Για σχεδόν μισό αιώνα λειτούργησε στον μικρό οικισμό του Βαχού, το Δημοτικό Σχολείο.
Συνεχίζοντας το αφιέρωμα στα σχολεία της της περιοχής και στις πρώτες δεκαετίες λειτουργίας τους, από τον κ. Μανόλη Μακράκη, προκαλεί αίσθηση ότι το χωριό που γνωρίζουμε σήμερα, έφτασε να έχει σχολείο με 45 μαθητές!
Ιδρύθηκε το 1928 και σταμάτησε τη λειτουργία του το 1980 αφού έμεινε χωρίς μαθητές και καταργήθηκε έπειτα από δύο χρόνια. Τότε οι μαθητές από το Βαχό φοιτούσαν στο 4/θέσιο Αμιρά, ενώ μετα και το κλείσιμο του σχολείου στον Αμιρά, προβλέπεται να φοιτούν στο Δημοτικό Σχολείο Άνω Βιάννου.
« Tο διδακτήριον είναι ιδιωτικόν και ευρίσκεται εις κακήν κατάστασιν. Οι 40 μαθηταί κάθονται εις 10 θρανία τα οποία ευρίσκονται εις καλήν κατάστασιν. Είναι υγιείς καθαροί και σχετικώς περιποιημένοι. Η διδασκάλισσα έχει μικράς γνώσεις. Η διδασκαλία της συνίσταται εις απλήν ανάγνωσιν και γραφήν, είναι όμως λίαν επιμελής και φιλότιμος. Εις το σχολείον της παρατηρείται τάξις, καλαισθησία και καθαριότης ».
Αποσπάσματα από την έκθεση του επιθεωρητή Ι. Βαλέργα (1932)
Το σχολείο ιδρύθηκε το Δεκέμβριο του 1928 επί κυβερνήσεως Ελευθερίου Βενιζέλου και υπουργίας του Γεωργίου Παπανδρέου, ως μονοτάξιο με 40 μαθητές και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 265 στις 15-12-1928. Λειτούργησε τον Ιανουάριο του 1929, ως μονοθέσιο-τετρατάξιο Δημοτικό με 45 μαθητές στις τάξεις Α - Δ. Οι μαθητές των τάξεων Ε &ΣΤ φοιτούσαν στο Δημοτ. Σχολείο Αμιρά. Στο σχολείο αυτό φοιτούσαν οι μαθητές από το Βαχό από την ίδρυση του σχολείου Αμιρά ως τον Ιαν. 1928. Επειδή δεν υπήρχε διδακτήριο στεγάστηκε στην εκκλησία και σε ιδιωτικό κτίριο, το οποίο ήταν σε κακή κατάσταση το 1932. Από το αρχείο του σχολείου Βαχού διαβάζουμε : «Το σχολείον ελειτούργησεν ευθύς εξ αρχής ως δημόσιον. Εστερείτο Διδακτηρίου και εστεγάζετο αλληλοδιαδόχως εις ιδιωτικά οικήματα ή εις την Εκκλησίαν. Η ανέγερσις διδ/κτηρίου αδύνατη λόγω ελλείψεως οικοπέδου. Αποτελούσε το μεγαλύτερο ίσως όνειρο όλων των κατοίκων του χωρίου. Δυστυχώς η κήρυξη του πολέμου έσβησε και ματαίωσε κάθε ενέργεια»
Η επίσκεψη του επιθεωρητή Ι. Βαλέργα (1932) – Η έκθεση επιθεωρήσεως για το σχολείο και τη δασκάλα Καλλιόπη Μαυρομάτη
Το σχολείο επισκέφτηκε την 8η Δεκεμβρίου 1932 ο Ιωάννης Βαλέργας επιθεωρητής εκπ/κής περιφέρειας Μεραμβέλλου στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγονταν ακόμη η επαρχία Βιάννου, καθώς και το Οροπέδιο Λασιθίου. Επειδή δεν υπήρχε δημόσιο διδακτήριο οι μαθητές στεγάζονταν σε ιδιωτικό οίκημα το οποίο βρισκόταν σε κακή κατάσταση. Για έδρα χρησίμευαν δύο τραπέζια ενώ για τη διδασκαλία ένας μαυροπίνακας. Εποπτικό μέσο διδασκαλίας δεν υπήρχε κανένα (ούτε χάρτης !). Μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας συνάντησε παρόντα τα 36 παιδιά (από τα 40 εγγεγραμμένα) να κάθονται σε δέκα, δίεδρα θρανία, τα οποία βρισκόταν σε καλή κατάσταση.
