Βιγλάτορας στον Ομαλό Βιάννου
Ήθελα να ’μουνε πουλί, ή πρίνος στη μαδάρα, να μ’ αγκαλιάζει δροσερά. τσ’ αυγής η κατσιφάρα…
Ίσως, όταν ο Γιώργης Καράτζης έγραφε την εξαιρετική αυτή μαντινάδα, να τον είχε ερεθίσει κάποιος διπλοκουταλάτος άντρας, σαν και τον συγχωρεμένο τον Μιχάλη Σταυρακάκη ή Αμυγδαλιανό.
Γιατί ο Μιχαλαργιάς ήτανε και πουλί και πρίνος! Βιγλάτορας στο Οροπέδιο του Ομαλού, γόνος της μεγάλης-φιλόξενης οικογένειας των Σταυρακάκηδων ή Αμυγδαλιανών, από τα Ηρωικά Αμιρά, που έδωσαν γη και ύδωρ στο πολυπληθές αντάρτικο κίνημα που είχε το λημέρι του σε παραπλήσια περιοχή στις νότιες κλιτείς των Λασιθιώτικων βουνών.
Ο Μιχάλης ήταν ένας ομορφάντρας, που στη νεότητά του διέθετε απαράμιλλο κάλλος. Ένα κάλλος που τον συνόδευε μέχρι τη θανή του. Η τύχη τον πλήγωσε με πόνο αβάσταχτο, αφού έχασε το μονάκριβο γιο του, τον Δημήτρη του, σε τροχαίο, ενώ υπηρετούσε την στρατιωτική του θητεία.
Αυτό το μαράζι δεν έφυγε ποτέ από την καρδιά του. Όμως… όσοι τον γνωρίσαμε, μαζί με τα δυο του αδέρφια, βιγλάτορες-φύλακες του Οροπεδίου στον Ομαλό της Βιάννου, θα έχουμε να θυμόμαστε την αρχοντιά, την λεβεντιά, την φιλοξενία και την καθαρή ματιά.
Ο φωτογραφικός φακός του Μανώλη Σπανάκη, απαθανάτισε τον Μιχάλη του Αμυγδαλιανού, αυτόν τον αληθινό λεβεντάνθρωπο, εκεί στο πεζούλι της οικογενειακής στάνης, στα ριζά της κορυφής του Αφέντη, λίγο ψηλότερα από το Οροπέδιο, να «ξαφρίζει» το πρόβατο που σιγοψηνότανε στη σίγλα…
Μια σίγλα, που επαναλαμβάνουμε, διαχρονικά έχει ξεπεινάσει καταδιωκόμενους αγωνιστές, εγγλέζους συμμάχους, ξωμάχους, τουριστικούς επισκέπτες και… σελέμηδες… Ας είναι η αναφορά αυτή ένα ταπεινό μνημόσυνο στη μνήμη του Μιχάλη, ενός ανθρώπου που η γιγαντοσύνη του είχε περισσότερο σχέση με την καρδιά και τη λεβεντιά του και λιγότερο με τη σωματική του διάπλαση….
Κείμενο-Φωτογραφία: Μανώλης Σπανάκης