Ένας από τους θεσμούς που αγαπά και στηρίζει η Μεσαρά είναι η Γιορτή Γευσιγνωσίας που πραγματοποιείται κάθε χρόνο. Με αφορμή τη γιορτή αυτή των παραδοσιακών γεύσεων το viannitika.gr, συνομίλησε με ένα σπουδαίο άνθρωπο, τον κ. Νίκο Λέριο, που είναι εκπαιδευτικός και μέλος του Δ.Σ. του Δικτύου Συλλόγων Μεσαράς.
Ο κ. Λέριος μιλά για τη δημιουργία ενός γαστρονομικού – πολιτιστικού προορισμού όπως αυτός διαμορφώθηκε στο πέρασμα των αιώνων και όπως η εφευρετικότητα και η φαντασία της κάθε νοικοκυράς τον βοήθησε να εξελιχθεί. Από την αρχαιότητα έως και σήμερα εξάλλου, το λάδι, τα αρωματικά, τα άγρια χόρτα, τα κηπευτικά, η σταφίδα, το κρασί κ.ά. έπαιξαν και παίζουν ως τώρα , σπουδαίο ρόλο στη μεσαρίτικη κουζίνα και στόχος είναι αυτά να αναδειχθούν σε ντόπιους και ξένους, ώστε να στραφούν όλοι στην κατανάλωση τοπικών προϊόντων.
Ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η 10η γιορτή των γεύσεων που διοργανώνουν οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι Αποϊνίου «οι Βάκιωτες» και Φίλων Περιβάλλοντος, οι οποίοι καλούν τόσο τους παραγωγούς όσο και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις της περιοχής που ασχολούνται με προϊόντα διατροφής (τρόφιμα, ποτά, κρασί, ρακί, βότανα κλπ.), να τα προβάλλουν τη βραδιά της γευσιγνωσίας.
Όπως επισημαίνουν τα μέλη του Δικτύου, έχυν αποφασίσει να οργανώνουν κάθε χρόνο, σε διαφορετικό χωριό, μία επίδειξη του γαστρονομικού πλούτου της περιοχής τους. "Με αρχή το Καμηλάρι το 2009, συνεχίσαμε το 2012 στην Πόμπια , το 2013 στο Σοκαρά, το 2014 στο Χάρακα, το 2015 στον Αμπελούζο, το 2016 στη Μητρόπολη, το 2017 στη Σίβα, το 2018 στο Μουσείο της Γόρτυνας και στον Άγιο Θωμά και φέτος η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο θέατρο της Φαραγγιανής Κεφάλας στα Φαραγγιανά το Σάββατο 3 Αυγούστου στις 20.00 μ.μ.", αναφέρουν χαρακτηριστικά.
-Η δημιουργία γαστρονομικών κοινοτήτων μπορεί να γίνει μοχλός ανάπτυξης της ελληνικής γαστρονομίας;
«Θεωρώ ότι οι γαστρονομικές κοινότητες σαφώς μπορούν ν’ αναπτύξουν την ελληνική γαστρονομία διότι είναι κομμάτι του γαστρονομικού πολιτισμού της χώρας μας, της περιοχής μας και από την εμπειρία μου, γιατί συμμετέχω από τη δεύτερη γευσιγνωσία που πραγματοποιήθηκε στην Πόμπια, βλέπω ότι πραγματικά υπάρχει πολύ μεγάλος γαστρονομικός πλούτος στην περιοχή της Μεσαράς. Έχω δοκιμάσει συνταγές που δεν τις είχα δοκιμάσει ποτέ πριν.
Πιο συγκεκριμένα, στον Αμπελούζο δοκίμασα μια Μινωική συνταγή γλυκού που δεν την ήξερα καθόλου. Την είχε φτιάξει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγ. Θωμά «ο Λόγιος». Πρέπει να σημειωθεί ότι έχω καταγράψει σε κάποιες γευσιγνωσίες, όλες τις συνταγές. Υπάρχει πολύ μεγάλος πλούτος λοιπόν κι αυτόν πρέπει να τον αναδείξουμε».
-Θα μπορούσαμε να συλλέξουμε σ’ ένα τόμο τις συνταγές Γευσιγνωσίας που έχουν ήδη καταγραφεί;
«Και βέβαια, ασφαλώς, αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα που εμποδίζει να δημοσιευτούν, το οικονομικό!»
-Τότε η Περιφέρεια Κρήτης και ο κ. Αρναουτάκης ας βοηθήσουν για να εκδοθεί ένας τόμος με παραδοσιακές συνταγές του Δικτύου Συλλόγων Μεσαράς. Τι λέτε;
«Σαφώς και η Περιφέρεια Κρήτης έχει τη δυνατότητα να βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση και δοθείσης της ευκαιρίας θα πρέπει να ευχαριστήσουμε ως Δίκτυο, τον κο Αρναουτακη αλλά και τον κ. Κουκιαδάκη διότι τη φετινή χρονιά μας βοήθησαν οικονομικά έτσι ώστε να κάνουμε δυο – τρία καινούργια πράγματα που δεν έχουν γίνει άλλη χρονιά».