Η αναλογία των εγγεγραμμένων μαθητών επί των κατοίκων ήταν περίπου 13,3 % (1). Τα 40 εγγεγραμμένα παιδιά, 22 άρρενα και 18 θήλεα, φοιτούσαν στις τάξεις: Α 10 (4 άρ. + 6 θήλ.), Β 5 (3+2), Γ 9 (4+5), Δ 9 (4+5), Ε 6 (6+0) και ΣΤ 1 (1+0). Παρόντες ήταν 36 (21 άρρενα και 15 θήλεα).
Οι μαθητές ήταν υγιείς, καθαροί και « σχετικώς περιποιημένοι ».
Ο επιθεωρητής βρήκε το αρχείο του σχολείου « εν τάξει », η βιβλιοθήκη δεν είχε κανένα βιβλίο ενώ δεν υπήρχε σχολικός κήπος.
Στους 36 μαθητές δίδασκε μία μόνο δασκάλα η Καλλιόπη Μαυρομάτη από το Κάτω Χωριό Ιεράπετρας. Ήταν έγγαμος με 4 παιδιά και είχε ηλικία 57 ετών. Ήταν απόφοιτη σχολαρχείου με 24 χρόνια υπηρεσίας και είχε το βαθμό « γραφεύς Β΄ τάξεως ». Το μάθημα της Ωδικής και της Γυμναστικής δεν διδάσκονταν επειδή η δασκάλα είχε μικρές γνώσεις και δεν υπήρχε ο κατάλληλος για γυμναστική χώρος. Οι μαθητές είχαν καλή επίδοση στη χειροτεχνία και ιδιαίτερα στη χαρτοκεντητική. Ο Επιθεωρητής εξήτασε τα 10 παιδιά της Α΄ τάξης τα οποία προχωρούσαν αργά στην ύλη, γνώριζαν όμως τα διδαχθέντα από τη δασκάλα.
Η διδασκαλία της σύμφωνα με τον επιθεωρητή Βαλέργα « συνίσταται εις απλήν ανάγνωσιν και γραφήν » , χαρακτηρίζει όμως τη δασκάλα « λίαν επιμελή και φιλότιμο ». Στο σχολείο του Βαχού παρατήρησε τάξη, καλαισθησία και καθαριότητα. Στη στήλη συμπεράσματα γράφει για τη Μαυρομάτη: « Γενική μόρφωσις. – Μετρία, Διοικητική ικανότης. Επαρκής, Διδακτική ικανότης. Μετρία, Κοινωνική εμφάνισις. Αξιοπρεπής »
Ο επιθεωρητής Ι. Βαλέργας επιθεωρεί τη δασκάλα Βαχού Καλλιόπη Μαυρομάτη - Η έκθεση επιθεώρησης ( Δεκέμβριος 1932)
Παρουσιάζουμε απόσπασμα από την επιθεώρηση του Ι. Βαλέργα (2)
« Έκθεσις Eπιθεωρήσεως του 1/ταξίου Δημοτικού Σχολείου Kεφαλοβρυσίου, υπό του Ι. Βαλέργα
« Η Καλλιόπη Μαυρομάτη εδίδαξεν Αριθμητικήν εις την Δ΄ τάξιν. Έβγαλε ένα μαθητήν επί του πίνακος και του είπε το πρόβλημα: Ο πατέρας σου επούλησε λάδι και επήρε 578 δραχμ. Επούλησε και στάρι και πήρε 295. Από πού πήρε ποιο πολλά και πόσα ;
-Μ. Θα κάμωμε πρόσθεση.
-Δ. Πρόσεξε ! Δε σου είπα να τα μονομεριάσεις !
-Μ. Θα κάμωμε αφαίρεση.
