Πολλές φορές στο παρελθόν έχουμε ασχοληθεί με τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της Δερμάτου, αλλά οι αρμόδιοι ουδέποτε έδωσαν την απαιτούμενη σημασία.
Η Δέρματος, για όσους δεν γνωρίζουν, είναι η δυτικότερη παραλιακή περιοχή του Δήμου Βιάννου. Τόπος ευλογημένος και ευνοημένος από τη φύση, αλλά, η αδιαφορία των αρχών τον έχει βάλει στη… γωνία.
Εκτός από θαυμάσια παραλία, είναι και εξαιρετικά γόνιμος τόπος, καθώς υπάρχει άφθονο νερό, έκδοχο του Αναποδάρη, του μεγαλύτερου ποταμού της Κρήτης, που έχει τις εκβολές του στη Δέρματο.
Εκεί, στις εκβολές του ποταμού, σχηματίζεται η ομώνυμη λίμνη, που είναι ένας από τους σπουδαιότερους υδροβιότοπους στο νότο της Μεγαλονήσου και ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς των μεταναστευτικών πτηνών!
Ιστορική περιοχή, καθώς τα μετόχια των Δερματιωτών έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην Εθνική Αντίσταση, ενώ στα παράλια της Δερμάτου τα συμμαχικά υποβρύχια αποβίβαζαν και επιβίβαζαν ανώτερους στρατιωτικούς, όπως και πολεμοφόδια.
Πέραν αυτών, σύμφωνα με τον ιστορικό κ. Νίκο Γιγουρτάκη, η Δέρματος είναι ο τόπος αποβίβασης των Αράβων, περί το 823-824 μ.Χ. οι οποίοι, ακολουθώντας αντίθετα τον ρουν του Αναποδάρη κατέλαβαν το νησί.
Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του ’60 η Δέρματος ήταν τόπος καλλιέργειας σιτηρών, αλλά αμέσως μετά, ανορύχθηκαν εκατοντάδες πηγάδια άρδευσης, με συνέπεια ο τεράστιος σε έκταση κάμπος της να κατακλυστεί από ελαιώνες και θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις.
Είναι πάρα πολλοί οι μόνιμοι κάτοικοι του οικισμού, όπως βέβαια και οι εξοχικές κατοικίες και αγροικίες.
Η Δέρματος όμως, έχει κι ένα βασικό ντεζαβαντάζ, που είναι και ο βασικότερος παράγοντας επισυσσώρευσης των προβλημάτων: Ποιο είναι αυτό; Η διοικητική της ιδιαιτερότητα. Γιατί, ενώ σχεδόν στο σύνολό τους οι ιδιοκτήτες γης έλκουν την καταγωγή από την Άνω Βιάννο, η Δέρματος υπάγεται διοικητικά στην τοπική κοινότητα Χόνδρου. Σύμφωνα λοιπόν, με όσα μας είπαν οι κάτοικοι του οικισμού, ούτε η Βιάννος τους δίνει σημασία, πολλώ δε μάλλον, δεν τους δίνει σημασία ο Χόνδρος.
Παράπονα για το πόσιμο νερό
Σύμφωνα με την δημοσιογραφική έρευνα, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι το πόσιμο νερό, καθώς όπως μας καταγγέλθηκε, ναι μεν μετά από πολλών χρόνων αγώνων μεταφέρθηκε νερό από τον οικισμό Καστρίου, αλλά (άκουσον άκουσον!!!) με επιφανειακό λάστιχο! «Το καλοκαίρι το νερό που τρέχει στις βρύσες μας ζεματίζει», μας είπαν χαρακτηριστικά και πρόσθεσαν: «Αν ξεχάσουμε και ποτίσουμε λουλούδια θα ξεραθούν αμέσως, αφού το νερό είναι 60-70 βαθμοί»!!!
Όπως γίνεται εύκολα κατανοητό, σε τέτοιες συνθήκες ευνοείται η ανάπτυξη μικροβιακών στοιχείων.
Η γέφυρα του Αναποδάρη
Ένα άλλο-τεράστιο πρόβλημα, είναι η ανύπαρκτη γέφυρα του Αναποδάρη, με συνέπεια σε περιπτώσεις έντονων βροχοπτώσεων να καθίσταται απαγορευτική η διέλευση από και προς τον οικισμό. «Η γέφυρα αυτή θα ήταν καλή για τα χαντάκια της Άνω Βιάννου, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν λύνει το πρόβλημα, καθώς αφορά στον μεγαλύτερο ποταμό της Κρήτης», μας είπαν χαρακτηριστικά.
Πράγματι, πολλές φορές αναγκάζονται οι μόνιμοι κάτοικοι, όπως βέβαια και οι ελαιοκαλλιεργητές, να έρχονται στην Άνω Βιάννο μέσω Τσούτσουρα-Άνω Καστελιανών!
Τα προβλήματα όμως με τον ποταμό δεν τελειώνουν στη γέφυρα. Το πλέον σοβαρό είναι το κλείσιμο του στομίου εκβολής προς την θάλασσα, με συνέπεια να μην ανανεώνεται το νερό της λίμνης, η οποία, από οικολογική ευλογία μετατρέπεται σε βασανιστική κατάρα! Τα στάσιμα νερά γίνονται τάφος για τα υδρόβια, ενώ τα σμήνη κουνουπιών απειλούν ανθρώπους και ζώα! «Όταν έχουμε νοτιο-ανατολικούς ανέμους, η θάλασσα κλείνει το στόμιο εκβολής του ποταμού και παγιδεύονται τα ψάρια εντός της λίμνης», μας είπε ο κ. Μανώλης Κουτεντάκης. Αξίζει να αναφερθεί ότι τα παλιότερα χρόνια, πολύ συχνά απομακρύνονταν τα φερτά των κυμάτων και μάλιστα, ήταν τόσο άνετη η επικοινωνία θάλασσας-λίμνης που πάρα πολλοί ιδιοκτήτες μικρών αλιευτικών σκαφών, χρησιμοποιούσαν την λίμνη ως ασφαλέστατο αγκυροβόλιο!
Υπάρχουν πολλά ακόμη, προβλήματα που σημειώσαμε στην ατζέντα μας, αλλά αρκούμεθα στα σοβαρότερα, με την ευχή να συμβάλλουμε στην επίλυσή τους και οι κάτοικοι της Δερμάτου να πάψουν να αισθάνονται δημότες δεύτερης κατηγορίας…
