Η Κρήτη στη σκιά της Αραβοβυζαντινής σύγκρουσης
Ενδιαφέρουσα από κάθε άποψη είναι η εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 7:00 το απόγευμα στην Δημοτική Βιβλιοθήκη «Μενέλαος Παρλαμάς» του Δήμου Χερσονήσου. Η Βιβλιοθήκη βρίσκεται στον Λιμένα Χερσονήσου, οδός Ιατρού Σπ. Κασσαβέτη 14, (πρώην Ειρηνοδικείο). Θέμα της εκδήλωσης είναι "Η Κρήτη στη σκιά της Αραβοβυζαντινής σύγκρουσης και θεματικά ενδιαφέροντα την Πρωτοβυζαντινή Κρήτη, το Αραβικό Εμιράτο Κρήτης, το Νικηφόρο Φωκά στην Κρήτη, την Βυζαντινή παρουσία στην Κρήτη γενικότερα και τους Πολέμους στο Βυζάντιο".
Ομιλητής: Νίκος Γιγουρτάκης, αρχαιολόγος, φιλόλογος, υποψ. Δρ. Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Παν/μιο Κρήτης.

Ο κ. Νίκος Γιγουρτάκης
Η παρουσίαση με οπτικό υλικό (power point) αφορά στην ιδιαιτερότητα της βυζαντινής παρουσίας στην Κρήτη όπου μεσολαβεί η Αραβοκρατία. Η στρατηγική θέση της Κρήτης ήδη από την Ύστερη ρωμαϊκή περίοδο και κατά τα πρωτοβυζαντινά χρόνια έχει διαμορφώσει μια ιδιαίτερη γεωστρατηγική πραγματικότητα όπου η Κρήτη παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο ως σημείο ελέγχου της οικονομίας, επικοινωνίας, πλεύσης για τον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Η παρουσία των Ανδαλούσιων Αράβων στην περιοχή καταλήγει στην οριστική κατάληψη της Κρήτης από τους Άραβες και στην ίδρυση ιδιότυπου αραβικού εμιράτου που επί 140 περίπου χρόνια άλλαξε ριζικά την πολιτική, ιστορική και πολιτισμική εικόνα του Βυζαντινού κόσμου. Η Κρήτη έγινε ορμητήριο αραβικών ληστρικών επιδρομών σε παράκτιες πόλεις, οι δρόμοι του εμπορίου προς την Ανατολή και προς την Δύση έπαψαν να είναι λειτουργικοί, ενώ ο συσχετισμός των δυνάμεων στη Μεσόγειο ανατράπηκε οριστικά. Η προσωπικότητα που κλήθηκε να αποκαταστήσει την βυζαντινή παρουσία στην Κρήτη ήταν ο Νικηφόρος Φωκάς. Το 961 ο Αραβικός Χάνδακας έρχεται στα χέρια των Βυζαντινών και σε ολόκληρο το νησί της Κρήτης η βυζαντινή αυτοκρατορία πασχίζει να αποκαταστήσει το κύρος και την εξουσία της. Πρόκειται για μία ιδιαίτερη και καθοριστικής σημασίας ιστορική συγκυρία, άγνωστη εν πολλοίς σ’ εμάς σήμερα που αξίζει να ιδωθεί μέσα από τις μαρτυρίες των ιστορικών και αρχαιολογικών τεκμηρίων.
Διάρκεια παρουσίασης: 55 λεπτά. Η διοργάνωση γίνεται από τον Δήμο Χερσονήσου, Τμήμα Πολιτισμού και Παιδείας και την Δημοτική Βιβλιοθήκη «Μενέλαος Παρλαμάς».