-Δ. Γιατί ;
-Μ. Διότι… (δυσκολεύεται). Επαναλαμβάνεται το πρόβλημα. Έπειτα θα κάνωμε πρόσθεση. Ερωτάται άλλος μαθητής. Ουδείς λέγει.
-Θα κάνωμε αφαίρεση να ελαττώσουμε το μεγαλύτερο όσες φορές χωρεί ο μικρότερος.
-.Δ. Όσας μονάδας έχει ο μικρότερος
Γίνεται αφαίρεσις εγγράφως.
-Πώς λέγεται αυτό που βρήκες ;
-Λέγεται υπόλοιπο ή διαφορά.
Άλλο πρόβλημα: Η μαμά σου έδωκε 50 δραχμ. και σου πήρε παπούτσα, 8 δραχ. και σου πήρε και μια χτένα και 67 και σου πήρε ένα φόρεμα. Πόσα έδωκε σε όλα ;
-Διά να δούμε πόσα γίνονται θα κάνωμε πρόσθεση.
-Πόσοι αριθμοί μας δίδονται; Πώς λέγονται ;
-Μ. Προσθετέοι.
-Δ. Βάλε τους τον ένα αποκάτω στον άλλο.
Κατ’ αυτόν τον τρόπον εκτελούνται διάφορα προβλήματα προσθέσεως και αφαιρέσεως.
Είπον εις την δ/λισσαν να κάνη πολλήν προφορικήν αριθμητικήν, εδίδαξα δε πρόσθεσιν και αφαίρεσιν προφορικώς.
Ε και Στ΄ Θρησκευτικά
Εξετάζεται ο Μέγας Αθανάσιος. Δυσκολεύεται πολύ εις την έκθεσιν του μαθήματος.
-Παρακάτω θα μάθωμε για ένα άλλο ο οποίος ήτο φοβερός εχθρός των χριστιανών
-O Μέγας Κωνσταντίνος είχε διορίσει να παύσουν οι διωγμοί. Αυτό έκαμαν και οι δυο γυιοι του-διάδοχοί του. Εις όμως συγγενής του ο Ουάλης επολέμησε τον χριστιανισμόν και εφρόντισεν να φέρη πάλιν την ειδωλολατρείαν αλλά δεν το κατόρθωσε. Ο χριστιανισμός είχε ριζωθή εις τας καρδίας των χριστιανών και όταν σε μια μάχη επληγώθη αποθνήσκων είπε « ενίκησες Χριστέ ».
Μετά ταύτα επαναλαμβάνεται από τους μαθητάς. Το μάθημα κατόπιν γράφεται επί του πίνακος και αντιγράφεται από τους μαθητάς. Εξήτασα προηγούμενα μαθήματα και αντελήφθην ότι ελάχιστα ενθυμούνται οι μαθηταί.
Έδωκα οδηγίας εις την δ/λισσαν, εδίδαξα δε « πώς ο Απόστολος Παύλος εδίδαξε στην Αθήνα »
Εξήτασα την Α΄ τάξιν εις την ανάγνωσιν. Ευρίσκονται ακόμη εις την 8ην πινακίδα, γνωρίζουν όμως τα διδαχθέντα.
Ωδικήν και Γυμναστικήν δεν διδάσκονται παντάπασιν και διότι η δ/λισσα δεν γνωρίζει αλλά και διότι δεν έχει κατάλληλον μέρος διά την Γυμναστικήν.
Εις την χειροτεχνίαν έχουν επίδοσιν εις την χαρτοκεντητικήν, έχουν κατασκευάσει διάφορα σχέδια, χρωματισμένα έπειτα με χρωματιστά μολύβια.
Η διδασκάλισσα έχει μικράς γνώσεις. Η διδασκαλία της συνίσταται εις απλήν ανάγνωσιν και γραφήν, είναι όμως λίαν επιμελής και φιλότιμος.
Εις το σχολείον της παρατηρείται τάξις, καλαισθησία και καθαριότης ».
