Ως Έλληνας του εξωτερικού με την ιδιότητα του (πρώην) πολιτικού στελέχους και υποψηφίου ενός πολιτικού κόμματος, περνάω περισσότερο χρόνο από όσο χρειάζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως στο Facebook.
Ομολογώ πως το Facebook το χρησιμοποίησα προς άγρα ψηφοφόρων, και μάλιστα με ιδιαίτερη αποτυχία. Η αρχή της “εποχής του κορονοϊού” με βρήκε με τετρακόσιους περίπου φίλους. Λίγες δημόσιες αναρτήσεις ενημέρωσης, σε συνδυασμό με την ιδιότητα του καθηγητή, του ερευνητή, αλλά και λόγω της εμπλοκής μου με τον σχεδιασμό φαρμάκων (και σε σχέση με ιούς, την ομάδα picorna), τριπλασίασαν το ακροατήριο μου. Τελικά μου πάει περισσότερο η επιστήμη από ότι η πολιτική.
Δυστυχώς όμως σε πολλούς “συναδέλφους” ταιριάζει η πολιτική - και για την ακρίβεια η κακώς εννοούμενη πολιτική, η παπάντζα - περισσότερο από όσο τους ταίριαξε ποτέ η επιστήμη. Οι κάθε λογής πουθενάδες και ανθυπομέτριοι έχουν γίνει attention whοres (αμετάφραστο για λόγους ευπρέπειας): θεωρίες συνωμοσίας, προτάσεις για θεραπείες, μοντέλα προβλέψεων, συστάσεις προς τους αρμόδιους, ως και ανοιχτές επιστολές προς τον πρωθυπουργό. Και φυσικά, και σοβαρές, υπεύθυνες τοποθετήσεις, με μέτρο, με σύνεση, με γνώση, με συναίσθηση για τον ρόλο του επιστήμονα σε καιρό κρίσης.
Τα διαβάζω όλα με ένα πονοκέφαλο που διαρκεί πάνω από βδομάδα, έναν παροδικό ξερόβηχα, και δέκατα. Λέτε; Δεν θα μάθω. Η εξέταση είναι μόνον για όσους χρειάζονται νοσοκομειακή περίθαλψη ή όσους έχουν συνεχή, επίμονο πυρετό - πάνω από 38.3. Μάλλον ελαφριά την περνάω. Η ερευνητική μου ομάδα είναι πλέον στο σπίτι, εκτός από μια τεχνικό που επέμεινε να δουλεύει στο έρημο εργαστήριο, και μας κρατάει “ζωντανά” κάποια μακροχρόνια πειράματα. Μοναχικές βόλτες στο ποτάμι, τον Άμστελ και στο πάρκο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ που παραμένει σχετικά γεμάτο με νεαρά ζευγάρια με μωρά, σκύλους με τα αφεντικά τους, και λίγους ανέμελους δρομείς. Στα σουπερμάρκετ τέλειωσε φυσικά το χαρτί υγείας, τα πατατάκια (!), και τα αντισηπτικά. Μικρό το κακό - εξάλλου οι αλυσίδες ανεφοδιάστηκαν με χαρτί (ο πρωθυπουργός σε βαρυσήμντη δήλωση του επισήμανε πως “έχουμε αποθέματα χαρτιού τουαλέτας για 20 χρόνια” , είχε γαριδάκια και ποπκόρν, και μικρές συσκευασίες με ντετόλ, μία ανά πελάτη. Και εκεί που το παλεύεις, με τα παιδιά στο διαμέρισμα να ασχολούνται με τα πάντα προκειμένου να μην βαριούνται (ακόμα και με τα μαθήματα τους) επανέρχεται η περίφημη “κανονικότητα”. Τηλεσυνεδριάσεις με συνεργάτες, προσπάθεια να μείνουν ανοιχτές οι Ευρωπαϊκές υποδομές έρευνας έστω και μόνο για περάματα σε σχέση με τον κορονοϊό, μια ανέλπιστη χαρά από τα πρώτα αποτελέσματα στο νέο μας ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, συζητήσεις με τον κολλητό μου στην Οξφόρδη που τυγχάνει και καθηγητής με ειδίκευση στην ιολογία που μου εξηγεί τα προβλήματα με τον προσδιορισμό της τρισδιάστατης δομής της πολυμεράσης του κορονοϊού.
Εμβόλιο ή θεραπεία λοιπόν; Η βιβλιογραφία μας λέει πως όλες οι απόπειρες για εμβόλιο εναντίον άλλων ιών SARS είχαν παρενέργειες. Ελπίζω να μην βιαστούμε με “καουμπόικες” ενέργειες και το μετανιώσουμε. Θεραπεία λοιπόν. Σε μικρό χρονικό ορίζοντα επανατοποθέτηση μικρών δραστικών μορίων (π.χ. χλωροκίνη, remdesivir) που έχουμε για άλλες ασθένειες και κάποια υποσχόμενα μονοκλωνικά αντισώματα (π.χ. atlizumab). Στο πιο μακρινό μέλλον, νέοι αναστολείς της πολυμεράσης και της πρωτεάσης του ιού αλλά και καινούρια εξειδικευμένα μονοκλωνικά αντισώματα. Θα υπάρξουν περισσότερες από μία φαρμακευτικές αντιμετωπίσεις.
Ο κορονοϊός όμως ήρθε για να μείνει: είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα γίνει ενδημικός και θα μας επισκέπτεται κάθε χρονιά όπως η γρίπη. Η παλιά μας γνώριμη, που σκοτώνει ανάλογα με την χρονιά από 300,000 έως 700,000 ανθρώπους (στην Ελλάδα, 1,000 με 4,000 κατά την γνώμη μου και από μια ερασιτεχνική ανάλυση, αντίθετα με αυτό που ισχυρίζονται τα επίσημα στοιχεία). Ας συνηθίσουμε σε αυτούς του αριθμούς και για τον κορονοϊό, ο οποίος δημογραφικά έχει το ίδιο “ακροατήριο” με την γρίπη: ηλικιωμένους και με υποκείμενα νοσήματα.
Έξω από το παράθυρο παίζουν λίγα παιδιά, βλέπω κόσμο να περνάει την διάβαση για να πάει στο πάρκο, σήμερα δεν πήγε η σύζυγος σουπερμάρκετ αλλά έχω ήδη τα υλικά για να φτιάξω γιουβαρλάκια, η γιος τελείωσε το μάθημα μέσω “Microsoft groups” γκρινιάζοντας ότι δεν έχει κάμερα, η μικρή λέει πως τέλειωσε τα μαθήματα της στο iPad, η γάτα έχει κουρνιάσει δίπλα από το λάπτοπ της συζύγου στον καναπέ, και εγώ έφτασα τις 646 λέξεις. Άρωμα κανονικότητας. Αλλά μένουμε σπίτι.
*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Documento
**Ο Αναστάσης Περράκης εργάζεται στην Ολλανδία ως διευθυντής ερευνών στο Ολλανδικό Ινστιτούτο για τον Καρκίνο, όπου είναι υπεύθυνος για τις ερευνητικές ομάδες Δομικής Βιολογίας και Υπολογιστικής Βιολογίας Μακρομορίων, και συντονιστής των εγκαταστάσεων Πρωτεϊνικής Χημείας και Υπολογιστών Υψηλών Επιδόσεων
