Στους χαλεπούς καιρούς μας, όπου γίνεται ο κακός χαμός με τους διάφορους ιούς και τα αυτοάνοσα, οι κεραίες μας πρέπει να βρίσκονται σε διαρκή υπερδιέγερση.
Οι γιατροί εφιστούν την προσοχή μας να είμαστε περισσότερο υποψιασμένοι στο καθετί που διαταράσσει την υγεία μας. Ο πυρετός λ.χ. είναι ένα χρήσιμο καμπανάκι ότι, «κάτι δεν πάει καλά με την υγεία μας»!
Ωστόσο, υπάρχουν και θεματάκια που μας μπερδεύουν. Π.χ. μια πνευμονία, μπορεί να μας επισκεφτεί με τα ίδια ακριβώς συμπτώματα μ’ εκείνα της γρίπης. Έντονος πονοκέφαλος, ρίγη, μυϊκοί πόνοι, πυρετός και βήχας, μας βάζουν μπροστά στο δίλημμα: Είναι μια απλή γρίπη ή μήπως κάτι σοβαρότερο;
Τα πράγματα δείχνουν να ξεκαθαρίζουν κάπως, όταν επηρεάζεται η αναπνοή. Η δύσπνοια, ο πόνος στο στήθος με την αναπνοή ή τον βήχα, η γρήγορη αναπνοή, το χαμηλό οξυγόνο και η επιδείνωση της ασθένειας μπορεί να υποδηλώνουν πνευμονία.
Το ερώτημα λοιπόν που πρέπει να μας απασχολήσει σε τέτοιες περιπτώσεις είναι: Μπορεί να είναι πνευμονία κι όχι γρίπη;;
Μα και βέβαια μπορεί, είναι η απάντηση. Η ιογενής πνευμονία συχνά ξεκινά με πυρετό, πονοκέφαλο, μυϊκό πόνο ξερόβηχα και αδυναμία πριν τα συμπτώματα στην αναπνοή γίνουν εμφανέστερα. Η Αμερικανική Πνευμονολογική Εταιρεία σημειώνει ότι η πνευμονία μπορεί να είναι δύσκολο να διακριθεί από τη γρίπη και το κρυολόγημα, επειδή τα πρώιμα συμπτώματα μπορεί να είναι αρκετά ίδια…
Άλλωστε, η καθαυτή γρίπη μπορεί να προκαλέσει πνευμονία μολύνοντας άμεσα τους πνεύμονες ή μπορεί στη συνέχεια να αναπτυχθεί βακτηριακή πνευμονία. Αυτό που θα πρέπει να μας ανησυχήσει ιδιαίτερα είναι όταν μετά την αρχική βελτίωση να επανέλθει ο πυρετός, ο βήχας και ο πόνος στο στήθος.
Η βακτηριακή πνευμονία μπορεί επίσης να προκαλέσει πυρετό, ρίγη και κόπωση και μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά ή ξαφνικά. Κανένα μεμονωμένο σύμπτωμα δεν διαχωρίζει αξιόπιστα τη βακτηριακή από την ιογενή πνευμονία. Έρευνες δείχνουν ότι η ταχύτερη αναπνοή, ο πυρετός, ο γρήγορος σφυγμός και τα «ακροαστικά» κατά την εξέταση αυξάνουν την πιθανότητα πνευμονίας, αλλά η διάγνωση μπορεί να απαιτεί ακτινογραφία θώρακος και άλλες εξετάσεις.
Είναι μεταδοτική η πνευμονία;
Η πιο ακριβής απάντηση είναι: η καθαυτή πνευμονία δεν είναι κάτι που «κολλάς», αλλά πολλά μικρόβια που την προκαλούν είναι όντως μεταδοτικά:
Ιοί όπως η γρίπη, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) και ο κορονοϊός (SARS-CoV-2) μπορούν να εξαπλωθούν μεταξύ ανθρώπων και στη συνέχεια να προκαλέσουν πνευμονία σε ορισμένους από τους μολυσμένους.
Βακτήρια όπως ο στρεπτόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) και το μυκόπλασμα (Mycoplasma pneumoniae) μπορούν επίσης να εξαπλωθούν μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων. Εντούτοις, δεν θα αναπτύξουν πνευμονία όλοι όσοι εκτεθούν σε αυτά τα μικρόβια.