Δάσκαλοι που υπηρέτησαν
Πρώτος δάσκαλος του σχολείου υπήρξε ο Γεώργιος Σταυράκης (31-1-1929 έως 2-5-1929). Στη συνέχεια υπηρέτησαν οι παρακάτω δάσκαλοι: Ελευθερία παπά Θεοδ. Αποστολάκη 17-9-1929 έως 6-6-1930, Εμμανουήλ Αγγελάκης 8-10-1930 έως 15-6-1931, Καλλιόπη Μαυρομάτη 11-7-1931 έως 30-11-1936, Μαρία Καμπάνη 1-12-1936 έως 29-9-1937, στη συνέχεια και μέχρι το 1943 η Καλλιόπη Μαυρομάτη, ο Δημήτρης Αγγελάκης 25-9-1943 έως 10-10-1945, η Αικατερίνη Κολυβάκη 20-10-1945 έως 13-2-1949, η Αμαλία Αγγελάκη 17-9-1949 έως 17-12-1949, η Ροδόπη Μαυρογένη 21-12-1949, η Αικατερίνη Κολυβάκη, ο Μιχαήλ Κυπριωτάκης 13-11-1951 έως 30-03-1952, η Αμαλία Αγγελάκη 1-7-1952 , ο Ιωάννης Μανδαλάκης το 1960, ο Εμμανουήλ Ι. Λουλάκης το 1961, ο Στυλιανός Μανδαλάκης 10-9-1970, ο Εμμανουήλ Τζιράκης 10-9-1974 μέχρι 1977, ο Ιωάννης Φραγκάκης 1978 και ο Εμμ. Κονσολάκης ο οποίος υπήρξε ο τελευταίος δάσκαλος του σχολείου.
Αριθμός μαθητών
Το 1930 φοιτούσαν 44 μαθητές, το 1932 έτος επιθεώρησης του Ι. Βαλέργα φοιτούσαν 40 μαθητές, το 1940 και 1950 έπεσαν στους 37. Αρχές της δεκαετίας του 1950 και συγκεκριμένα το σχολ. έτος (1952-53), φοιτούσαν 36 μαθητές. Το 1960 φοιτούσαν 30 μαθητές, το 1970 μαθητές 23, το 1980 μαθητές 5. Το έτος 1980 έμεινε χωρίς μαθητές, ανεστάλη η λειτουργία του και καταργήθηκε έπειτα από δύο χρόνια (διάταγμα 112/1982, ΦΕΚ, 598/13-9-1982, τ. Α΄). Έκτοτε οι μαθητές από το Βαχό φοιτούσαν στο 4/θέσιο Αμιρά.
Ένα αφιέρωμα στο Βαχουθιανό δάσκαλο Εμμ. Αγγελάκη
Με το αφιέρωμα στο σχολείο του Βαχού κρίναμε σκόπιμο να παρουσιάσουμε ένα αφιέρωμα στο δάσκαλο Εμμανουήλ Δ. Αγγελάκη. Μέσα απ’ αυτό διαφαίνονται οι δυσχέρειες της εποχής τα προσκόμματα και οι δυσκολίες στη φοίτηση και στις σπουδές μαθητών-παιδιών απόρων οικογενειών οι οποίοι έπρεπε να μετακινηθούν στο Ηράκλειο ή στη Νεάπολη για να φοιτήσουν στο Γυμνάσιο « υποβαλλόμενοι εις παντοίους στερήσεις ». Επίσης το πείσμα κάποιων για καλυτέρευση των συνθηκών της ζωής τους και απόκτηση εφοδίων, αλλά και η επαγγελματική συνέπεια ανθρώπων –δασκάλων που εργάζονται υποδειγματικά μέχρι και τις τελευταίες ημέρες της εκπαιδευτικής τους σταδιοδρομίας. Με θλίψη μπορούμε να διαπιστώσουμε πόσα πολλά παιδιά στερήθηκαν μόρφωση και καριέρα λόγω οικονομικής αδυναμίας να καταβάλλουν εκπαιδευτικά τέλη ή να ανταποκριθούν στα έξοδα διαμονής σε τόπο απόμακρο της μονίμου κατοικίας τους.
Ο Εμμ. Αγγελάκης γεννήθηκε στο Βαχό το έτος 1872. Έμαθε τα πρώτα του γράμματα στο Δημοτικό Σχολείο Αμιρά.
