Αποχαιρετισμός από το ΚΚΕ στην Μαρία Μαστρογιωργάκη

Επικήδειος λόγος εκ μέρους της ΤΕ Ηρακλείου του ΚΚΕ

στη μνήμη της Χλειουνάκη Μαστρογιωργάκη Μαρίας

Τον επικήδειο λόγο εκφώνησε ο Βουλευτής του ΚΚΕ Μανώλης Συντιχάκης

Άνω Βιάννος, Σάββατο 23/5/2026

"Με απέραντη θλίψη και σεβασμό το ΚΚΕ αποχαιρετά τη συντρόφισσα και συναγωνίστρια, την αείμνηστη, Μαρία Χλειουνάκη- Μαστρογιωργάκη.

Πολυαγαπημένη μας Μαρία

Είμαστε όλοι εδώ, η οικογένειά σου, πλάι στις 3 κόρες σου, τις οικογένειές τους, τα εγγόνια και τα μικρά δισέγγονά σου, σύντροφοι και συναγωνιστές, συγχωριανοί, οι άνθρωποί σου, η Βιάννος, που τόσο αγάπησες.

Της αγαπημένης μας «Λευτέραινας», όπως ήσουν γνωστή και τρυφερά σε αποκαλούσαν οι χωριανοί σου.

Ερχόμαστε σήμερα, σε μια ώρα πικρή για όλους, να σε αποχαιρετίσουμε.

Όμως, η πίκρα της οικογένειάς σου απαλύνεται από τη βεβαιότητα ότι έζησες μια ζωή μεστή, μια ζωή γεμάτη με τις χαρές της οικογένειας, μια ζωή γεμάτη δημιουργία και προσφορά στην τοπική κοινωνία, γεμάτη κοινωνική δράση.

Αλλά και μια ζωή στην οποία έκανες δύσκολες επιλογές, τις οποίες υπερασπίστηκες ως το τέλος, αγέρωχη στο πλάι του αγαπημένου σου, του συντρόφου της ζωής σου, Λευτέρη.

Επιλογές, οι οποίες σε αντάμειψαν με την αγάπη των πολλών και τον σεβασμό όλων.

Η Μαρία Χλειουνάκη-Μαστρογιωργάκη γεννήθηκε το 1934 στη Βιάννο. Η καταγωγή της από τη Βιάννο, και από τη μεριά του πατρικού της παππού, βαστούσε από τα Ρεθυμνιώτικα.

Μεγάλωσε μέσα στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής, μέσα στα οποία η Βιάννος μαρτύρησε σκληρά από τις φρικαλεότητες του γερμανικού ναζισμού.

Νεαρή ακόμα, γνώρισες τον Λευτέρη Μαστρογιωργάκη, που τίμησε τον τόπο ετούτο και τον λαό του, βγαίνοντας στο αντάρτικο λημέρι με το όπλο στο χέρι, στην πρώτη γραμμή του ΕΑΜικού κινήματος, με κύριο αιμοδότη, εμπνευστή και καθοδηγητή το ΚΚΕ, το οποίο στη Βιάννο είχε ιδιαίτερη ανάπτυξη και συμβολή στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα σε επίπεδο Κρήτης.

Πάνω στις κοινές αρχές, τις κοινές αξίες και τα ιδανικά σας με τον Λευτέρη μεγάλωσε ο έρωτάς σας, και πάνω σε αυτό το στέρεο έδαφος μεγαλώσατε τις τρεις κόρες σας, τη Δωρίτα, τη Χριστίνα και τη Δήμητρα.

Μέσα σε μεγάλες δυσκολίες και στερήσεις, απέναντι σε ένα κράτος εχθρικό, απέναντι στους ανθρώπους και τους μηχανισμούς του, που μισούσαν το λαϊκό κίνημα και τους μπροστάρηδές του, όρθωναν τεράστια εμπόδια στην οικογένειά σας, στον βιοπορισμό σας.

Στον σύντροφό σου, Λευτέρη, επιτράπηκε να ασκήσει το επάγγελμα του καθηγητή Φυσικής στο Γυμνάσιο Βιάννου σε μεγάλη ηλικία, πλέον.

Στάθηκες βράχος πλάι του, επιβεβαιώνοντας τις μεγάλες επιλογές που έκανε στον αγώνα για τη λευτεριά από τον ξενικό φασιστικό ζυγό, στον αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Επιλογές και δικές σου, τις οποίες στήριξες και εσύ με τη συνολική στάση σου.

Σε νεαρή ηλικία ανάπτυξες το ταλέντο σου για την υφαντική. Αγάπησες τον αργαλειό, αγάπησες τη λαϊκή τέχνη γενικά. Την παραδοσιακή μουσική της Βιάννου, τους τοπικούς σκοπούς και μαντινάδες, τα νανουρίσματα, τα οποία με ιδιαίτερη γλυκύτητα τραγουδούσες, κατέγραφες και διέδιδες.