Η μεταδοτικότητα εξαρτάται επομένως από την αιτία:
Οι ιογενείς και πολλές βακτηριακές πνευμονίες μπορούν να εξαπλωθούν από άτομο σε άτομο.
Η μυκητιασική πνευμονία συνήθως αποκτάται από περιβαλλοντικά σπόρια και γενικά δεν εξαπλώνεται μεταξύ ανθρώπων.
Η πνευμονία από εισρόφηση, που προκαλείται όταν τροφή, υγρό, σάλιο ή περιεχόμενο του στομάχου εισέρχονται στους πνεύμονες, δεν είναι μεταδοτική.
Για πόσο καιρό είναι μεταδοτική η πνευμονία;
Δεν υπάρχει ενιαίο χρονοδιάγραμμα, επειδή ο κάθε οργανισμός διαφέρει.
Για πολλές βακτηριακές πνευμονίες, η μεταδοτικότητα μειώνεται μετά από περίπου 48 ώρες αποτελεσματικής αντιβιοτικής αγωγής και μόλις υποχωρήσει ο πυρετός.
Η ιογενής πνευμονία μπορεί να παραμείνει μεταδοτική, ενώ ο υποκείμενος ιός εξακολουθεί να αποβάλλεται.
Η λεγόμενη «περιπατητική πνευμονία» που προκαλείται από το μυκόπλασμα μπορεί να εξαπλωθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Γι' αυτόν τον λόγο, το πλύσιμο των χεριών, η κάλυψη του βήχα και του φτερνίσματος με τον αγκώνα στο στόμα και η αποφυγή στενής επαφής ενώ είστε άρρωστοι είναι λογικά βήματα πρόληψης, όταν υπάρχει υποψία μολυσματικής αιτίας.
Πότε τα συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη είναι «καμπανάκι» για πνευμονία;
Ζητήστε άμεση ιατρική φροντίδα εάν η γριπώδης ασθένεια συνοδεύεται από:
δυσκολία στην αναπνοή
επίμονο ή επιδεινούμενο πόνο στο στήθος
σύγχυση
βήχα με αίμα
μπλε χείλη ή άκρες των δακτύλων
συμπτώματα που βελτιώνονται και στη συνέχεια επιδεινώνονται ξαφνικά
Οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες, οι καπνιστές και τα άτομα με χρόνια καρδιακή ή πνευμονική νόσο, διαβήτη ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής πνευμονίας.
Γενικά, η πνευμονία μπορεί να μοιάζει αρχικά με γρίπη, αλλά η επιδείνωση των αναπνευστικών συμπτωμάτων είναι ένα σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι και η μεταδοτικότητα εξαρτάται από την αιτία.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί να κολλήσω πνευμονία από κάποιον που την έχει;
Μπορείτε να κολλήσετε ορισμένους ιούς ή βακτήρια που με την σειρά τους μπορούν να προκαλέσουν πνευμονία, αλλά η έκθεση σε κάποιον με πνευμονία δεν σημαίνει ότι θα αναπτύξετε απαραίτητα και εσείς οι ίδιοι πνευμονία.
Είναι μεταδοτική και η «περιπατητική πνευμονία»;
Συνήθως, ναι. Συνήθως συνδέεται με το Mycoplasma pneumoniae, το οποίο εξαπλώνεται μέσω σταγονιδίων της αναπνοής και μπορεί να κυκλοφορεί σε σπίτια, σχολεία και άλλα περιβάλλοντα στενής επαφής.
Συμπέρασμα
Η πνευμονία μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, ιδιαίτερα στα πρώτα της στάδια. Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι η αυξανόμενη εμπλοκή των πνευμόνων: δύσπνοια, πόνος στο στήθος, γρήγορη αναπνοή, χαμηλό οξυγόνο ή επιδείνωση της ασθένειας.
Το αν η πνευμονία είναι μεταδοτική εξαρτάται από την αιτία της. Οι ιογενείς και πολλές βακτηριακές αιτίες μπορούν να εξαπλωθούν μεταξύ των ανθρώπων. Η πνευμονία από εισρόφηση και οι περισσότερες μυκητιασικές πνευμονίες γενικά δεν το κάνουν. Όταν τα συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη αρχίζουν να επηρεάζουν την αναπνοή, η ιατρική αξιολόγηση είναι η ασφαλέστερη πορεία.