-Μπορείτε να μας πείτε τι ακριβώς θα κάνετε;
«Θα γίνει καλύτερη οργάνωση παρουσίασης της 10ης Γευσιγνωσίας με σεβασμό στο περιβάλλον και θα έχουμε την ευκαιρία ν’ απολαύσουμε τις γεύσεις των παραδοσιακών εδεσμάτων με του ήχους της γλυκόλαλης λύρας – μέρος της παράδοσης - του δεξιοτέχνη καλλιτέχνη κου Λαμπράκη Άρη με το συγκρότημά του.
Ο γνωστός σεφ κ. Χρήστος Λάπας αποδέχτηκε την πρόσκληση του Δικτύου κι εμένα προσωπικά – είναι καλός φίλος με αγάπη για την παράδοση και τον πολιτισμό - και θα παρουσιάσει την εκδήλωση αφιλοκερδώς. Επιπλέον θα δοκιμάσει τα φαγητά και θα αναδείξει τρεις συνταγές στην τηλεοπτική εκπομπή του το Φθινόπωρο. Ως τεχνικός των γεύσεων είναι σημαντικό να μας οδηγήσει σ’ ένα ανώτερο επίπεδο και γι’ αυτό τον ευχαριστούμε θερμά».
-Στις 3 Αυγούστου στο πέτρινο θέατρο της Φαραγγιανής Κεφάλας στο Σοκαρά, τι ακριβώς θα δούμε;
«Αυτό που γίνεται κάθε χρόνο και που ο κόσμος πρέπει να ξέρει, έχει πολλαπλούς στόχους: Κατ’ αρχήν δίνεται η ευκαιρία σε όλους τους συλλόγους να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, ν’ ανταλλάξουν απόψεις, να μιλήσουν για τη δράση τους. Είναι ένα κοινωνικό γεγονός! Κάθε χρόνο συναντιόμαστε 20 με 25 σύλλογοι στον ίδιο χώρο. Είναι εγγεγραμμένοι 36, αλλά είναι πολύ δύσκολο να βρεις κοινή ημερομηνία για να μπορέσουν να έρθουν όλοι οι Σύλλογοι. Στους στόχους συμπεριλαμβάνεται η ανάδειξη του γαστρονομικού πλούτου της περιοχής της Μεσαράς και των προϊόντων της. Έχουμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε τις συνταγές της Μεσαράς – μοναδικές και ενίοτε σπάνιες!»
-Οι γαστρονομικές κοινότητες και οι γαστρονομικοί προορισμοί, πού απευθύνονται; Εμπλέκονται, δηλαδή αφορά τους επαγγελματίες του αγροδιατροφικού κλάδου, της εστίασης και του τουρισμού γενικότερα; Πιστεύετε πως κατ’ αυτό τον τρόπο θα κινητοποιηθούν νέοι επαγγελματίες και φορείς ώστε να συνεργαστούν για το καλό του τόπου;
«Απευθύνονται σε όλο τον κόσμο με την έννοια ότι και μια απλή νοικοκυρά θα δει μια συνταγή και θα την εντάξει στη δική της κουζίνα, στην καθημερινότητά της, για την οικογένειά της. Επίσης σε κάποιον επαγγελματία, ο οποίος έχει μια ταβέρνα, θα δει μια συνταγή που πιθανότατα να μη γνωρίζει , συμβαίνει κι αυτό, και να την εντάξει στην ταβέρνα του. Πραγματικά είναι τόσος μεγάλος ο πλούτος, τόση μεγάλη η ποικιλία των συνταγών που θα διαπιστώσει κανείς πως δεν υπάρχει κάποιος στον οποίο δεν απευθυνόμαστε. Η γιορτή των γεύσεων – ο θεσμός Γευσιγνωσίας σιγά - σιγά εξωτερικεύει το στόχο της και από τοπικό επίπεδο προσπαθεί να γίνει μεσογειακή γιορτή γευσιγνωσίας!»