Πάντα δραστήρια, με βαθιά αγάπη για τη Βιάννο, για τους ανθρώπους της, τον πλούσιο πολιτισμό της, ο οποίος τη ξεχώριζε μεταξύ άλλων περιοχών της Κρήτης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, της πλούσιας πολιτιστικής παράδοσης, ανέπτυξες την αγάπη σου για τον λαϊκό πολιτισμό, ανάπτυξες και συγγραφική λαογραφική δραστηριότητα, με βιβλία για τις οικογένειες της Βιάννου, τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμα, τις τοπικές πολιτιστικές παραδόσεις.

Το έργο σου στην υφαντική γνώρισε αναγνώριση και καταξίωση πανελλαδική. Πραγματοποιήθηκαν εκθέσεις των έργων σου, ακόμα και στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο, ενώ για τη συνολική σου συνεισφορά και συμβολή στην παραγωγή, στην καταγραφή και στη διάδοση του τοπικού λαϊκού πολιτισμού, τιμήθηκες πολλαπλά, από τους χωριανούς σου και όχι μόνο.

Έχοντας βαθιούς δεσμούς με τους χωριανούς σου, ανέπτυξες πλούσια κοινωνική και εκπολιτιστική δράση, ως ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος, επί σειρά ετών, του Συλλόγου Γυναικών Άνω Βιάννου.

Η αγωνιστική στάση που σε διέκρινε δεν μπορούσε να λείπει και από το πως αντιμετώπιζες τα προβλήματα υγείας σου. Γεμάτη ζωή, κοινωνική, αεικίνητη, στο σώμα και στο μυαλό σου, ακόμα και στα στερνά σου, κατάφερνες, παρά τις δυσκολίες, να γεμίζεις τεφτέρια με σημειώσεις, με λέξεις, με εκφράσεις, με μαντινάδες, συγκεντρώνοντας και αποτυπώνοντας στοιχεία για μια έκδοση για τη βιαννίτικη ντοπιολαλιά, που δεν έμελλε, όμως, να εκδώσεις.

Αγαπητή μας συντρόφισσα.

Η σχέση σου με το ΚΚΕ ήταν μακριά και βαθιά.

Δεν ήταν μια σχέση απλά συναισθηματική. Παρέμεινες πιστή στο Κόμμα, στην πολιτική του, στις αρχές του. Πιστή στο όραμά σου για την πραγματική ανάταση και ανάσταση του λαού, μια κοινωνία απαλλαγμένη από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.

Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια σου, στη σχέση σου με τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ, συζητούσες με μεγάλο ενδιαφέρον για την αντίληψη και την παρέμβαση του ΚΚΕ στον πολιτισμό, συμμετείχες σε συσκέψεις και εκδηλώσεις του Κόμματος δίνοντας τη δική σου σκέψη για τη σημασία του λαϊκού πολιτισμού.

Σημαντική ήταν η συμβολή σου στη συγκρότηση των ψηφοδελτίων της Λαϊκής Συσπείρωσης Βιάννου σε όλες τις τελευταίες τοπικές εκλογικές μάχες, με έγνοια του να δυναμώσει το Κόμμα για να δυναμώσει ο λαϊκός αγώνας και η διεκδίκηση.

Παρά τη δυσκολία σου, με τα προβλήματα υγείας, στάθηκες παλικαρίσια, με την αμέριστη στήριξη των παιδιών σου, πάντα με το χαμόγελο στα χείλη, πάντα με την πόρτα σου ανοιχτή, προσμένοντας τον περαστικό διαβάτη από το σοκάκι, φίλο ή γνωστό να περάσει για παρέα, για κουβέντα, για το κέρασμα του καφέ.

Ζητούσες να φέρνουμε τα σαββατοκύριακα τον Ριζοσπάστη στο σπίτι. Ζητούσες να μαθαίνεις τα μαντάτα για το πώς πάει το Κόμμα. Πώς πάει το κίνημα; Ανεβαίνουν οι αγώνες και οι διεκδικήσεις των αγροτών και των εργατών; Πώς πάνε οι αγώνες της νεολαίας, των μαθητών, των φοιτητών; Πάντα συζητούσες να μαθαίνεις τις θέσεις του Κόμματος για τις εξελίξεις που απασχολούσαν τον λαό.

Αγαπητή μας συντρόφισσα Μαρία,

Ξέρουμε πως η βαριά και πικρή φυσική απώλειά σου είναι δυσβάστακτη για τις κόρες σου και τις οικογένειές τους, για τα εγγόνια σου, τα δισέγγονά σου που μόλις σε γνωρίζανε.

Τα ιδανικά με τα οποία πορεύτηκες στη ζωή σου, φρόντισες να μεταδώσεις και στις νέες γενιές. Φρόντισες να σταθείς παράδειγμα στις νέες γενιές. Έδωσες αγάπη στον απλό λαϊκό άνθρωπο, και αγαπήθηκες κι εσύ από τον απλό λαϊκό άνθρωπο. Κι αυτό γιατί όχι απλά πάλεψες για τον απλό λαϊκό άνθρωπο αφ’ υψηλού και στα λόγια, μα πάλεψες πλάι στον απλό λαϊκό άνθρωπο.

Η μεγαλύτερη τιμή για την αγαπητή μας Μαρία, για κάθε αγωνιστή και αγωνίστρια της ζωής, είναι να τιμάμε τα ιδανικά τα οποία υπηρέτησαν πιστά μέχρι τέλους.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα της κρητικής γης που θα σε σκεπάσει.