Φοίτησε στο Σχολαρχείο Βιάννου και στη συνέχεια στο 4/τάξιο Κρητικόν Γυμνάσιον Ηρακλείου. Μετά την αποφοίτησή του από την Γ΄ τάξη του Γυμνασίου, επειδή ήταν άπορος ζητά τη συνδρομή της Τμηματικής Εφορείας για να συνεχίσει στη Δ΄ τάξη και να λάβει το απολυτήριο του γυμνασίου.
Η περίοδος 1868-98, ήταν μια εποχή που οι υποτροφίες και οι μαθητικές διευκολύνσεις στους άπορους και επιμελείς μαθητές δεν ήταν άγνωστες. Οι Τμηματικές Εφορείες παρείχαν κατά καιρούς διευκολύνσεις σε άπορους ή επιμελείς μαθητές προκειμένου να συνεχίσουν τις σπουδές τους.
H Τμηματική Εφορεία είχε τη δυνατότητα δωρεάν χορήγησης βιβλίων ή απαλλαγής από εκπ/κά τέλη σε μαθητές που διακρίνονται από φιλομάθειά και επιμέλεια. Αυτά επικαλείται ο Εμ. Δ. Αγγελάκης « υιός πατρός απόρου » μετέπειτα Δ/ντής του Δ.Σ. Αμιρών, από το Βαχό Βιάννου, προκειμένου να απαλλαγεί από την καταβολή εκπ/κών τελών. Ο Αγγελάκης λόγω οικονομικών προβλημάτων είχε διακόψει για ένα έτος τις γυμνασιακές του σπουδές και αποφάσισε να επανέλθει στο Ηράκλειο για να τις συνεχίσει. Έπρεπε όμως να καταβάλει ένα σημαντικό για εκείνον ποσό για δικαιώματα ενδεικτικού και εισιτηρίου προκειμένου να εγγραφή στη Δ′ Γυμνασιακή τάξη. Το ποσό ανερχόταν στα 95 γρόσια, δηλ. 12 ημερομίσθια (8 γρόσια ήταν το ημερομίσθιο εκείνων των χρόνων), δηλ. υψηλό ποσό και αποτελούσε γι’ αυτόν «δυσχέρεια ανυπέρβλητον» που τον οδηγεί στη διακοπή των μαθημάτων. Ζητά από την Τμηματική Εφορεία, προϊσταμένη των σχολείων αρχή, να τον απαλλάξη απ’ αυτήν τη δυσχέρεια και την προσκαλεί να « πληροφορηθή παρά των κυρίων καθηγητών του γυμνασίου, εάν είμαι άξιος της δωρεάς και της προστασίας ταύτης », προκειμένου να ολοκληρώσει τις γυμνασιακές του σπουδές (3).
Η επιστολή Αγγελάκη στη Δημογεροντία Ηρακλείου (1889)
« Προς την Σεβ. Τμηματικήν Εφορείαν Ηρακλείου
Σεβασμιώτατε Πρόεδρε και έντιμα μέλη !!!
Υιός πατρός απόρου εκ του χωρίου Βαχού της επαρχίας Βιάνου μόλις κατώρθωσα υποβληθείς εις παντοίους στερήσεις να διακούσω τα μαθήματα των τριών γυμνασιακών τάξεων. Έπειτα δε ηναγκάσθην να διακόψω τας σπουδάς μου επί εν έτος δι’ έλλειψιν των απαιτουμένων υλικών μέσων. Εφέτος αποφάσισα πάλιν να καταβάλω πάσαν προσπάθειαν όπως υπερνικήσας παν κώλυμα ακούσω και τα της Δ΄ τάξεως μαθήματα, ώστε να συμπληρώσω τας γυμνασιακάς σπουδάς μου.
Αλλά ευθύς κατά τα πρώτα βήματα προσέκρουσα εις δυσχέρειαν ανυπέρβλητον δι’ εμέ. Ίνα εγγραφώ μαθητής της Δ΄ τάξεως είναι ανάγκη να πληρώσω δικαίωμα ενδεικτικού και εισιτηρίου γρόσια 95, ποσόν το οποίον δι’ εμέ είναι τόσον σημαντικόν, ώστε ένεκα αυτού κινδυνεύω να διακόψω και πάλιν τα μαθήματά μου.
