίας δεν αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος…
Αποφεύγω να μιλώ με οργή, ειδικά δημόσια. Αλλά αυτή η Κυβέρνηση που διαχειρίστηκε απίστευτα χρήματα με το Ταμείο Ανάκαμψης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι η πλέον φαύλη που πέρασε ποτέ από τη διακυβέρνηση της χώρας.
Πιο φαύλη και από την διακυβέρνηση του Μαυροκορδάτου και του Κωλέττη με τα διαβόητα «Δάνεια της Αγγλίας». Γι’ αυτό πρέπει να φύγει χθες. Και δεν είναι θέμα Δεξιάς-Αριστεράς, ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ-ΚΚΕ ή οποιουδήποτε άλλου κομματικού συσχετισμού. Είναι θέμα επιβίωσης της ίδιας της κοινωνίας.
*Ο κ. Γεώργιος Πραχαλιάς είναι Γεωγράφος-Γεωπολιτικός επιστήμονας
