Ο φίλος Δ. Σάββας με τα ωραία κείμενα του εισβάλει στους πιο ευαίσθητους κρυψώνες του συναισθηματικού μας κόσμου.
Ανασύρει από το βαλιτσάκι των αναμνήσεων βιώματα που ίσως… υπήρξαν καθοριστικά για την ζωή μας.
Με το τελευταίο του κείμενο "τέτοιες μέρες τέτοια λόγια...", αναμνήσεις από την γιορτή της απονομής των απολυτήριων στους τελειόφοιτους του Δημοτικού σχολείου Βιάννου, με μια γροθιά στο στομάχι έθεσε σε κίνηση την μηχανή του χρόνου για να με μεταφέρει εξήντα επτά χρόνια πίσω, σε μια αντίστοιχη με εκείνη του1939 γιορτή, στο1952.
Το σκηνικό το ίδιο όπως το περιγράφει ο Ανδρέας Παπαδάκης (ένας πραγματικός λόγιος στην εμφάνιση στην γραφή και το ήθος} για το1939.
Ο διευθυντής του σχολείου μετά τις σχετικές τελετές ανακοινώνει από το πλακάδο τους αποφοίτους του δημοτικού και την βαθμολογία που τους συνόδευε.
Είχαμε ξεχωρίσει τρεις. Ο Κωστής Αγαπάκης (του Αλέκου) ο Κωστής Στυλιανάκης και η "αφεντιά μου".
Ενθουσιασμένος από την επίδοση και ανεμίζοντας το απολυτήριο έτρεξα στο σπίτι όπου με περίμεναν η Μητέρα μου με την αδελφή της Αμαλία που ήταν δασκάλα. Βλέποντας η θεια μου την επίδοση στον τομέα της διαγωγής λέει χαμηλόφωνα στην μάνα μου ότι με αυτό το απολυτήριο δεν θα μπορούσα να συνεχίσω για το Γυμνάσιο. Έγινε ο χαμός μέχρι να βρεθεί λύση και να γραφτεί στο απολυτήριο πως η διαγωγή μου ήταν κοσμιοτάτη.
Χίλια εννιακόσα πενήντα δύο το σκοτάδι είναι πυκνό σε όλη την χώρα. Τα επακόλουθα του εμφύλιου σπαραγμού, η νοοτροπία που κουβαλούν οι νικητές, η ατομική και εθνική ανέχεια είναι παντού ορατές. Οι σχέσεις των ανθρώπων ύποπτες ,μελαγχολικές. Η παιδεία θύμα και αυτή της οικονομικής και πολιτικής πραγματικότητας.
Μετέτρεψαν για να στεγαστούν όλες οι τάξεις σε αίθουσες διδασκαλίας, τις εκκλησίες του χωριού. Η Παναγία στα λιοντάρια και ο άγιος Γεώργιος στην κονταξογειτονιά είναι δυο από τους χώρους που η γενιά μου έμαθε γραφή και ανάγνωση. Κρυφό σχολειό!
Χώροι με πολύ κακό φυσικό φωτισμό, με τα καντήλια να τρεμοσβήνουν σαν να ήταν συντονισμένα με τους παλμούς της καρδιάς μας.
Χώροι καταθλιπτικοί τελείως ακατάλληλοι για την εκπαίδευση ευαίσθητων από κάθε άποψη παιδικών ψυχών.
Οι δάσκαλοι μας με καλές προθέσεις, όμως υποταγμένοι στο γενικότερο κλίμα της αμείλικτης κρατικής εξουσίας προσπαθούν να μας εκπαιδεύσουν με κανόνες στρατιωτικής πειθαρχίας και νοοτροπίας. Το κλίμα αυτό για ένα παιδί σε πρώιμη εφηβεία , που είχε την τύχη να μεγαλώνει σε ένα σπίτι ανοιχτό, όπου έβρισκαν καταφύγιο οι κατατρεγμένοι, οι ανήμποροι, οι ανυπόταχτοι της εποχής, όπου ακουγόταν και εφαρμοζόταν στην πράξη θεωρίες για την ελευθερία ,την δικαιοσύνη, την αλήθεια ,την αλληλεγγύη , ήταν δύσκολο να εγκλωβιστεί στο μίζερο μεσαιωνικό καλούπι.
Το ανυπότακτο της πρώιμης νιότης με ακλούθησε και στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου όπου τα πράγματα ήταν πολύ σκληρότερα και με ανάγκασαν το1956 να φύγω και να τελειώσω το 10ο Γυμνάσιο Αθηνών.
Βιώματα που σίγουρα δεν ενδιαφέρουν πια κανένα, όμως ίσως έχουν κάποια θέση στην ιστορία της δεκαετίας του πενήντα .
Άλλωστε όπως ισχυρίζονται πολλοί ιστορικοί, αξιολογούν και συγκρίνουν καταθέσεις και αυτοβιογραφικά στοιχεία ως πηγές για να περιγράψουν όσο γίνεται πιο αντικειμενικά μια εποχή! Στην περίπτωση μου πάντως ταιριάζει η αυτοσαρκαστική φράση του πολύ αγαπημένου μου ,του αλησμόνητου ΠΕΡΙΚΛΗ ΒΛΑΧΑΚΗ, ο οποίος αποφόρτιζε τον υπερφορτισμένο από συναισθήματα γραπτό και προφορικό του λόγο, συνήθως με δάκρυα στα μάτια ,λέγοντας, "συγχώρεσε με παιδί μου που άρχισα πάλι τις ρουλιές*"!!
*ιδιωματισμός, σημαίνει ανούσια, ακατάσχετη φλυαρία