Νομίζω ότι η Σεβ. Τμημ. Εφορεία δύναται να με απαλλάξη της δυσχερείας ταύτης επιτρέπουσα την εν τω γυμνασίω εγγραφήν μου άνευ της πληρωμής των 95 γροσίων, είναι δε εις θέσιν να πληροφορηθή παρά των κυρίων καθηγητών του γυμνασίου, εάν είμαι άξιος της δωρεάς και της προστασίας ταύτης.
Εκ των προτέρων ευγνομονών τη Σ. Τμημ. Εφορεία
Ευπειθέστατος
Εμμανουήλ Δ. Αγγελάκης »
Η αίτηση του Αγγελάκη δεν έγινε δεκτή παρ’ όλο που ήταν άριστος μαθητής όπως διαπιστώνουμε από το ενδεικτικό της Γ΄ τάξης το οποίο παραθέτουμε (βαθμός «πολύ καλά, 9 », ( με άριστα το δέκα). Η στάση της Τμημ. Εφορείας υπήρξε ανάλγητη. Ίδια και απαράλλακτη, με εκείνην του 1880 με τον ορφανό Γ. Παπαμαστοράκη, Βιαννίτη, μετέπειτα πρωθυπουργό της Κρητικής Πολιτείας ο οποίος ζητούσε διδακτικά βιβλία και το αίτημά του είχε απορριφθεί. Οι ανυπέρβλητες δυσκολίες που συνάντησε ο Αγγελάκης τον ανάγκασαν να διακόψει τις σπουδές του και να μείνει με το ενδεικτικό της Γ΄ Γυμνασίου. Τα επόμενα χρόνια εργάστηκε ως δάσκαλος.
Τα χρόνια της Κρητικής Πολιτείας για να κριθεί κάποιος ως οριστικός δάσκαλος έπρεπε να περάσει με επιτυχία από τη διαδικασία των εξετάσεων. Τα αποτελέσματα των πρώτων εξετάσεων για δασκάλους που διεξήχθησαν τον Αύγουστο του 1900 στο Ηράκλειο και τα Χανιά, ήταν αποκαρδιωτικά αλλά ενδεικτικά του επιπέδου των δασκάλων. Από τους 435 διδασκάλους και διδασκάλισσες που συμμετείχαν στις εξετάσεις, 37 μόνο ανακηρύχθηκαν οριστικοί δημοδιδάσκαλοι (3 Β/θμιοι, 33 Γ/θμιοι), 203 προσωρινοί, 42 Γραμματοδιδάσκαλοι, 10 μη συμπληρώσαντες τις εξετάσεις τους και 143 αποτυχόντες. Ο Εμμ. Αγγελάκης (όπως και ο συνεπαρχιώτης του Εμμ. Δ. Ραπτάκης) ανακηρύχθηκαν οριστικοί Γ/θμιοι με ολικό βαθμό οκτώ (8).
Το σχολ. έτος 1899-1900 εργάστηκε στο Συκολόγο. Το Σεπτέμβρη του 1900 διορίστηκε στο γειτονικό με το Βαχό Δημοτικό Σχολείο Αμιρά, όπου υπηρέτησε σχεδόν όλα τα έτη της εκπαιδευτικής του σταδιοδρομίας. Το σχ. Έτος 1910-11 τον συναντούμε στο Καλάμι, ενώ το 1930-31 στο Βαχό.
O Εμμ. Δ. Αγγελάκης παντρεύτηκε το 1902 την Αναστασία Βερυκοκάκη (4) και απόκτησαν τα παρακάτω έξι (6) παιδιά: Ανδρέα (1905), Μύρωνα (1908), Νικόλαο (1910), Μαρία (1912), Δημήτριο (1915) και Πολυξένη (1920).
