Πόσες και πόσες φωτογραφίες από πολέμους έχουμε δει. Πόσους πίνακες από μάχες περασμένων αιώνων ή πλάνα από βομβαρδισμούς πρόσφατων. Αυτή εδώ η συγκλονιστική φωτογραφία του Γιάννη Μπεχράκη όμως, δημιουργεί ένα ασύγκριτο συναίσθημα.
Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 1999, κατά τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας από το ΝΑΤΟ. Υπάρχουν 3 σημεία στη φωτογραφία, που την καθιστούν κατά τη γνώμη μου, την πιο θλιβερή φωτογραφία πολέμου που υπάρχει. Μια εικόνα, που εμένα, ως κάτοικο αυτής της γωνιάς της γης με τρομάζει όσο δεν με έχει τρομάξει καμία άλλη.
Πρώτον, η απόγνωση, ο φόβος, η λύπη ενός άνδρα, ο οποίος βρίσκεται στην αρχή της 3ης ηλικίας της ζωής του. Θεωρώ πως παίζει σημαντικό ρόλο η ηλικία του άνδρα, στα συναισθήματα που σου προκαλεί η φωτογραφία. Φανταστείτε πως μπορεί να νιώθει κάποιος όταν βλέπει να γκρεμίζονται, όλα όσα γνώρισε μια ολόκληρη ζωή. Φανταστείτε πως μπορεί να είναι το συναίσθημα του να ξέρεις πως οι δυνάμεις αλλά και τα χρόνια σου, ίσως δεν αρκούν για να τα ξαναφτιάξεις όλα από την αρχή.
Δεύτερον, η όψη του. Ο άνδρας αυτός δεν είναι γυμνός, δεν είναι διαμελισμένος, δεν είναι μέσα στα αίματα, όπως πολλές από τις φωτογραφίες πολέμου που έχουμε δει στο παρελθόν και που μας σόκαραν. Ο άνδρας αυτός φοράει τα ρούχα, που πιθανότατα θα φορούσε σε μια τυπική μέρα της ζωής του. Τα ρούχα που θα φόραγε για να κάνει τη βόλτα του, για να πάει να πιει καφέ, για να πάει στο γήπεδο να δει την Παρτίζαν ή τον Ερυθρό Αστέρα. Κανονικά, θα ήταν μια ημέρα όπως όλες τις άλλες γι'αυτόν. Κανονικά. Έχει ανάψει μάλιστα και τσιγάρο, ενώ περπατάει δίπλα στα βομβαρδισμένα κτίρια. Ακόμα και οι αυτοματισμοί του, οι συνήθειες του, παραμένουν ολόιδιες, ενώ στην πραγματικότητα η ζωή του έχει υποστεί μια τεράστια αλλαγή.
Τρίτον, τα χαρακτηριστικά του σε συνδυασμό με όλα όσα ανέφερα παραπάνω. Τον άνδρα αυτόν τον βλέπεις κάθε μέρα. Στο καφενείο στο χωριό ή σε μια από τις παλιές γειτονιές της πόλης. Πας για έναν περίπατο και τον συναντάς. Είναι αυτή η συνηθισμένη φιγούρα 70άρη που μπορείς να βρεις οπουδήποτε στην Ελλάδα. Βλέποντας αυτή τη φωτογραφία, ένιωσα πως είναι όλοι αυτοί οι άνθρωποι που έχω συναντήσει στη ζωή μου και που συναντάω κάθε μέρα. Ξέρεις πως αν συμβεί κάτι τόσο συγκλονιστικό σ'αυτούς, έχει συμβεί και σε σένα, γιατί είναι οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας.
20 χρόνια συμπληρώθηκαν σήμερα από τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας. Έχουν γίνει τόσοι πόλεμοι κοντά μας αυτά τα χρόνια κι έχουμε τόσες αντίστοιχες επετείους μπροστά μας, όμως συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε τον πόλεμο σαν κάτι μακρινό ή σαν κάτι που δεν μας αφορά. Και δεν εννοώ ότι θα έπρεπε να αγχωνόμαστε επειδή έρχεται και η σειρά μας. Εννοώ πως θα έπρεπε να αντιμετωπίζουμε κάθε τέτοιο γεγονός, ως κάτι που κατά τύχη δεν συνέβη σ'εμάς και σε κάποιον δικό μας. Με σεβασμό και με ανθρωπιά.
