Δε πολυγράφω τελευταία, γιατί δε θέλω να σας σε ζαλίζω με τσι πρίκες και τσ' ανασφάλειές μου, όμως αυτό που είδανε τα μάθια μου οπροχθές στη νότια Δίκτη θέλω εξάπαντος να το ιδείτε και σεις! Γιατί σε λίγα χρόνια δε θα υπάρχει πια τίποτα να δείτε..
Βορειανατολικά της Κάτω Σύμης και στ' αρχαίο σύνορο που χωρίζει τη μερακλήδικη Βιάννο απ' τη μυριστική Γεράπετρο - σε μιά ημιδασική περιοχή απείρου κάλλους - συνάντησα τα ομορφότερα πρόβατα που έχει αυτή τη στιγμή η Κρήτη!
Η ιστορία του τόπου και της περιοχής (για τσι κατεχάρηδες), δεν αφήνει καμιά αμφιβολία για τη καταγωγή αυτών των προβάτων.
Τα ιερά κορυφής που υπήρχαν σ' αυτές τσι κορφές όπως και σε άλλα σημεία της Ανατολικής Κρήτης, μας υποδεικνύουν το είδος της λατρείας, και τους ανθρώπους που κατοίκησαν το τόπο.
Ο Ερμής κι η Αφροδίτη λατρεύτηκαν εδώ περί το 2000 π.Χ, λατρεία που συνεχίστηκε και στους Ρωμαϊκούς και στους Ελληνιστικούς χρόνους.!
Κι οι πρωτοχριστιανικοί ναοί που στα σπλάχνα τους κρύβουνε τα αρχαία ιερά μας το ίδιο πράμα δηλώνουν!
Σ' αυτό το τόπο ζει αιώνες τώρα το Λασιθιώτικο πρόβατο κι οι λιγοστοί πια πληθυσμοί του, κι είναι χάρμα οφθαλμών φίλοι μου!
Χαμηλόσωμα και σκλέτα, με χαμηλό κέντρο βάρους και εσωτερικούς μαστούς προσαρμοσμένους στις αντιξοότητες του φυσικού τους περιβάλλοντος.
Σπάνια η πολυδυμία, διπλής κατεύθυνσης, πιο πολύ για κρέας, ανθεκτικό με μικρές παραγωγές, και λόγω της εντατικής μορφής της κτηνοτροφίας πια, είναι ζήτημα να 'χουν απομείνει 50 με 100 άτομα σε ημιάγρια και σε άγρια κατάσταση σε μεγαλύτερα υψόμετρα.
Τα κοκκινόματα οζά στην ανατολική Κρήτη τα λένε ρουσόματα - η λέξη προέρχεται από τη ρουσσά -το κοκκινόχωμα δηλαδή.
Κάποιοι βοσκοί εδώ τσι κορφάδες τα εκτρέφουν ακόμη, μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού δυστυχώς, όχι σαν επικερδή επιχείρηση, αλλά από σεβασμό κι αναγνωρίζοντας τη μοναδικότητά τους!
Και δε θα σταθώ καθόλου στην αδιαφορία του κράτους για τις σπάνιες φυλές μας, κι ούτε στις εγκληματικές πολιτικές των διαφόρων υπηρεσιακών που γκαρέψανε για δεκαετίες ολόκληρες τσι σχετικές καθέκλες..
Το μόνο που θέλω να σας σε πω, είναι πως βλέποντάς τα, δάκρυσα! Αλήθεια σας το λέω! Γιατί μου θυμίσανε τσι φίλους μου τσι Λασιθώτες!
Ξερακιανά τα οζά, ξερακιανός κι ο Λασιθιώτης, πιτήδεια και χαριλίδικα όπως ακριβώς κι εκείνοι που τ' αναθρέψανε!
Αξιοπρεπή και στετά όπως τ' αφεντικά ντως.!!
Λιτή ζωή ο Λασιθώτης, λιτή και τα οζά ντου!
Κατά τις μαρτυρίες των ανθρώπων που τα βαβαλίζουνε ακόμη στ' αόρη, οι τελευταίοι πληθυσμοί προβάτων κατέβηκαν εδώ απ' το Χριστό ( οικογένεια Κεραλάκη) κι απ' τις Μάλλες της Ιεράπετρας, αφού μισέψανε οι αθρώποι ντως κι ερημώσανε και τα χωριά ντως.
Καμία καταγραφή δεν έχω συναντήσει για το πανέμορφο αυτό πρόβατο, δυστυχώς, χωρίς να καταλαβαίνω γιατί αφήσαμε να συμβεί αυτό..
Όλα αλλάξανε μετά το '70..
Μιά ησυχία ανησυχητική στα χωριά της ρίζας κατεβαίνοντας, κι άθρωπος δεν υπάρχει να του πεις του Θεού το χαιρετισμό...