Τον Εμμ. Αγγελάκη επιθεώρησε το Δεκέμβριο του 1932 ο Βαλέγρας ενώ υπηρετούσε στο 3/τάξιο Δ.Σ. Αμιρά. Ήταν 60 ετών, έγγαμος με 6 τέκνα και ασκούσε χρέη Δ/ντή. Δίδασκε στις τάξεις Ε και Στ. Αν και εξηντάχρονος εργαζόταν με σθένος, ήταν σαφής και επίμονος, επιτυγχάνοντας πολύ καλά για τους μαθητές του αποτελέσματα, όπως αναφέρει ο επιθεωρητής Ι. Βαλέργας: « Ο δάσκαλος ούτος έχει υπερτριακονταπενταετή υπηρεσίαν. Καίτοι γέρων και πατήρ πολλών τέκνων και επιστημόνων εργάζεται σθεναρώς. Έχει αρκετήν αντίληψιν και πολλά έχει αρπάσει από την ερβατιανήν μέθοδον (5) εύκολα δε αντιλαμβάνεται τας διδομένας οδηγίας. Εις την διδασκαλίαν του είναι σαφής και επιμένει, διά τούτο οι μαθηταί του παρουσιάζουν αρκετήν επίδοσιν εις τα μαθήματα.
Ως διευθυντής του σχολείου τούτου από τριετίας το διευθύνει καλώς.Γενικώς υπήρξε και είναι καλός διδάσκαλος »
Το τέλος του δασκάλου Αγγελάκη υπήρξε τραγικό. Μετά τα γεγονότα της Σύμης, το Σεπτέμβριο του 1943, συνελήφθη όπως όλοι οι άρρενες κάτοικοι της περιοχής και εκτελέστηκε στις 14/9/1943 στα Αμιρά από τους Ναζί σε ηλικία 71 ετών.
*Ο Μανόλης Κ. Μακράκης είναι διδάκτορας του Παν/μίου Ιωαννίνων, συγγραφέας και Διευθυντής Α/θμιας Εκπ/σης Λασιθίου
Παραπομπές
Ο πληθυσμός του Βαχού το 1928 ήταν 300 ακριβώς κάτοικοι. Τα προηγούμενα και τα επόμενα χρόνια ο πληθυσμός κυμάνθηκε: το έτος 1881 κάτοικοι 179, έτος 1900 κατ. 217, 1913 κάτοικοι 287, έτος 1920 κατ. 303, έτος 1928 κατ. 300, έτος 1940 κατ. 318, έτος 1951 κατ. 319, έτος 1961 κατ. 297, έτος 1971 κατ. 257, έτος 1981 κατ. 211, έτος 1991 κατ. 190
Αρχείο Α/θμιας Εκπ/σης Λασιθίου « Έκθεσις Eπιθεωρήσεως του 1/ταξίου Δημοτικού Σχολείου Βαχού, υπό του Ι. Βαλέργα »
ΑΧΔΗ, αριθμ. εγγράφου 2.4/12/5-202/1889
Δημοτολόγιο Δήμου Βιάννου. Ευχαριστώ θερμά τον κ. Συγγελάκη Χαράλαμπο για την ευγενή παραχώρηση των ζητηθέντων χρονολογιών.
Μέθοδος διδασκαλίας με θεμεμελιωτή από τις αρχές του 19ου αιώνα, το γερμανό φιλόσοφο και παιδαγωγό Γιόχαν Φρίντριχ Χέρμπαρτ, από όπου πήρε το όνομά της και η (Χ)ερβαρτιανή μέθοδος διδασκαλίας. Η διδασκαλία αυτή εκτυλίσσεται σε πέντε βήματα: α) προετοιμασία των μαθητών για να δεχθούν τη νέα γνώση (κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται κυρίως μέσω ανάκλησης παλαιότερης σχετικής γνώσης), β) παρουσίαση και επεξήγηση του νέου αντικειμένου διδασκαλίας, γ) σύνδεση με τα προηγούμενα, δ) γενίκευση, συνόψιση και συμπεράσματα, ε) εφαρμογή της νέας γνώσης (πρακτική εξάσκηση στο καινούριο αντικείμενο μέσω της ενασχόλησης με πραγματικές προβληματικές καταστάσεις)
Αρχεία
Αρχείο Χριστιανικής Δημογεροντίας Ηρακλείου (έγγραφα των ετών 1868-1896)
Αρχείο Χριστιανικής Δημογεροντίας Λασιθίου (έγγραφα των ετών 1868-1896)
