Καθοριστικός παράγοντας για την ανέγερση του εντυπωσιακού ναού, σύμφωνα με τις υπάρχουσες ιστορικές αναφορές, ήταν ο επίσκοπος Αρκαδίας (με έδρα την Άνω Βιάννο) Νικόδημος Κατσαράκης
Δυστυχώς όμως η Ιερά Σύνοδος της εκκλησίας της Κρήτης, το έτος 1900 αποφάσισε να μεταφέρει την έδρα της Επισκοπής στους Αγίου Δέκα και ο αοίδιμος Επίσκοπος, που δεν συμφωνούσε προς τούτο, δεν άντεξε και λίγο αργότερα, από την στεναχώρια του πέθανε από καρδιακή προσβολή. Η Βιάννος, υπήχθη έκτοτε εκκλησιαστικά στην Μητρόπολη Πέτρας, έως και πριν λίγα χρόνια που ιδρύθηκε η Μητρόπολη Αρκαλοχωρίου, Καστελίου και Βιάννου. Έτσι τον θεμέλιο λίθο έβαλε το έτος 1905 ο τότε επίσκοπος Τίτος. Σύμπασα η κοινωνία της Βιάννου, έδωσε όλο της το βάρος στην ανέγερση του περικαλλούς ναού. Η απελευθέρωση από τον τούρκικο ζυγό είχε φέρει άνεμο αισιοδοξίας και δημιουργίας. Μικροί και μεγάλοι επιδόθηκαν στην εξεύρεση χρημάτων, ενώ πολλοί ήταν οι τεχνίτες και οι εργάτες που πρόσφεραν εθελοντικά την εργασία τους.
Σύμφωνα με όσα παρατίθενται στο βιβλίο της κ. Μαρίας Μαστρογιωργάκη «Μνήμες πάνω απ’ τη Βιάννο», ο διευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Λεωνίδας Κόμης, έγραψε ένα ποίημα σε στυλ καλάντων και με το μαντολίνο του το δίδαξε στους μαθητές του σχολείου. Τα Χριστούγεννα εκείνου του έτους τα παιδιά με πολύ ενθουσιασμό είπαν τα κάλαντα, ενώ με την ίδια ζέση τα είπαν και την πρωτοχρονιά!
"Με την καλή αρχιχρονιά στο σπίτι σας να μπει χαρά, να μπει και ευτυχία για να κτιστεί η εκκλησία. Για να κτιστεί ο Αρχάγγελος της Βιάννου ο προστάτης, της ψυχής μας παραστάτης."
Όλοι οι κάτοικοι έδιναν κάτι για την επίτευξη του ιερού σκοπού. Άλλοι έδιναν χρήματα, οι περισσότεροι έδιναν λάδι κι άλλοι έδωσαν ζώα π.χ. αρνιά ή ρίφια! Ωστόσο η ανέγερση ενός τόσο μεγάλου σε όγκο και ύψος ναού με τα ελάχιστα μέσα της εποχής, δυσχέραινε σημαντικά την πρόοδο των εργασιών. Ακόμη και η μεταφορά των υλικών ήταν μεγάλο πρόβλημα, δεδομένου πως η Βιάννος συνδέθηκε οδικά με το Ηράκλειο το έτος 1937! Σχεδόν 60 χρόνια διήρκησαν οι εργασίες της οικοδόμησης του ναού και το 1958 έγιναν τα εγκαίνια. Ανάμεσα στους τεχνίτες που άφησαν ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους συμπεριλαμβάνεται και ο σπουδαίος Χανιώτης σοβατοποιός Γεώργιος Παπαδάκης (Σοβατζής), ο οποίος ήταν αληθινός καλλιτέχνης!
Για την ιστορία θα αναφέρουμε ότι ο εν λόγω παντρεύτηκε στην Άνω Βιάννο την Ζωή Μ. Παπαματθαιάκη, και δημιούργησαν μια εξαιρετική οικογένεια. Πρώτος ιερέας που υπηρέτησε, έως και την συνταξιοδότησή του, τον Αρχάγγελο Μιχαήλ ήταν ο εκ Κάτω Βιάννου μακαριστός Ιωάννης Μηλιαράς, τον οποίο διαδέχθηκε ο Βιαννίτης-επίσης μακαριστός- Γεώργιος Μιχ. Γουρνιεζάκης. Σήμερα εφημέριος στον πολιούχο της Άνω Βιάννου είναι ο αιδεσιμότατος Γεώργιος Χριστοδουλάκης. Ωστόσο θεωρούμε ότι αξίζουν αναφοράς και οι καληκέλαηδοι- μακαριστοί Γεώργιος Ραπτάκης (Πιτήδειος), και Γιάννης Ν. Παπαδημητράκης, που επί χρόνια τίμησαν το στασίδι του ιεροψάλτη.