-Οι γαστρονομικές κοινότητες και οι γαστρονομικοί προορισμοί δεν μπορούν να υπάρξουν αν οι άνθρωποι που τις αποτελούν δεν αλλάξουν τον τρόπο που βλέπουν τα πράγματα, αν δεν κατανοήσουν πως πρέπει να διασχίσουν ένα δύσκολο δρόμο που θα τους φέρει από το εσώτατο «Εγώ» στη λεωφόρο του «Εμείς». Ποια είναι η γνώμη σας;
«Είναι απόλυτα βέβαιο ότι πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία και από το «εγώ μας» στο οποίο έχουμε καιρό τώρα εγκλωβιστεί, να προχωρήσουμε προς το «εμείς» γιατί έτσι θα κάνουμε πράξη τη θεωρία. Αρχικά πρέπει να σας πω ότι ένα από τα καινούργια πράγματα που σας προανέφερα ότι αλλάζουν είναι και η χρήση των πλαστικών πιάτων, ιδιαίτερα το πλαστικό μιας χρήσης που επιβαρύνει το περιβάλλον. Έχει γίνει πρόσφατα σοβαρή προσπάθεια και από την κυβέρνηση έτσι ώστε η νοοτροπία αυτή που έχουμε, ν’ αλλάξει. Χρησιμοποιούμε το πλαστικό παντού και το πετάμε στο περιβάλλον μολύνοντας τις θάλασσες και όχι μόνο. Εμείς αρχίσαμε την προσπάθεια, περιμένουμε την ανταπόκριση. Έτσι θα αποδείξουμε ότι επιτέλους φύγαμε από το κλουβί του «εγώ» και ανοίξαμε ένα παράθυρο στον κόσμο του «εμείς». Εμείς, ως συλλογικότητα μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα για το καλό του τόπου μας, ας το προσπαθήσουμε!»
-Πείτε μας λίγα λόγια για τα Φαραγγιανά και την περιοχή γενικότερα.
«Με μεγάλη μου χαρά. Τα Φαραγγιανά πήραν τ’ όνομά τους από την ύπαρξη δυο φαραγγιών δυτικά του χωριού, η μια εκδοχή λέει ότι πήραν από ‘κει την ονομασία τους, η δεύτερη εκδοχή είναι ότι οι πρώτοι κάτοικοι ήταν οι Φράγγοι και στην πορεία του χρόνου, από παράφραση έγινε Φαραγγιανά.
Είναι ένα μικρό χωριό και πριν από 2-3 ημέρες είχαμε ένα θεατρικό δρώμενο στα σοκάκια του μια αναπαράσταση του πώς ξεριζώθηκαν οι Μικρασιάτες και πώς ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν στο χωριό μας και στην Κρήτη γενικότερα. Η συγκίνηση μεγάλη, όμως θέλω να σταθώ σε άλλο, οι Λαρισαίοι επισκέπτες μαγεύτηκαν, όσοι δεν γνώριζαν το χωριό μας πραγματικά έμειναν άναυδοι από την τόση ομορφιά.
Ο χώρος που θα γίνει φέτος η 10η γευσιγνωσία είναι για μένα, σημείο αναφοράς για την περιοχή της Μεσαράς. Δε νομίζω ότι υπάρχει τέτοια ομορφιά σε όλη τη Μεσαρά, διότι ο χώρος αυτός που έχουμε, δένει απόλυτα με το περιβάλλον, βρίσκεται στην πλαγιά του λόφου της Φαραγγιανής Κεφάλας υπάρχει ένα πέτρινο θέατρο, ένας χώρος εξαιρετικής ομορφιάς τεσσάρων στρεμμάτων υπάρχει και γήπεδο ποδοσφαίρου για ν’ αθλούνται όχι μόνο τα παιδιά του χωριού, αλλά και από τα γύρω χωριά.
Εκεί που θα ήθελα να καταλήξω είναι το εξής: παρά του ότι είμαστε ένα μικρό χωριό - που πιθανόν να ρωτήσετε αρκετούς και να σας πουν πως δεν γνωρίζουν τα Φαραγγιανά- παρ’ όλα αυτά, θεωρώ πως είναι χώρος πανέμορφος όπως και το γραφικό Αποΐνι με το οποίο συνεργαζόμαστε για τη 10η γευσιγνωσία αναδεικνύοντας τη δυναμική της συνεργασίας.
Είναι λοιπόν ένα όμορφο μικρό χωριό με δραστήριο σύλλογο και για να έρθει κάποιος είναι πολύ εύκολο, από το Ασήμι δύο περίπου χιλιόμετρα προς τα Πρωτόρια αριστερά υπάρχει μια ταμπέλα η οποία γράφει «Φαραγγιανά» κοντά στο Σοκαρά, από ‘κει και μετά είναι εύκολη η πρόσβαση.
Είναι ένας ζωγραφικός πίνακας δεν χορταίνει η ματιά την ομορφιά του τοπίου – όλα εναρμονισμένα με το περιβάλλον – η πέτρα του θεάτρου, η θέα του τοπίου και το ταξίδι αρχίζει με τη ματιά ν’ αγκαλιάζει το υπέροχο θέαμα από το βουνό ως τη θάλασσα!»
