ΕΑΓΜΕ:  ο πρώτος ενιαίος ψηφιακός γεωλογικός χάρτης της χώρας

Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), μέσα από το Geoportal, τη νέα ψηφιακή πύλη ανοιχτών γεωεπιστημονικών δεδομένων της χώρας, θέτει στη διάθεση πολιτών, επιστημόνων, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων τον πρώτο ενιαίο ψηφιακό γεωλογικό χάρτη της Ελλάδας σε κλίμακα 1:50.000.

Πρόκειται για μια εθνική ψηφιακή υποδομή που συγκεντρώνει, αναθεωρεί, εναρμονίζει και συνθέτει σε ενιαίο γεωλογικό υπόβαθρο 325 φύλλα χάρτη, καλύπτοντας 131.910 km² της ελληνικής επικράτειας. Η βάση περιλαμβάνει περισσότερους από 1.500 γεωλογικούς σχηματισμούς και αποτυπώνει το αποτέλεσμα μιας επιστημονικής και χαρτογραφικής διαδρομής 67 ετών, από την έκδοση του πρώτου φύλλου «ΠΛΑΤΑΝΙΑΣ» το 1956 έως την ολοκλήρωση της χαρτογράφησης το 2023.

Στη μακρά αυτή διαδρομή συνέβαλαν περισσότεροι από 280 συγγραφείς, καθώς και γεωλόγοι διαφορετικών ειδικοτήτων, χαρτογράφοι, πετρογράφοι και παλαιοντολόγοι, μαζί με τεχνικό προσωπικό, σχεδιαστές και στελέχη γεωπληροφορικής. Το αποτέλεσμα δεν αποτελεί απλώς την ψηφιακή μεταφορά έντυπων χαρτών, αλλά τη συγκρότηση μιας ενιαίας, δομημένης και αξιοποιήσιμης γεωλογικής βάσης δεδομένων για τη χώρα.

Η παραγωγή κάθε χάρτη ακολούθησε μια σύνθετη επιστημονική και τεχνική διαδικασία: από την πρωτογενή χαρτογράφηση στο πεδίο και τον σχεδιασμό της μακέτας έως την έντυπη έκδοση, την ψηφιοποίηση, τη δημιουργία γεωλογικής βάσης δεδομένων, την εναρμόνιση και αναθεώρηση των δεδομένων και, τελικά, τη διάθεσή τους ως ενιαίου ψηφιακού γεωλογικού χάρτη μέσω της Γεωπύλης της ΕΑΓΜΕ.

Η βάση δεδομένων οργανώνει με ενιαίο τρόπο πληροφορίες που αφορούν:

• Tους γεωλογικούς σχηματισμούς
• Tην ηλικία και τη στρωματογραφική πληροφορία
• Tις γεωλογικές επαφές
• Tα ρήγματα και άλλες τεκτονικές δομές

Κάθε γεωλογική πληροφορία συνδέεται με μεταδεδομένα, ώστε ο χρήστης να γνωρίζει την προέλευση, την τεκμηρίωση και τα βασικά χαρακτηριστικά της. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζονται η αξιοπιστία, η διαφάνεια και η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης της πληροφορίας.

Ο ψηφιακός γεωλογικός χάρτης αποτελεί βασικό γεωεπιστημονικό υπόβαθρο για κρίσιμες δραστηριότητες που αφορούν τον χωρικό σχεδιασμό, την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαχείριση των φυσικών πόρων, τα τεχνικά έργα, την πολιτική προστασία και την επιστημονική έρευνα.

Μέσα από το Geoportal, οι χρήστες μπορούν να αναζητούν και να εξερευνούν γεωλογικά δεδομένα ανά περιοχή, να μελετούν τους γεωλογικούς σχηματισμούς της χώρας και να αξιοποιούν τις διαθέσιμες πληροφορίες σε σύγχρονο, διαδραστικό περιβάλλον χαρτογράφησης. Η πλατφόρμα παρέχει επίσης υπηρεσίες GIS, διεπαφέςδιαλειτουργικότηταςWMS και WFS, καθώς και APIs, υποστηρίζοντας την έρευνα, την καινοτομία και τη λήψη αποφάσεων.

Μέσω της νέας υποδομής, η επιστημονική γνώση μετατρέπεται σε ανοιχτή, χρηστική πληροφορία για την ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στους φυσικούς κινδύνους.

Η επιστημονική διαχείριση και ο συντονισμός του ενιαίου ψηφιακού γεωλογικού χάρτη της Ελλάδαςπραγματοποιήθηκαν από τη Γενική Διεύθυνση Γεωλογικής Χαρτογράφησης και Εφαρμογών (ΓΕΧΑΕ) της ΕΑΓΜΕ, με Υπεύθυνη Έργου την Προϊσταμένη της ΓΕΧΑΕ, Δρ Ειρήνη Ζανανίρη. Την επιστημονική ευθύνη της χαρτογραφικής εναρμόνισης και σύνθεσης είχε ο Chief Χαρτογράφος Δρ Άδωνις Φωτιάδης, ενώ τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του γεωχωρικού περιβάλλοντος δεδομένων υποστήριξε η Υπεύθυνη GIS Αλεξάνδρα Ζερβάκου, MSc.

Η πρόσβαση στον ενιαίο ψηφιακό γεωλογικό χάρτη και στις υπηρεσίες του Geoportal παρέχεται ελεύθερα μέσω της Γεωπύλης της ΕΑΓΜΕ:https://geoportal.eagme.gr/