Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος ήταν η πιο εκτεταμένη γεωγραφικά και πιο δαπανηρή σε πλουτοπαραγωγικούς πόρους ένοπλη σύγκρουση στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Στον πόλεμο αυτόν, που κόστισε στην ανθρωπότητα 62 εκ. ζωές, ενεπλάκη η πλειοψηφία των εθνών, τα οποία πάλευαν ταυτόχρονα σε διάφορα σημαντικά θέατρα πολέμου. Σκοτώθηκαν 25 εκ. στρατιώτες και 37 εκ. πολίτες, εκ των οποίων 1, 5 εκ. ήταν παιδιά. Ξεκίνησε στην Ασία στις 7 Ιουλίου 1937 με την ολοκλήρωση της κατάληψης της Μαντζουρίας από την Ιαπωνία, και την 1η Σεπτεμβρίου 1939 στην Ευρώπη με την επίθεση της Γερμανίας στην Πολωνία. Τέλειωσε στις 15 Αυγούστου 1945. Καινοτομία αυτού του πολέμου ήταν η ατομική βόμβα. Με το τέλος του, άρχισε ο ψυχρός πόλεμος, εξαιτίας της γιγάντωσης της Σοβιετικής Ένωσης, ενώ η Αγγλία και η Γαλλία, αν και νικήτριες, έχασαν το μεγαλύτερο μέρος των αποικιών τους. Τέλος, από τον πόλεμο αυτό αναδείχτηκαν ως υπερδυνάμεις η Σοβιετική Ένωση και οι ΗΠΑ.
Κύριοι συμμετέχοντες ήταν από τη μεριά των Συμμάχων η Σοβιετική Ένωση, η Μεγάλη Βρετανία, οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Κίνα, η Πολωνία, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Ελλάδα και η Νέα Ζηλανδία, ενώ από τις δυνάμεις του Άξονα η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Ιταλία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Βουλγαρία, η Φινλανδία, η Κροατία και η Σλοβακία.
Αίτια του πολέμου ήταν, από τη μια, οι σκληροί οικονομικοί όροι που επέβαλαν οι νικητές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στη Γερμανία, με την πρόβλεψη για καταβολή υπέρογκων αποζημιώσεων, που σκοπό είχαν να τη γονατίσουν οικονομικά. Οι οικονομικές κυρώσεις δημιούργησαν ένα τεράστιο κύμα αντιδράσεων και μια έξαρση του εθνικισμού, γεγονός που εκμεταλλεύθηκε ο μετρίου μεγέθους ζωγράφος Αδόλφος Χίτλερ, ο οποίος, συνεπικουρούμενος από χρηματοδότες (που θα σχολιάσουμε παρακάτω), ξεκίνησε τον πόλεμο στην Ευρώπη. Από την άλλη μεριά, η οικονομική κρίση του 1929, που ξεκίνησε από την Αμερική και σαν γάγγραινα εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, ή, καλύτερα, που διοχετεύτηκε από τις ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο – ό,τι συμβαίνει, δυστυχώς, και σήμερα.
Κύριοι χρηματοδότες του Χίτλερ ήταν η αμερικάνικη τράπεζα UBS, πρόεδρος της οποίας ήταν ο Πρέσκοτ Μπους, παππούς του σημερινού προέδρου των ΗΠΑ, η αμερικανο-ολλανδική εταιρεία χάλυβα με πρόεδρο τον Φριτζ Τίζεν, οι ηλεκτροβιομηχανίες BOSS και SIEMENS, η οικογένεια Φορντ της γνωστής αυτοκινητοβιομηχανίας, η οικογένεια Ντάλλες, που αργότερα ίδρυσε τη CIA, καθώς και άλλες οικογένειες χρηματιστών της Γουώλ Στρητ, επιχειρηματιών και τραπεζιτών, οι απόγονοι των οποίων διετέλεσαν κυβερνήτες σε διάφορα κράτη του πλανήτη. Μάλιστα, το 2004 ο πρόεδρος Μπους, ερωτηθείς από δημοσιογράφο αν ανήκει κι αυτός, όπως ο πατέρας του και ο παππούς του στη διεθνή μυστική εταιρεία «Κρανίο και Οστά», απάντησε ότι το μυστικό είναι τέτοιας σημασίας που δε μπορεί να μιλήσει.
Τα ιστορικά αυτά στοιχεία κρίθηκε σκόπιμο να αναφερθούν, γιατί και σήμερα έχει ο κόσμος εισέλθει σε εισαγόμενο οικονομική ύφεση οικονομική ύφεση, με την ιστορία, δυστυχώς, να επαναλαμβάνεται.
