Άρωμα εκλογών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και σπουδαίο κριτήριο αποτελεί ο ρόλος της και η σημασία που δίνει στο δημόσιο χώρο και στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες.
Δημόσιος χώρος σημαίνει ότι υπάρχουν κοινά αγαθά, κοινές αξίες, κοινές ανάγκες που καλύπτονται χωρικά σε συγκεκριμένα σημεία, κεντρικά η περιφερειακά, σε συνοικίες και γειτονιές, στη πόλη η στα γύρω χωριά και κεφαλοχώρια.
Η λειτουργία, συντήρηση και προστασία αφορά και την Αυτοδιοίκηση και τους πολίτες. Αποτελεί βασική αρχή του σεβασμού του κοινού χώρου, που στην ουσία είναι προέκταση του ιδιωτικού χώρου. Η φυσική προέκταση του σπιτιού μας είναι η πόλη μας! Κι όμως στη χώρα μας, παρατηρούμε την αδύναμη παρουσία της πολιτείας στο δημόσιο χώρο ενώ την ίδια στιγμή μειοψηφικά γκρουπ ιδιοκτητών χρησιμοποιούν προς ιδίου οφέλους, μέρη τούτου του χώρου. Δηλαδή ιδιοποιούνται κομμάτια του δημόσιου χώρου, πολλές φορές με κανιβαλιστικό τρόπο σε καθεστώς ασυδοσίας και παραβατικότητας. Έτσι θρυμματίζεται ο δημόσιος χώρος σε ιδιωτικές προτιμήσεις για εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων. Δεν αναφερόμαστε βέβαια στον υγιή επιχειρηματία! Από την άλλη, πολλές φορές, βλέπομε το δημόσιο χώρο να πέφτει θύμα αλλοπρόσαλλων πολιτικών και περίεργων επιλογών από τις τοπικές αρχές και θεσμούς.
Έτσι ο τόπος χάνει την κοινωνική του ταυτότητα και γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης ακόμη και στα όρια της παραβατικότητας. Άλλες φορές αδρανοποιείται και στην ουσία παραμένει νεκρός. Απομονώνεται και περιθωριοποιείται. Ο πολίτης στερείται του δικαιώματος να απολαμβάνει τον δημόσιο χώρο και την κοινωνική επαφή. Υπάρχουν χώροι που είναι εγκαταλελειμμένοι, ερειπωμένοι η έχουν καταντήσει χαλάσματα και στους υπάρχοντες, πολλοί δεν διαθέτουν αξιοπρεπείς χώρους ανάπαυσης η ψυχαγωγίας και συνάθροισης. Οι αξιοπρεπείς δημόσιοι χώροι είναι λίγοι, και ακόμη λιγότεροι στις συνοικίες και στις γειτονιές. Οι αναπλάσεις των δημόσιων χώρων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την ποιότητα της ζωής των πολιτών, μικρών και μεγάλων.
Πώς θα βρούμε όμως την αίσθηση της οργάνωσης, της λειτουργικότητας , της φιλικότητας με την υψηλή ποιότητα του δημόσιου χώρου;
Πώς θα βρούμε την συλλογική ταυτότητα του αστικού χώρου; Δηλαδή του δημόσιου χώρου που αποτελεί φυσική και αδιαχώριστη συνέχεια του ιδιωτικού μας χώρου! Θα την βρούμε όταν αντιληφθούμε ότι έχομε ανάγκη από πολιτικές βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Πολιτικές που θα αλλάζουν τα κυρίαρχα δεδομένα και τις πεπαλαιωμένες αντιλήψεις! Αυτές οι πολιτικές στηρίζονται σε σκέψεις και ιδέες κοινωνικών κινημάτων, σε επιστημονικές θεωρίες αλλά και εμπειρίες, από πόλεις που έχουν αναπτύξει τέτοια φιλοσοφία και πρακτική!
Δημιουργία, αξιοποίηση, συντήρηση, προστασία, αναπλάσεις χώρων ώστε να είναι αναβαθμισμένοι, επισκέψιμοι και λειτουργικοί. Σε χώρους με μνημεία να γίνουν συντηρήσεις και προσεχτική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου ώστε να είναι προσπελάσιμοι, χρηστικοί και λειτουργικοί. Είναι κρίμα κάποιοι χώροι να παραμένουν αδρανοποιημένοι και να μετατρέπονται σε χώρους παραβατικότητας η κάθε άλλης ασχήμιας. Είναι κρίμα κάποιοι χώροι να αλλάζουν χρήση εξαιτίας ακραίων γραφειοκρατικών αγκυλώσεων και στην ουσία να αδρανοποιούνται χωρίς σοβαρούς λόγους και οι πολίτες να στερούνται χώρους συνάθροισης και κοινωνικής επαφής. Η σύγχρονη επιστήμη δίνει λύσεις και ιδέες.
