Προαπαιτούμενα για μια πραγματική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση

Η μεγαλύτερη ίσως παθογένεια του Ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος συνοψίζεται στην αντίληψη "να πάρει το παιδί μου ένα χαρτί από το Πανεπιστήμιο, να έχει μια καλύτερη δουλειά, ένα καλύτερο μέλλον".

Δεν κατακρίνω εδώ ούτε την αγωνία των γονιών για ένα καλύτερο μέλλον, ούτε καν την αντίληψη του μέσου Έλληνα γονιού ότι αυτό που θεωρεί ο ίδιος καλύτερο για τα παιδιά του έχει μεγαλύτερη σημασία από την άποψη των ίδιων τον παιδιών του (συχνά, τα παιδιά είναι 25άρηδες που μετά από έξι χρονάκια Πανεπιστήμιο πρέπει να πάνε να πάρουνε και ένα "εμπηέη" που "χρειάζεται στην αγορά").

Θα μου επιτρέψετε μια κάπως αυθαίρετη όσο και απλοϊκή ανάλυση της σύγχρονης κοινωνίας και των αναγκών της.

Η σύγχρονη κοινωνία χρειάζεται πρώτα από όλα σωστούς επαγγελματίες: από εξειδικευμένους εργάτες στις οικοδομές (με γνώσεις των υλικών, νέων διαδικασιών, κανόνων ασφαλείας), προσωπικό με καλή μόρφωση στην εστίαση (με Αγγλικά και μία άλλη γλώσσα, σε μια οικονομία που βασίζεται στον τουρισμό), υδραυλικούς και ηλεκτρολόγους με γνώσεις απλών νέων λύσεων για εξοικονόμηση ενέργειας, ξυλουργούς με βασικές γνώσεις σχεδίασης σε υπολογιστή, μηχανικούς αυτοκινήτων με καλή γνώση των νέων ηλεκτρονικών συστημάτων, πωλητές με καλή γνώση των προϊόντων τους, και πολλά άλλα, όπως ο χιλιοτραγουδισμένος ψυκτικός από το Μπουρνάζι.

Η δεύτερη ομάδα είναι η ομάδα των τεχνολόγων. Εδώ έχουμε μεγάλες ομάδες με πιο απαιτητική εκπαίδευση. Τεχνολόγους ιατρικών μηχανημάτων, νοσηλευτές αρκετών ειδικοτήτων, προγραμματιστές υπολογιστών, στρατιωτικούς και αστυνομικούς, οδοντοτεχνίτες, εργοθεραπευτές και φυσιοθεραπευτές, και πολλά άλλα.

Τέλος, έχουμε την ομάδα των επιστημόνων. Γιατρούς, δικηγόρους, φυσικούς επιστήμονες όλων των αποχρώσεων (χημικούς, φυσικούς, βιολόγους, κτλ), μηχανικούς όλων των ειδικοτήτων, οικονομολόγους, κοινωνικούς και πολιτικούς επιστήμονες, ιστορικούς, αρχαιολόγους, και πολλούς άλλους.

Εσκεμμένα δεν ανέφερα τους εκπαιδευτικούς: όχι διότι τους ξέχασα, αλλά θεωρώ ότι είναι μια ιδιότυπη ομάδα επιστημόνων αλλά και τεχνολόγων που χρειάζεται να ειδικευθούν στην εκπαίδευση, και όχι να μπορεί να είναι αυτοδίκαια εκπαιδευτικοί με βάση την βασική τους ειδίκευση ως στο πρώτο πτυχίο. Υπάρχουν φυσικά εξαιρέσεις (π.χ. νηπιαγωγοί) αλλά θεωρώ ότι π.χ. ένα ιστορικός μηχανικός θα μπορούσε να γίνει εξαιρετικός δάσκαλος με μια μεταπτυχιακή εκπαίδευση.

Και φυσικά δεν αγνοώ την απαίτηση για κινητικότητα: όλα τα παραπάνω είναι ενδεικτικά και όχι "κάστες".

Στην Ελλάδα φυσικά που τα είπαμε όλα Πανεπιστήμια, κάθε άλλο παρά ευνοούμε αυτή την διάκριση.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι στην Ελλάδα ισχύει και το "εθνικό πλαίσιο προσόντων", όπου τα επίπεδα 5-8 θεωρούνται τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι "επαγγελματίες" που ανέφερα παραπάνω, είναι καλό να τους βλέπουμε στο πλαίσιο του επιπέδου "5", δηλαδή μεταλυκειακής εκπαίδευσης (αν και κάποιες ειδικότητες εντάσσονται στο επίπεδο 3-4, θεωρώ επιθυμητό το επίπεδο 5). Οι τεχνολόγοι, με βάση το τέλος της διαφοροποίησης ΑΤΕΙ και Πανεπιστημίων, θα πρέπει να θεωρηθούν ότι ανήκουν στο επίπεδο 6 αλλά και στο 7 (μεταπτυχιακά), ενώ επιστήμονες ανάλογα με την ειδικότητα μπορεί να είναι από το επίπεδο 6 και μέχρι και το 8 (διδακτορικό).

Ναι, είμαι εκτός κλίματος. Και δεν είμαι "ειδικός". Και ναι, το παραπάνω απλοποίησα υπερβολικά κάποια πράγματα. Αλλά η γενική εικόνα είναι αυτή που χρειαζόμαστε για να επιχειρήσουμε να δομήσουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που σέβεται τον μαθητή που θα γίνει είτε επαγγελματίας, είτε τεχνολόγος, είτε επιστήμονας, και δεν θα φτιάχνει κάστες "αποτυχόντων" και "επιτυχόντων" σε Πανελλαδικές εξετάσεις ψευδεπίγραφης αριστείας και μαθημάτων πληροφορικής από το νηπιαγωγείο.