Το ναυάγιο των κρανίων
Ένας από του διασημότερους ωκεανολόγους, ο Ζακ Υβ Κουστώ, είχε δεχθεί την πρόταση της Ελληνικής κυβέρνησης το 1975 για να κάνει έρευνες στο Αιγαίο σχετικά με την ιστορία της χαμένης Ατλαντίδας και τη χαρτογράφηση ναυαγίων.
Στο ταξίδι του συμπεριέλαβε και την Κρήτη, που ναι μεν μπορεί να απέκλεισε την ύπαρξη της χαμένης Ατλαντίδας ανάμεσα στην Σαντορίνη και την Κρήτη, ωστόσο τα ευρήματα του ήταν άκρως εντυπωσιακά και ενδιαφέροντα.
Στη συγκεκριμένη περιοχή και συγκεκριμένα στο νησί της Ντία, εντόπισε επτά ναυάγια.
Στα ανοιχτά της πόλης του Ηρακλείου εντοπίστηκαν από το πλήρωμα του Καλυψώ τα υπολείμματα της «Λα Τερέζ», του γαλλικού πολεμικού πλοίου του Λουδοβίκου ΙΔ'.
Το περίφημο αυτό πλοίο «έκρυβε» μια βαριά κληρονομιά καθώς ανατινάχτηκε κατά τις εχθροπραξίες με τους Τούρκους, οι οποίοι πολιορκούσαν τον Χάνδακα, στις 24 Ιουλίου 1669.
Το Λα Τερέζ είχε φτάσει στην Κρήτη στις 19 Ιουνίου 1669 με σκοπό την γαλλική βοήθεια προς το νησί, ωστόσο ήταν το μόνο σκάφος που βυθίστηκε κατά την οργανωμένη αντεπίθεση από ξηρά και θάλασσα των ενωμένων χριστιανικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με αρχειακές πηγές, αμέσως μετά Γάλλοι και Ενετοί εξέτασαν τη δυνατότητα ανέλκυσης και περισυλλογής αντικειμένων, ιδίως των κανονιών του.
Η επιχείρηση, ωστόσο, ήταν δύσκολη καθώς το ναυάγιο ήταν κοντά στην ακτή και οι Τούρκοι κανονιοβολούσαν κάθε σκάφος που πλησίαζε. Αργότερα οι Τούρκοι ανέλκυσαν αρκετά κανόνια και τα μετέφεραν στην Κωνσταντινούπολη.
Το 1976, το ναυάγιο εντοπίστηκε στον κόλπο του Δερματά, σε βάθος 10 μέτρων στη διάρκεια ενάλιων ερευνών που διενήργησε το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με τον Ζακ Ιβ Κουστό και ύστερα από υπόδειξη ενός Ηρακλειώτη αυτοδύτη.
Λόγω των μακάβριων ευρημάτων του ονομάστηκε αρχικά «ναυάγιο των κρανίων». Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η οποία συνεχίστηκε από το 1987 μέχρι και το 1994, ανελκύστηκε μεγάλος αριθμός αντικειμένων μεταξύ των οποίων πολεμικό υλικό, όπως κανόνια με τα εμβλήματα των Γάλλων βασιλέων και μπάλες κανονιών, είδη καθημερινής χρήσης του πληρώματος πολλά εξαρτήματα και κομμάτια από το πλοίο και ανθρωπολογικό υλικό.