Τα ξημερώματα 27ης προς 28ης Οκτωβρίου 1940, λίγα λεπτά μετά τις τρεις, οι πρέσβης της Ιταλίας Γκράτσι χτυπάει το κουδούνι της οικίας του Ιωάννη Μεταξά και οδηγούμενος στο σαλόνι του, του επιδίδει το τελεσίγραφο του Μουσολίνι, που ζητά την ελεύθερη διέλευση των ιταλικών στρατευμάτων από την Ελλάδα και τη στρατοπέδευσή τους σε στρατηγικά σημεία για την επίθεση του Άξονα στη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Γράφει ο ίδιος ο Γκράτσι στο βιβλίο του «Η αρχή του τέλους»: «Ο Μεταξάς άρχισε να διαβάζει. Μέσα από τα γυαλιά του έβλεπα τα μάτια του να βουρκώνουν. Όταν τέλειωσε την ανάγνωση, με κοίταξε κατά πρόσωπο και με φωνή λυπημένη αλλά σταθερή μου είπε στα Γαλλικά: «Αlors, c’est la guerre?» («Λοιπόν, έχουμε πόλεμο;»). «Όχι απαραίτητα, Εξοχότατε» απάντησε ο Γκράτσι και ο Μεταξάς ανταπάντησε: «Όχι, είναι απαραίτητο». Έφυγα υποκλιθείς με τον βαθύτερον σεβασμόν προ του υπερήφανου γέροντος, ο οποίος επροτίμησε την θυσίαν αντί της υποδουλώσεως. Έφυγα ταπεινωμένος και με σφιγμένην την ψυχήν από μίσος προς το επάγγελμά μου».
Αυτό είναι το ιστορικό «Όχι», που διά στόματος Μεταξά εξεστόμισε ο ελληνικός λαός στην Ιταλία..
Το Όχι είναι το γνήσιο τέκνο της ελληνικής ιστορίας, του πολιτισμού μας, της κουλτούρας μας, της αδούλωτης ελληνικής ψυχής, και καταδεικνύει την ανδρεία μας και την πίστη μας στην ελευθερία. Η ελληνική γη και οι θάλασσές μας είναι ποτισμένες με αίμα, είναι η γη των προγόνων μας και των παιδιών μας, είναι η γη που γέννησε πανανθρώπινες αξίες: την ελευθερία, τη δημοκρατία, την ισονομία και ισοπολιτεία. Μας ανήκει και δεν επιτρέψαμε σε κανένα εισβολέα να την υποδουλώσει αμαχητί.
Το αυτονόητο επράξαμε και τότε.
Το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν εξεδόθη αυθημερόν και χαράχτηκε βαθειά στις ψυχές των Ελλήνων, προκαλώντας ακόμα και σήμερα ρίγη. «Αι Ιταλικαί δυνάμεις προσβάλλουσιν από τις 5.30 ώρας της σήμερον τα ημέτερα τμήματα προκαλύψεως της Ελληνοαλβανικής μεθορίου. Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους».
Διαγγέλματα επίσης προς τον ελληνικό λαό απήυθυναν ο βασιλεύς Γεώργιος Β', ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος, ο στρατηγός Παπάγος και οι έλληνες διανοούμενοι..
Όταν την 6η πρωινή της 28ης επιτέθηκαν οι 15 ιταλικές μεραρχίες – στη συνέχεια, προστέθηκαν άλλες δύο – από τα εδάφη της Αλβανίας χωρίς τη λήξη της προθεσμίας του τελεσίγραφου, η αντίσταση ήταν ηρωική και επιτυχής. Οι μεραρχίες Φερράρα και Σιέννα αποδεκατίστηκαν και την ίδια τύχη στη συνέχεια είχε και η ξακουστή Τζούλια των Αλπινιστών. Την ίδια ημέρα κηρύσσεται γενική επιστράτευση. Σύσσωμος ο ελληνικός λαός συμμετέχει στον πόλεμο με ό,τι μέσα διαθέτει. Οι μάχιμοι πάνε στο μέτωπο, οι καλλιτέχνες μέσα από την τέχνη και οι διανοούμενοι με τα έργα τους εμψυχώνουν και δυναμώνουν τη θέληση και το πείσμα των μαχητών, ενώ η Εκκλησία στηρίζει με τις νουθεσίες και τον παρηγορητικό της λόγο τις μανάδες τους.Μετά και τα πρώτα χαρούμενα νέα από το μέτωπο, ο εθνικός ενθουσιασμός ανεβαίνει στα ύψη. Μέχρι την πτώση του μετώπου στις 23 Απριλίου του ’41, οπότε και διατάχθηκε η υποχώρηση των ελληνικών στρατευμάτων, η προέλασή μας είχε σταματήσει 60 χιλιόμετρα εντός του αλβανικού εδάφους. Αξίζει να αναφέρουμε τις κακουχίες, τα κρυοπαγήματα, γενικά τις δύσκολες συνθήκες του χειμώνα αλλά και την πείνα. Τα αποθέματα τροφίμων ήταν ανεπαρκή και οι ανάγκες του πολέμου τεράστιες. Έτσι καθιερώθηκε το μηνιαίο δελτίο διανομής τροφίμων για κάθε στρατιώτη στις αρχές Δεκεμβρίου: «Θα διανέμεται ηυξημένη ποσότης ζακχάρεως, όρυζας και οσπρίων και συγκεκριμένα: ζάκχαρις 150 δράμια, όρυζα 150 δράμια και όσπρια (ρεβύθια) 150 δράμια και όλα αυτά για το μήνα Δεκέμβριο, για κάθε στρατιώτη και ήταν και ηυξημένα». Ας θυμηθούμε το νομπελίστα ποιητή μας Ελύτη: «Μία, μία εμοιραζόμασταν τις σταφίδες».
Στην Αλβανία σκοτώθηκαν 13.676 στρατιώτες και τραυματίστηκαν γύρω στις 17.000. Από την Κρήτη πολέμησε η 5η μεραρχία και από την επαρχία Βιάννου σκοτώθηκαν 10 άνδρες και τραυματίστηκαν 12. Οι νεκροί είναι: Παπαματθαιάκης Γεώργιος – πολιτικός μηχανικός, Χλειουνάκης Ιωάννης – δάσκαλος, Δημόπουλος Ιωάννης από την Άνω Βιάννο, Αγγουράκης Δημήτριος, Δουλγεράκης Ελευθέριος, Παπαδάκης Νικόλαος από την Κάτω Βιάννο, Νοδαράκης Εμμανουήλ του Αντωνίου – ταγματάρχης, Νοδαράκης Εμμανουήλ του Νικολάου από τον Άγιο Βασίλειο, Κονσολάκης Εμμανουήλ και Κονσολάκης Χαρίδημος, αδέλφια από τα Αμιρά.
Τραυματίες από την Άνω Βιάννο ήταν οι: Αθουσάκης Γεώργιος, Κοτσυφάκης Εμμανουήλ, Νεραντζάκης Νικόλαος, Μαγκουφάκης Νικόλαος, Ρεστιβάκης Νικόλαος, Αγαπάκης Ιωάννης, Τζωρτζάκης Εμμανουήλ και Χαλκούτσης Νικόλαος.
Από τον Άγιο Βασίλειο ο Τρύφων Χατζάκης, από το Βαχό οι Καργιολάκης Ματθαίος, Πνευματικάκης Αριστόδημος του Δημ., Ζερβουδάκης Εμμανουήλ και Πνευματικάκης Αριστόδημος του Μιχ. Για όλους αυτούς τους ήρωες της επαρχίας μας «Ταπεινά, με ευλάβεια, κλίνομε την κεφαλή».
Η νίκη των ελληνικών δυνάμεων είχε μεγάλη στρατιωτική σημασία και συνέβαλε τα μέγιστα στην έκβαση του πολέμου, αφού ήταν η πρώτη νίκη των Συμμάχων, γεγονός που τόνωσε το ηθικό τους, κάνοντάς τους να συνειδητοποιήσουν ότι οι δυνάμεις του Άξονα δεν ήταν αήττητες. Από την άλλη, ο Χίτλερ απογοητεύτηκε και ενώ είχε σίγουρη τη νίκη, αναγκάστηκε να αναβάλει την επίθεση στη Ρωσία, γεγονός που της έδωσε το χρόνο να προετοιμαστεί καλύτερα, και στους υπόλοιπους συμμάχους να ανασυντάξουν τις δυνάμεις τους και να καταστρώσουν σχέδια για τα μέτωπα του πολέμου. Η διάρκεια της κατάληψης της Κρήτης από τις 14 Μαΐου έως τις 2 Ιουνίου του ’41 από επίλεκτες γερμανικές δυνάμεις ήταν κι αυτή ένας σοβαρός λόγος της ήττας των Γερμανών, ενώ ο ενθουσιασμός που προκάλεσε μαζί με την απόκρουση των Ιταλών στην Αλβανία στους κύκλους των Συμμάχων, έμεινε στην ιστορία. Ενδεικτικά αναφέρομε τις ημέρες που άντεξαν στις γερμανικές επιθέσεις διάφορα ισχυρά κράτη της Ευρώπης: Γαλλία 43, Νορβηγία 61, Πολωνία 30, Ολλανδία 4 και Δανία 1 ημέρα, ενώ η Ελλάδα άντεξε 219 ημέρες. Οι πρωταγωνιστές του πολέμου μίλησαν με τα πλέον επαινετικά λόγια για τον πατριωτισμό και την ανδρεία μας.
