Σούπερ επιτυχία σε Ελλάδα και εξωτερικό κάνει η τελευταία ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, η "Ευνοούμενη".
Πολύ χοντρικά, υπάρχουν τρεις κατηγορίες θεατών που θα πάνε να δούνε αυτές τις μέρες την ταινία.
Στην πρώτη κατηγορία ανήκει η μεγάλη πλειοψηφία. Δεν έχει ξαναδεί ταινία του Λάνθιμου ή αν κάποια στιγμή πέτυχε τον "Κυνόδοντα" απηύδησε με αυτά που είδε να εκτυλίσσονται επί της οθόνης. Πρόκειται για ένα κοινό που δεν είναι εξοικειωμένο με τις ταινίες αυτού του είδους, δεν γνωρίζει τι σημαίνει "greek weird cinema" και θα πάει σινεμά κάθε Σάββατο ή Παρασκευή βράδυ για να ξεφύγει λίγο από το βδομαδιάτικο άγχος. Σε αυτήν την κατηγορία, σημαντικό ρόλο θα παίξει αυτό που ακούγεται παντού: "η ταινία του Έλληνα σκηνοθέτη που σάρωσε στις υποψηφιότητες των Όσκαρ". Κακά τα ψέματα, αν δεν ήταν αυτή η φήμη που συνοδεύει την ταινία ίσως πολλοί να μην πήγαιναν να την δουν.
Στην δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι θεατές που έχουν δει τον "Κυνόδοντα" και έχουν προβληματιστεί με το σινεμά του Λάνθιμου. Έχουν συζητήσει πολύ με τους φίλους τους για τους συμβολισμούς των ταινιών του ενώ έχουν τσακωθεί επί ώρες για το αν τους άρεσε το φινάλε του "Αστακού". Αυτή η κατηγορία των θεατών είναι πιο εξοικειωμένη με αυτού του είδους το σινεμά και ενδεχομένως να πήγαινε να δει την "Ευνοούμενη" έτσι κι αλλιώς, χωρίς το καθημερινό κακόγουστο πρήξιμο από την τηλεόραση του στυλ "ο Έλληνας που θα χορέψει συρτάκι το Χόλιγουντ".
Υπάρχει και μία τρίτη κατηγορία θεατών που δυσανασχετεί με όλα αυτά και που ξενερώνει με όλο αυτόν τον απλό κόσμο που θα πάει να δει την ταινία. Τους την σπάει, βασικά, που η πλειοψηφία των θεατών δεν παίζει στα δάχτυλα το "greek weird wave" και δεν έχει διδακτορικό στο "μεταμοντέρνο κινηματογραφικό σύμπαν" του Λάνθιμου.
Είναι οι τύποι που στις χαλαρές συζητήσεις με θέμα "καμία ωραία ταινία είδατε πρόσφατα να την κατεβάσουμε κι εμείς;" θα αρχίσουνε με ύφος χιλίων καρδιναλίων να μιλάνε για το πόσο απαραίτητο είναι να έχεις δει την φιλμογραφία του Ταρκόφσκι, του Κουροσάβα, του Φελίνι, του Αγγελόπουλου και δεν συμμαζεύεται.
Είναι αυτοί που άμα γελάσεις σε καμία σκηνή του Κυνόδοντα εκνευρίζονται γιατί "έλεος, τίποτα δεν καταλαβαίνετε από την ψυχική απόγνωση που βιώνουν οι πρωταγωνιστές".
Θεωρούν οτι η μεγάλη προσέλευση του κόσμου στους σινεμάδες που παίζει την "Ευνοούμενη" είναι ένα ακόμα δείγμα του "εθνικιστικού επαρχιωτισμού" που διακατέχει το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας.
Για αυτούς τους θεατές (που είναι και πολύ "ψαγμένοι" ρε παιδί μου), αν ο Λάνθιμος κάνει θραύση στην Ελλάδα είναι επειδή είμαστε κατά βάθος εθνίκια ή ραγιάδες που αναγνωρίζουμε μόνο ό,τι πούνε οι δυτικοί κριτικοί τέχνης και κατά τα άλλα δεν καταλαβαίνουμε την τύφλα μας.
Λες και ο Λάνθιμος που κάνει την ίδια και μεγαλύτερη θραύση στην Αγγλία ή στις ΗΠΑ είναι επειδή εκεί έχουν καταλάβει το "μεταμοντέρνο weird cinema". Και στην τελική που είναι το κακό να πας να δεις την ταινία επειδή την έχει σκηνοθετήσει Έλληνας; Ο Αιζενστάιν που ήταν ο πιο αγαπητός σκηνοθέτης του ρωσικού λαού εξαργύρωνε την καταγωγή του ενώ απευθυνόταν σε τούβλα; Ή μήπως οι Ρώσοι που πήγαιναν κατά δεκάδες χιλιάδες να δουν τις ταινίες του, ήξεραν απέξω και ανακατωτά την θεωρία του μοντάζ που θεμελίωσε ο σοβιετικός σκηνοθέτης;
Αντί να χαίρονται που έστω λόγω καταγωγής (και φυσικά λόγω του οτι το "Favourite" είναι ωραίο), μια ταινία ουσιαστικού περιεχομένου γίνεται γνωστή σε ένα ευρύτερο κοινό στην Ελλάδα που δεν θα έβλεπε μία τέτοια ταινία υπό άλλες συνθήκες, αυτοί οι θεατές ξενερώνουν.
Γιατί;;
Γιατί βασικά έγινε μέηνστρημ αυτό που θα θέλανε να παραμείνει περιθωριακό ώστε να το απολαμβάνουν μόνοι τους με την "ψαγμένη" παρέα τους. Και γιατί κατά βάθος είναι ρατσιστές: θεωρούν ότι η ελληνική κοινωνία συνολικά είναι καθυστερημένη και ανίκανη να κατανοήσει τα υψηλά νοήματα όπως η πάρτη τους.
Αυτή η κατηγορία θεατών ανήκει σε αυτούς που όταν πηγαίνουν σε μία έκθεση ζωγραφικής και βλέπουν πολλούς λαϊκούς ανθρώπους σκέφτονται "μάλλον συγγενείς της καλλιτέχνιδας θα είναι - ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ ΝΑ ΕΧΩ ΕΓΩ ΤΑ ΙΔΙΑ ΓΟΥΣΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΕΜΠΑ"
Ελιτισμός, κομπλεξισμός, δηθενισμός, ρατσισμός, θολοκουλτούρα. Βρε ουστ από δω ψωνάρες.
ΥΓ: ένας από τους λόγους που η ταινία είναι τόσο δημοφιλής είναι μάλλον επειδή δεν εντάσσεται στο greek weird wave και το υπερβολικά μεταμοντέρνο στυλ των προηγούμενων ταινιών του Λάνθιμου. Πράγμα λογικό αφού το σενάριο δεν το υπογράφει ο διαχρονικός συνεργάτης του, ο Ευθύμης Φιλίππου.
Αυτά βέβαια είναι ψιλά γράμματα για όσους θέλουν να το παίξουν έξυπνοι και να ειρωνευτούν το πόπολο.
Και ξιπασμένοι και άσχετοι. Τραγωδία.
