Το γιατρικό "κιννάμωμον" των αρχαίων Ελλήνων
Η κοινή αντίληψη περί των βοτάνων στις μέρες μας δεν είναι και τόσο συμπαθητική.
Πάρα πολλά άτομα, ακούγοντας τις λέξεις: "βότανο", "βοτανολογία", "βοτανοθεραπεία" τις συνδυάζουν με τις έννοιες «παραξενιά», ερασιτεχνισμός, επιπολαιότητα, προλήψεις και... κομπογιαννιτισμό.
Κι όμως κάνουν λάθος. Η σχεδόν "μυστηριώδης" θεραπευτική δύναμη των βοτάνων και η μεγάλη τους ικανότητα να καταπραΰνουν τους πόνους, είναι γνωστές, πολύ πριν την ανακάλυψη της γραφής κι είναι επίσης γνωστές σε όλους εκείνους, οι οποίοι έχουν δοκιμάσει και έχουν γευτεί αυτές τις ικανότητες. Ο μεγάλος Έλληνας γιατρός Ιπποκράτης, πριν από 2.500 χρόνια έλεγε:
«Αν οι άνθρωποι ζούσαν σωστά και τρέφονταν σωστά, ιατρική δεν θα υπήρχε και δεν θα υπήρχε για τον εξής απλό λόγο: δεν θα υπήρχαν αρρώστιες».
Ένα από τα σπουδαιότερα βότανα και μπαχαρικά στον κόσμο, είναι η κανέλα -cinnamum verum- .
Η κανέλα είναι ένα πανάρχαιο βοτανολογικό φάρμακο και όπως έλεγαν, πιο πολύτιμο και από το χρυσάφι. Οι άνθρωποι εκτιμούσαν τόσο πολύ την κανέλα, ώστε τη χρησιμοποιούσαν και σαν συνάλλαγμα. Γραπτές μαρτυρίες από τον πρώτο αιώνα μετά Χριστόν, αναφέρουν ότι τα τριακόσια πενήντα γραμμάρια κανέλας κόστιζαν όσο πέντε κιλά ασήμι!
Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε, ότι κατά τον δέκατο έβδομο αιώνα, ο πόλεμος ανάμεσα στους Γάλλους, τους Ολλανδούς και τους Πορτογάλους έγινε για τη διεκδίκηση της Κεϋλάνης, η οποία και παρήγαγε αποκλειστικά την κανέλα. Η χρήση της κανέλας έχει μακραίωνη ιστορία και στην Ινδία για φαρμακευτικούς σκοπούς, ενώ για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αίγυπτο και στην Ευρώπη περίπου το 500 π.Χ.
Η κανέλα, όπως την ξέρουμε όλοι, εξάγεται από τη φλούδα των κλαδιών του δέντρου. Η συγκομιδή της γίνεται κάθε δύο χρόνια. Όλα τα κλαδιά κόβονται σε διάμετρο έως και 5 εκατοστών και κατόπιν ξεφλουδίζονται.
Αφού αφαιρεθεί το εσωτερικό μέρος κάθε φλούδας, χρησιμοποιείται ο εξωτερικός φλοιός, ο οποίος υφίσταται επεξεργασία μέχρι να αποκτήσει καστανοκόκκινο χρώμα. Ποιος θα περίμενε ότι αυτό το αειθαλές δέντρο, θα αποτελούσε τον καλύτερο σύμμαχο της υγείας, της ευεξίας και της εμφάνισής μας; Κι όμως είναι έτσι. Τη δεκαετία του 1980 στην Ιαπωνία, έγινε μία ακόμα έρευνα στο συστατικό κινναμαλδεϋδη, η οποία έδειξε ότι η κανέλα έχει ηρεμιστικές και αναλγητικές ιδιότητες. Το απόσταγμα του φλοιού της έχει επίσης αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές ιδιότητες.
Όπως αναφέρεται στο blog «Βότανα και Υγεία», η κανέλα διεγείρει την κυκλοφορία του αίματος, ιδιαίτερα προς τα δάχτυλα των ποδιών και των χεριών, ενώ είναι ό,τι καλύτερο για προβλήματα του πεπτικού συστήματος όπως η ναυτία, ο εμετός και η διάρροια και από τα πιο αποτελεσματικά βότανα για την αντιμετώπιση του κρυολογήματος.
Παραδοσιακά η κανέλα λαμβανόταν και λαμβάνεται για τα κρυολογήματα, τη γρίπη, τα προβλήματα της πέψης, τη θεραπεία του βήχα, της βραχνάδας και του πονόλαιμου, ενώ κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης, είναι ένα από τα πιο υποστηρικτικά και δυναμωτικά βότανα.
Χρησιμοποιείται ειδικά για την αντιμετώπιση της ατονίας κατά την ανάρρωση. Τα ενεργά συστατικά της κανέλας είναι:
- Πτητικό έλαιο έως 4%, κινναμαλδεϋδη, 65-75%,
- Ευγενόλη 4-10%
- Τανίνες - συμπυκνωμένες
- Κουμαρίνες
- Γλίσχασμα
- Οι βασικές της δράσεις είναι:
- Θερμαντικό τονωτικό
- Άφυσο
- Αντισπασμωδικό
- Αντισηπτικό
- Αντιικό
Μια, καινούργια σχετικά, δράση της κανέλας ανακαλύφθηκε πριν μερικά χρόνια από Αμερικανούς επιστήμονες τυχαία και επιβεβαιώθηκε από κλινικές έρευνες.
Ανακάλυψαν δηλαδή ότι ακόμα και μισό κουταλάκι του τσαγιού κανέλας, κατάφερε να μειώσει αποτελεσματικά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα των διαβητικών. Αυτό συμβαίνει, όπως είπαν και όπως έδειξαν οι μελέτες, επειδή η κανέλα φαίνεται να διεγείρει την ευαισθησία των κυτταρικών υποδοχέων της ινσουλίνης και ταυτόχρονα να εμποδίζει τη δράση ενός ενζύμου που εντείνει την ινσουλινοαντίσταση. Κατά τη διάρκεια αυτών των ερευνών, διαπιστώθηκε και σημαντική μείωση των τριγλυκεριδίων, της LDL χοληστερόλης και της συνολικής χοληστερόλης, χωρίς να επέρχεται σημαντική μείωση της HDL χοληστερόλης.