Η Αράδαινα είναι χωριό της περιοχής των Σφακίων, στη νοτιοδυτική Κρήτη. Διοικητικά υπάγεται στο Δήμο Σφακίων και σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, έχει μόλις 4 κατοίκους.
Πως γίνεται όμως ένα χωριό, σε μια τόσο όμορφη τοποθεσία, με το εκπληκτικής ομορφιάς φαράγγι της Αράδαινας ακριβώς από κάτω και τις πεντακάθαρες παραλίες της περιοχής των Σφακίων, να είναι ουσιαστικά ακατοίκητο;
Το χωριό, λέγεται πως ερήμωσε λόγω μιας παρεξήγησης ανάμεσα σε δύο οικογένειες για μια... κατσίκα την δεκαετία του 50'. Δυστυχώς, οι οικογένειες αποφάσισαν να "επιλύσουν" το θέμα βγάζοντας τα όπλα.
Τα ακραία γεγονότα που έλαβαν χώρα στο τόπο, είχαν ως αποτέλεσμα να ερημωθεί προκειμένου να δοθεί τέλος στις αμοιβαίες επιθέσεις.
Ενδεικτικό είναι πως κατά την απογραφή του 1940 το χωριό κατοικούνταν από 140 άτομα ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 1950, από μόλις 36 για να φτάσουμε στην τρέχουσα δεκαετία όπου μετρά μόλις 4 κατοίκους...
Και μπορεί το χωριό να στιγματίστηκε από αυτό το γεγονός, όμως κοιτώντας στο παρελθόν, διαπιστώνει κανείς πως έχει τεράστια ιστορία.
Στη θέση Πασσόπετρα, κοντά στον σημερινό οικισμό σώζονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης Αραδήν ή Ηραδήν (της οποίας το όνομα διατηρεί το χωριό μέχρι σήμερα). Ο Στέργιος Σπανάκης αναφέρει ότι ιδρύθηκε από Φοίνικες και το όνομα Αραδήν ετυμολογείται από τη φοινικική λέξη αρουάντ, που σημαίνει καταφύγιο. Σύμφωνα με τον Βλαντίμιρ Γκεοργκίεφ, το όνομα Αραδήν προέρχεται από την λέξη άραδος, η οποία σημαίνει ταραχή ή βιαίη κίνηση, και η οποία αναφέρεται στα κύματα που ακούγονταν μέχρι την πόλη Ήταν μία από τις 30 κρητικές πόλεις οι οποίες είχαν συνάψει συμμαχία με τον Ευμένη Β΄ το 183 π.Χ.. Μάλιστα, σώζεται η αρχαία νεκρόπολη στην θέση Ξενοτάφι και για ελιμενισμό τα πλοία έδενα στη Φοίνικα (σημερινό Λουτρό). Συνέχισε να υπάρχει στους βυζαντινούς χρόνους, καθώς αναφέρεται από τον Ιεροκλή, και είναι πιθανό η κατοίκηση να ήταν συνεχής την πρώτη και δεύτερη βυζαντινή περίοδο, καθώς αναφέρεται στα έγγραφα σχετικά με τον καθορισμό των κτήσεων των 12 αρχοντόπουλων. Στο χωριό σώζεται ο ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, ο οποίος κτίστηκε στις αρχές του 14ου αιώνα στη θέση του μεσαίου κλίτους παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η οποία ήταν έδρα επισκόπου.
Σύμφωνα με την wikipedia, η Αράδαινα δεν αναφέρεται στις ενετικές απογραφές, όπως και τα υπόλοιπα χωριά των Σφακίων, αλλά αναφέρεται το τοπωνύμιο Aradhena από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι και αναφέρεται επίσης στον κατάλογο χωριών της Κρήτης το 1645, του Αντόνιο Τριβάν. Η Αράδαινα, αν και ορεινό χωριό, ευημερούσε χάρις στη ναυτιλία και το εμπόριο, με τους κατοίκους της να δένουν τα πλοία τους στο Λουτρό. Ευημερούσε από τα τέλη των ενετικών χρόνων μέχρι την αποτυχημένη επανάσταση του Δασκαλογιάννη το 1770. Ο Δασκαλογιάννης έδωσε την τελευταία του μάχη στο φαράγγι της Αράδενας και η Αράδενα κατάστραφηκε ολοκληρωτικά. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821, ο Χατζή Γεώργης Μανιάτης και ο Αναγνώστης Μανουσέλης με λίγους συντρόφους τους απομονώθηκαν στην Αράδαινα, όπου και σκοτώθηκαν μαχόμενοι των Χουσεΐν και τον τουρκοαιγυπτιακό στρατό. Η Αράδαινα αναφέρεται στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834, όταν κατοικούνταν από 36 χριστιανικές οικογένειες. Τις 11 Αυγούστου 1867, κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1866, δόθηκε μάχη στο φαράγγι της Αράδαινας ανάμεσα σε Κρήτες και Τούρκους, η οποία έληξε με υποχώρηση της Κρητών, λόγω κανονιοβολισμών διά θαλάσση από τα τουρκικά πλοία.
Δείτε το εκπληκτικό βίντεο του Χάρη Γρηγορέλη, πάνω από το χωριό:
