Σαλάτα με φακές και στάρι
Στα νόστιμα και υγιεινά σήμερα.
Κι όχι μόνο στα νόστιμα και υγιεινά, μα και στα παραδοσιακά, με μια συνταγή που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ελληνική παραδοσιακή κουζίνα αλλά και σ’ κείνη των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής.
Βλέπετε είναι η ίδια θάλασσα που μας ενώνει και που μεταφέρει μυρωδιές, γεύσεις, συνήθειες.

Το σπασμένο στάρι χρησιμοποιείται στην ελληνική κουζίνα (περισσότερο στη νησιωτική) σαν ένα υλικό που είτε μαγειρεύεται μόνο του είτε σε συνδυασμό με πλήθος άλλων υλικών ( λαχανικά, κρεατικά, τυροκομικά).
Στην Κρήτη το λέμε «χόντρο» αλλά και «πλιγούρι», όπως το λένε και στη υπόλοιπη Ελλάδα. Στο παραδοσιακό κρητικό σπίτι που στην αυλή του είχε απαραίτητα ένα πέτρινο χειρόμυλο η παρασκευή χόντρου ήταν μια υπόθεση ρουτίνας μιας και, η πρώτη ύλη, το σκληρό στάρι, βρισκόταν σε κάθε αποθήκη. Πλούσια ή φτωχική.
Έτσι προέκυψαν εξαιρετικές παρασκευές (π.χ. ξινός ή γλυκός τραχανάς) αλλά και νοστιμότατα φαγητά (π.χ. χοχλιοί ή ντολμάδες με στάρι, ακόμη και πίτες)!

Από τις χώρες που βρέχει η Μεσόγειος και πιο πολύ από εκείνες τις Ανατολικές και τις Βορειοαφρικάνικες, μας έγινε γνωστό, ειδικά τα τελευταία χρόνια το «ταμπουλέ».Το ταμπουλέ είναι μια παρασκευή με στοιχεία σαλάτας που ως βασικό υλικό έχει το πλιγούρι.
Ακόμη και σε ελληνικές παραδοσιακές ταβέρνες το ταμπουλέ σερβίρεται και αγαπιέται, κι όχι αποκλειστικά σε «έθνικ» ή σε γκουρμέ με φούζιον χαρακτήρα (fusion κουζίνα), όπως θα περίμενε κανείς.

Ανάμεσα στα πολλά προσόντα της σημερινής συνταγής (νόστιμη, υγιεινή, εύκολη, γρήγορη) υπάρχει και κάποιο που την κάνει ακαταμάχητη. Κι αυτό είναι το ότι δεν είναι μόνο μια σαλάτα αλλά μπορεί να γίνει κι ένα εξαιρετικό συνοδευτικό για ψητά ή τηγανιτά (κρέατα, ψάρια, θαλασσινά γενικώς).
Βλέπετε, μπορεί να παρασκευαστεί, να διατηρηθεί στο ψυγείο και να σερβιριστεί με όποιον από τους χαρακτήρες της επιθυμείτε. Της σαλάτας ή του συνοδευτικού σ’ ένα «κυρίως πιάτο».
Φαντάζομαι πως όλοι/ες κρίνετε σαν θετική μια μαγειρική παρασκευή που σας λύνει τα χέρια έχοντάς την ετοιμάσει από την προηγούμενη μέρα ενός γεύματος. Πόσω μάλλον αν είναι και τόσο ξεχωριστή!

Και να πως ήρθαμε σιγά-σιγά στο τέλος του προλόγου από τον οποίο όμως δεν πρέπει να παραλείψουμε κάτι∙ άλλωστε πρέπει να κλείσουμε όπως ξεκινήσαμε. Με την αναφορά στην διπλή, όχι χρήση, αλλά «προσωπικότητα» αυτής της συνταγής σε σχέση με την προέλευση της.
Βλέπετε, από τη μια είναι η ομοιότητά της μ’ εκείνα τα παραδοσιακά ελληνικά φαγητά που μαγειρεύονται σε σύβραση οσπρίων με ρύζι. Από την άλλη, η μεγάλη σχέση της με το ταμπουλέ.

ΥΛΙΚΑ
- 1 ποτήρι (νερού) σπασμένο στάρι (πλιγούρι)
- 2 ποτήρια (ν) φακές
- 1 ποτήρι (ν) ελαιόλαδο
- 1/2 ποτήρι (ν) ξύδι λευκό
- 1 μεγάλο ματσάκι ρόκα
- 1 μεγάλο ρόδι
- 1 μεγάλο (ή δυο μικρά) κρεμμύδια ξερά
- 1 ποτήρι (ν) ψιλοκομμένη λιαστή ντομάτα
- 1 κουταλάκι (γλυκού)ζάχαρη
- Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι, τριμμένο ξηρό κόλιανδρο.

ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Καθαρίζουμε και πλένουμε τις φακές και τις βάζουμε σε μια κατσαρόλα με αρκετό νερό από τη βρύση (όχι καυτό νερό διότι τα όσπρια, αν μπουν σε καυτό νερό, ενώ τα ίδια είναι κρύα ξεφλουδίζουν!).

Βράζουμε για πέντε (5) λεπτά τις φακές και τις σουρώνουμε για να φύγει το πρώτο νερό που είναι σκούρο.
Όσο βράζουν οι φακές βάζουμε το σιτάρι (πλιγούρι) σ’ ένα σκεύος με νερό, το αναδεύουμε να βγουν στη επιφάνεια όσα υπολείμματα από άχυρο υπάρχουν και γέρνοντας το δοχείο ρίχνουμε το νερό (δεν ξεπλένουμε το πλιγούρι μέσα σε σήτα).

Βάζουμε στην κατσαρόλα το πλιγούρι και τις φακές και συμπληρώνουμε με νερό τόσο στο ύψος όσο είναι και το ύψος των δυο υλικών μας.
Αλατίζουμε και σιγοβράζουμε για 30-40 λεπτά μέχρι να «πιούν» όλο το νερό. Αν τα υλικά μας δεν έχουν μαλακώσει τόσο όσο τα θέλουμε (πρέπει να κρατάνε στο δόντι κι όχι να μαλακώσουν πολύ) προσθέτουμε λίγο νερό ώστε όταν αυτά θα είναι έτοιμα να μην υπάρχει νερό στην κατσαρόλα.

Αποσύρουμε την κατσαρόλα από την εστία, ρίχνουμε αμέσως το ξύδι και ανακατεύουμε.

Μεταφέρουμε τα υλικά μας σε μια λεκάνη και περιμένουμε να κρυώσουν.

Στο χρόνο αυτό κόβουμε τα κρεμμύδια σε ένα τηγάνι, προσθέτουμε το 1/2 του λαδιού και τα βάζουμε σε πολύ χαμηλή φωτιά για να μαλακώσουν και να γυαλίσουν χωρίς να πάρουν χρώμα.
Λίγο πριν είναι έτοιμα τους ρίχνουμε ένα κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη και τα ψήνουμε ακόμη 5 λεπτά.

Προσθέτουμε τα καραμελωμένα κρεμμύδια (μαζί με το λάδι τους) στα υλικά της λεκάνης, και ακόμη προσθέτουμε το υπόλοιπο λάδι, τα κομματάκια λιαστής ντομάτας και την ψιλοκομμένη ρόκα.

Τέλος προσθέτουμε τα μπαχαρικά και τις χάντρες του ροδιού.

Δοκιμάζουμε το αλάτι, συμπληρώνουμε αν χρειάζεται και βάζουμε τη σαλάτα στο ψυγείο.

Μετά από ένα δίωρο, έχοντας δέσει τα αρώματά της, είναι έτοιμη για κατανάλωση.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1) Για κάθε ένα από τα υλικά μπορείτε να αυξομειώσετε τη δόση του ανάλογα με τα γούστα σας. Να θυμάστε όμως πως, σ’ αυτή τη συνταγή υπάρχει μια σχέση ανάμεσα στα ξινά και τα γλυκά υλικά, τέτοια που να την καθιστούν σχεδόν ουδέτερη.
Αν εσείς θέλετε να τονίσετε τον γλυκό χαρακτήρα της δεν έχετε παρά να ελαττώσετε τα ξινά στοιχεία και το αντίθετο
2) Σε περίπτωση που θέλετε να σερβίρετε τη σαλάτα σαν συνοδευτικό ενός κρεατικού ή ψαρικού σε «κυρίως πιάτο» τότε είναι ωραίο να τη φορμάρετε σε τσέρκι
3) Προσπαθήσετε να αφήσετε όσο πιο ωμά αντέχετε τα δυο βασικά υλικά. Αν βραστούν πολύ η σαλάτα λασπώνει…