Λιμνοδεξαμενή Καραβάδου
Οι ευεργετικές βροχές των τελευταίων 15 ημερών θύμισαν παλιές εποχές. Άνοιξαν οι πηγές, έτρεξαν τα ρυακάκια πλημμύρισε ο ποταμός Μπαρίτης ή Καραβαδιανός. Σε λίγες ημέρες υπερχείλισε η λιμνοδεξαμενή του Καραβάδου. Τώρα τα ορμητικά νερά του χειμάρρου, εκατομμύρια κυβικά νερού, κατευθύνονται στον Αναποδάρη κι από εκεί στη θάλασσα της Δερμάτου στο Λυβικό ή νότιο Κρητικό πέλαγος. Να αναφερθούμε στο χρονικό της κατασκευής του σπουδαίου αυτού έργου για τον τόπο μας. Το γεγονός ότι οδηγούνται τεράστιες ποσότητες νερού στη θάλασσα επαναφέρει το αίτημα κατασκευής ενός μεγάλου φράγματος που θα επιλύσει το σημαντικό αρδευτικό πρόβλημα ολόκληρης της περιοχής του νότιου Δήμου Μινώα Πεδιάδας.
Το χρονικό κατασκευής της Λιμνοδεξαμενής
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Η λιμνοδεξαμενή κατασκευάστηκε από κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους (ΜΟΠ), από το Υπουργείο Γεωργίας έπειτα από αίτημα και συνεχείς πιέσεις της Κοινότητας Καραβάδου. Άξια μνείας τα άτομα που υπηρετούσαν τότε την Κονότητα. Πρόεδρος ο αείμνηστος Δημήτρης Πετράκης και Αντιπρόεδρος ο νυν Πρόεδρος Δημήτρης Παναγιωτάκης.
Το έργο της κατασκευής της εξωποτάμιας λιμνοδεξαμενής εντάχθηκε στα ΜΟΠ, ήταν πιλοτικό για το νομό Ηρακλείου (με εκείνο του Σκινιά) και εκτελέστηκε από την εταιρεία «ΓΕ.ΚΑ.Τ. Α.Τ.Ε». Είναι χωρητικότητας 200.000 κυβ. μ.
Η κατασκευή της άρχισε στις 15 Οκτωβρίου 1992. Η αρχική χωριτικότητα, 120.000 κμ. επιτεύχθηκε με εσκαφές μιας μικρής κοιλάδας ρυακιού για να σχηματιστεί η νότια, η ανατολική και η δυτική πλευρά της λιμνοδεξαμενής, ενώ στη βόρεια πλευρά της κοιλάδας τοποθετήθηκε φερτό υλικό χαλίκι από το χείμαρρο Μπαρίτη και σχηματίστηκε η βόρεια πλευρά της, το ανάχωμα.

Το εσωτερικό πρανές του αναχώματος επενδύθηκε με μεμβράνη πολυαιθυλενίου για να επιτευχθεί η στεγανότητά της. Η υδροληψία πραγματοποιείται από το χείμαρρο Μπαρίτη στην κοίτη του οποίου (στη θέση Φαράγγι, 200 μ. δυτικότερα από το σημείο που έβαζαν το δέμα) έχει κατασκευαστεί το έργο υδροληψίας. Το νερό εισέρχεται σε αυλάκι (καλυμμένο με σχάρες για τη συγκράτηση των φερτών υλικών) που υπάρχει κατά πλάτος της κοίτης, και στη συνέχεια σε δύο μικρές δεξαμενές όπου το νερό απαλλάσεται από τα φερτά υλικά. Στη συνέχεια εισέρχεται στον αγωγό μεταφοράς του στην λιμνοδεξαμενή, μήκους 1.700 μ. και διατομής 45 εκ. Η μεταφορά γίνεται με φυσική ροή, αφού υπάρχει υψομετρική διαφορά 30 περ. μέτρων από το σημείο υδροληψίας (306 μ.) μέχρι το σημείο εκροής στη λιμνοδεξαμενή ( 268 μ. ). Η έκταση στέψης που καταλαμβάνει η λίμνη είναι 27 στρέμματα με μέγιστο μήκος 265 μ., μέγιστο πλάτος 105 μ. και ύψος 12,5 μ. (265,80 ο πυθμένας και 278 μ. η υπερχείλιση). Το 2006 έγινε ανύψωση κατά 2 μ. και διπλασιάστηκε η χωριτικότητά της. Το νερό όταν φτάσει στο ύψος της υπερχείλισης εισέρχεται σε αγωγό και διοχετεύεται στον Μπαρίτη.
Η διάρκεια κατασκευής του έργου (λιμονοδεξαμενής, συλλεκτηρίου υδροληψίας και αγωγού μεταφοράς ) ήταν 16 περίπου μήνες. Το έργο ολοκληρώθηκε την Κυριακή 5 Απριλίου 1994 με την είσοδο για πρώτη φορά νερού από τον αγωγό μεταφοράς, στη λιμνοδεξαμενή. Για την κατασκευή της δαπανήθηκε το ποσό των 290 εκατομμυρίων δραχμών συμπεριλαμβανομένου και του ποσού των 20 εκατ. που δαπανήθηκε για τις απαλλοτριώσεις. Το παραπάνω ποσό εκταμιεύτηκε από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων και από το περιφερειακό σκέλος των ΜΟΠ «Το έργο έχει χρηματοδοτηθεί κατά ένα μέρος από το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης ». Με τη συγκέντρωση της ποσότητας των 120.000 Μ3 κατέστη δυνατή η άδρευση με φυσική ροή 1000 περίπου στρεμμάτων ελιάς και κηπευτικών στο ευφορότερο τμήμα του Καραβάδου στην κοιλάδα του Μπαρίτη, κατάντι της λιμνοδεξαμενής. Τα εγκαίνια της λιμνοδεξαμενής πραγματοποιήθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 1994 από τον Υπουργό Γεωργίας κ. Γεώργιο Μωραΐτη. Παραβρέθηκαν οι αρχές σε τοπικό, νομαρχιακό και περιφερειακό επίπεδο και πλήθος κόσμου.
Το έτος 2006 επί δημαρχίας Χαράλαμπου Γιαννόπουλου, το έργο εντάχθηκε από τον τότε Δήμο Αρκαλοχωρίου, στο πρόγραμμα "Θησέας ", και ανυψώθηκε το ανάχωμα κατά 2 μ. με συνέπεια λόγω του σχήματός της να αυξηθεί η χωριτικότητά της από τα 120.000 στα 200.000 Μ3.
Τέλος να τονίσουμε την ανάγκη επισκευής της υπάρχουσας διαρροής, προκειμένου να αποκατασταθεί η κατασκευαστική βλάβη και την παρέμβαση του Δήμου Μινώα Πεδιάδος, της Περιφέρειας και της Πολιτείας για την κατασκευή ενός μεγάλου φράγματος στην περιοχή του Καραβάδου που θα αποταμιεύει τα πολύτιμα ύδατα και θα αρδεύει ολόκληρη την κατάντη περιοχή.
Κείμενο-φωτογραφίες: Μανώλης Μακράκης