Αναβάθμιση της εικόνας των κτιρίων και πολυκατοικιών σε σχέση με την όλη περιοχή και το γήινο περιβάλλον. Όχι να κάνει καθένας ότι νομίζει αλλά με αισθητική και σεβασμό του περιβάλλοντος.
Τοποθέτηση γλυπτών σε δημόσιους χώρους, στους οποίους, κυρίως η σύγχρονη τέχνη απουσιάζει.
Δυναμικές φυτεύσεις σε δρόμους και πλατείες με κριτήριο την αποκατάσταση της αισθητικής και της σκίασης. Ζούμε στις εποχές της κλιματικής αλλαγής και της αύξησης της θερμοκρασίας. Η προώθηση των πράσινων ταρατσών και κυρίως αναρριχώμενων φυτών στα μπαλκόνια, βοηθούν το μικροκλίμα των κτιρίων και αποκτούν αισθητική οι προσόψεις. Η χρήση φυτών και θάμνων που συνάδουν με το τοπικό περιβάλλον και χρειάζονται ελάχιστη ποσότητα νερού αποτελεί οικολογική αντίληψη σεβασμού του περιβάλλοντος και των φυσικών μας πόρων.
Ο σχεδιασμός και η δημιουργία με τις αναπλάσεις και τις αναβαθμίσεις, με σύγχρονες προδιαγραφές, πάρκων και παιδικών χαρών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Οι πλατείες αποτελούν χώρους συνάθροισης και κοινωνικών εκδηλώσεων και γι αυτό πρέπει οι παρεμβάσεις να είναι με σχεδιασμό και σεβασμό του οικοσυστήματος της περιοχής και της ταυτότητας της πόλης.
Η λειτουργική ενοποίηση δημοσίων ελεύθερων χώρων με συνδέσεις που θα δίνουν βάρος σε ειδικές διαδρομές ποδηλάτων και πεζών αποτελεί σημαντική παρέμβαση. Η απελευθέρωση των πεζοδρομίων από πάσης φύσεως εμπόδια αποτελούν σοβαρά στοιχεία μιας τέτοιας πολιτικής. Η άνετη πρόσβαση των ανθρώπων με ειδικές ανάγκες αποτελεί στοιχείο πολιτισμού και Δημοκρατίας!
Χρόνια τώρα στις αναπτυγμένες χώρες έχομε εκδηλώσεις δρόμου κυρίως από μικρά, ερασιτεχνικά η νεανικά σχήματα. Μουσικές, θεατρικές η εικαστικές εκδηλώσεις αποτελούν ατραξιόν του δημόσιου χώρου. Οι δημιουργίες με γκράφιτι σε γέφυρες, τοιχία, σχολεία και σχολές και σε άλλα δημόσια κτίρια θεωρούνται πια σαν κίνημα αστικής εικαστικής έκφρασης. Και δεν εννοούμε βέβαια τα μνημεία η τους ιστορικούς χώρους! Τόσοι άλλοι χώροι υπάρχουν!
Η Πολιτεία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά και οι πολίτες πρέπει να διαμορφώνουν και να ανανεώνουν την συλλογική ταυτότητα του αστικού χώρου. Με προτάσεις, μελέτες, διάλογο και πρακτικές κόντρα στις ελλείψεις και στις αυθαιρεσίες για την αναβάθμιση της δημόσιας αισθητικής εικόνας των πόλεων και της ποιότητας της ζωής των πολιτών. Οι πολίτες και οι θεσμικές αρχές δεν πρέπει να αφήνουν τον ωχαδερφισμό να μας πνίγει και τα σαΐνια να καταπίνουν δημόσιους χώρους σε βάρος των ίδιων, της πόλης και εν τέλει του ίδιου του σεβασμού της Δημοκρατίας!
Η λειτουργία και η προστασία του δημόσιου χώρου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις Δημοκρατικότητας και σεβασμού θεσμών και πολιτών!
