Η αντίστροφη ψυχολογία
Οι εποχές έχουν αλλάξει. Ο τρόπος που ψηφίζουν οι λαοί είναι πλέον πιο απρόβλεπτος και από αριθμούς τυχερού παιχνιδιού, όμως αρκετά συστημικά μέσα συνεχίζουν να «ζουν» στα 90s ή στα 00s.
Υπάρχουν τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα που δείχνουν ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά και πως δεν έχουν καμία σχέση με προηγούμενες δεκαετίες.
Εκλογές των ΗΠΑ, με εκλογική νίκη του Τραμπ. Δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο για την παραμονή ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελληνικό δημοψήφισμα. Τι κοινό έχουν και αυτές οι τρεις σχετικά πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις;
Όλα τα μεγάλα Μέσα ήταν απροκάλυπτα υπέρ του αντίθετου αποτελέσματος ενώ υπήρχαν και εξωτερικές παρεμβάσεις άλλων χωρών που υπεδείκνυαν τι να ψηφίσουν οι πολίτες. Θυμηθείτε τι έγινε στο δημοψήφισμα της Ελλάδας, με Μεγ(κ)άλα κανάλια να κάνουν λόγο «ότι όλες οι κοινωνικές ομάδες είναι με το ναι» και Ευρωπαίους ηγέτες να μας «κουνούν» το δάκτυλο λες και μας διέταζαν. Το αποτέλεσμα, ξεκάθαρη νίκη του «όχι».
Ηνωμένο Βασίλειο: Θέση υπέρ του ναι παίρνουν από τραγουδιστές μέχρι δημοσιογράφοι και το αποτέλεσμα είναι διαφορετικό. Σοκ για την Ευρώπη με το Brexit να αποφασίζεται και οι άνθρωποι της Ε.Ε να εξαπολύουν επιθέσεις προς μια δημοκρατική διαδικασία και προς ένα λαό που πήρε μια απόφαση. Ευρώπη βλέπετε, έχουμε μάθει να σεβόμαστε τις λαϊκές ετυμηγορίες.
Τρίτη περίπτωση, με ανακατεμένη χρονολογική σειρά αυτή των ΗΠΑ, όπου εκεί ήταν το απόλυτο σοκ, μιας και ένα πρωί ξυπνήσαμε με πλανητάρχη τον Ντόναλντ Τραμπ. Εκεί θέση υπέρ της Χίλαρι Κλίντον πήραν από αστέρες του ΝΒΑ μέχρι Χολιγουντιανούς σταρ και με τα μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα να έχουν ξεκάθαρη προτίμηση προς την υποψήφια των Δημοκρατικών. Και εκεί δεν χρειάζεται πούμε τι έγινε. Πολύ απλά ανατράπηκαν όλα.
Σίγουρα μιλάμε για τρία εντελώς διαφορετικά παραδείγματα, με το καθένα από αυτά να έχει το δικό του διακύβευμα, αλλά έχουν μια σημαντική κοινή συνιστώσα. Η στάση των «ισχυρών» απέναντι στο τελικό νικητή, σε τρία εξαιρετικά παραδείγματα αντίστροφης ψυχολογίας.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί υπάρχει μια τόσο αντιδραστική ψήφος που δεν βρίσκεται φυσικά μονάχα σε αυτές τις τρεις περιπτώσεις;
Αναμφίβολα το κυριότερο είναι ο τρόπος ενημέρωσης σε σχέση με τα παλαιότερα χρόνια. Βλέπετε, πλέον δεν έχεις να επιλέξεις ανάμεσα σε πέντε κανάλια και πέντε εφημερίδες, αλλά πραγματικά βρίσκεις ότι θέλεις από μια μεγάλη γκάμα πηγών, ενώ δίνεται και η δυνατότητα σχολιασμού και απόψεων στον οποιοδήποτε μέσα από τα social media.
Ο κόσμος πλέον έχει αποκτήσει μια διαφορετική δυναμική και δεν θα υποκύψει εύκολα ούτε σε υποδείξεις ούτε σε τρομοκρατικά σενάρια, ενώ δεν είναι απίθανο να λειτουργεί και η αίσθηση του «να τους της σπάσουμε», καθώς όπως και να το κάνουμε δεν είναι και ιδιαίτερα κομψό να σου «λένε» τι να ψηφίσεις.
Φυσικά αυτή η αντίδραση δεν είναι και πάντα προς την σωστή κατεύθυνση, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που μέσα στον θυμό τους και την απαξίωση του πολιτικού συστήματος στρέφονται προς ακραίες θέσεις, που κυριαρχεί το μίσος και ο ρατσισμός.
Το σίγουρο πάντως είναι ότι βρισκόμαστε σε μια διαφορετική τάξη πραγμάτων και βιώνουμε καταστάσεις που σίγουρα ένας ιστορικός του μέλλοντος ή ένας πολιτικός επιστήμονας θα είναι σε θέση να αναλύσει τα επόμενα χρόνια, μιας και είμαστε στην διάρκεια αυτής της μετάβασης.
Παρόλα αυτά όμως, δεν είναι λίγα τα παραδείγματα όπου Μέσα της χώρας μας φαίνεται πως έχουν ξεκάθαρη προτίμηση προς μια παράταξη ή έναν υποψήφιο, γεγονός που δεν θα μας κάνει εντύπωση να ανατρέψει τις προβλέψεις των ειδικών σε μερικές μέρες.