Ο ίδιος ο Χίτλερ, σε λόγο του ενώπιον του Ράιχσταγκ στις 4 Μαΐου 1941, τόνισε: «Οι Έλληνες αγωνίστηκαν τόσο γενναία, ώστε και αυτοί οι εχθροί τους ακόμη δεν δύνανται να αρνηθούν την προς αυτούς εκτίμησην. Εξ όλων των αντιπάλων οίτινες μας αντιμετώπισαν, μόνον ο Έλλην στρατιώτης επολέμησεν με παράτολμον θάρρος και ύψιστην περιφρόνησιν προς τον θάνατον. Δεν εσυνθηκολόγησεν, παρά μόνο όταν πάσα περαιτέρω αντίστασις απέβαινε αδύνατος και απολύτως ματαία.»
Πριν τη λήξη του πολέμου, συνήλθαν οι πρωταγωνιστές Σύμμαχοι στη Γιάλτα της Κριμαίας, στη θερινή κατοικία του τσάρου Νικολάου Β', από τις 4 έως τις 11 Φεβρουαρίου 1945. Συμμετείχαν οι Ρούσβελτ, Τσώρτσιλ και Στάλιν. Διαίρεσαν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής. Η Ελλάδα εντάσσεται σε ποσοστό 90% στην Αγγλία και η Βουλγαρία 10%. Η χώρα μας θυσίασε στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου περίπου 500.000 ανθρώπους , χώρια τις τεράστιες υλικές ζημιές. Στις συνθήκες που ακολούθησαν, τόλμησε να ζητήσει τη λύση του βορειοηπειρωτικού ζητήματος, αλλά η Αγγλία, στην επιρροή της οποίας είχαμε ενταχθεί, απάντησε ότι η Ελλάδα σαν πολιτισμένη χώρα θα βρει τον ενδεδειγμένο τρόπο να διευθετήσει τις διαφορές της με τους γείτονές της. Στη συνέχεια, οι ίδιοι Σύμμαχοι προκάλεσαν τον αδελφοκτόνο πόλεμο. Τα συμπεράσματα δικά σας. Ό,τι κέρδισε η Ρωσία από τις συμφωνίες, τα απώλεσε αργότερα με την περίφημη περεστρόικα.
Η παγκόσμια κοινότητα μας έχει αναγνωρίσει: χωρίς την ελληνική φυλή δεν θα υπήρχε ο σύγχρονος πολιτισμός.
Είχαμε και έχουμε συνεχή πολιτιστική ύπαρξη και ανάπτυξη 4.000 περίπου έτη.
Αποτελέσαμε σωτήριο για τον κόσμο φράγμα εναντίον του Ασιανισμού τον 5ο π.Χ. αιώνα.
Εκαλλιεργήσαμε πρώτοι την επιστημονική και φιλοσοφική σκέψη.
Εδημιουργήσαμε με την καλλιτεχνική ευαισθησία μας απαράμιλλα μνημεία τέχνης (Παρθενώνας, Αγιά Σοφιά κ.ά.).
Χαρίσαμε στην ανθρωπότητα αριστουργήματα του έντεχνου λόγου.
Πρώτοι συλλάβαμε τις έννοιες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Προσφέραμε τη γλώσσα μας, με την οποία διεθόθη ο χριστιανισμός.
Επιβιώσαμε δύο μεγάλων κατακτήσεων: της Ρωμαϊκής και της Οθωμανικής.
Υπήρξαμε πρωτοπόροι στην εθνική αφύπνιση των υποδουλωμένων λαών με την επανάσταση του 1821.
Πολεμήσαμε ηρωικά στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, ανατρέποντας με αυτοθυσία το χρονοδιάγραμμα του Β'.
Κλείνω με τη δήλωση του κ. Βασίλη Παπαδάκη, ενός στρατιώτη του αλβανικού μετώπου, 95 ετών σήμερα, από το Ρέθυμνο. «Δε νομίζω ότι κινδυνεύει σήμερα η Ελλάδα. Θεωρώ όμως ότι αν κινδυνεύσει, οι νέοι μας θα βρουν τη δύναμη της ψυχής να πολεμήσουν. Είναι μεγάλη η ψυχή του Έλληνα».
Το κείμενο έχει δημοσιευτεί στην εφημερίδα "Ηχώ της Βιάννου"
