Η πικραλίδα (ταραξάκο) είναι γνωστή ως ζιζάνιο, ή παράσιτο που εμποδίζει την ανάπτυξη των φυτών στον κήπο μας. Ωστόσο, γνωρίζατε ότι η ρίζα της πικραλίδας είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και προσφέρει διάφορα οφέλη στην υγεία;
Σύμφωνα με το αφιέρωμα του naturalsoul.gr, η πικραλίδα έχει λίγες θερμίδες, αλλά υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες καθώς και βιταμίνη Κ, βιταμίνη Α και βιταμίνη C. Η ρίζα έχει επίσης αποδειχθεί ότι προσφέρει εντυπωσιακά οφέλη στην υγεία μας, συμβάλει στη μείωση του κινδύνου καρκινογένεσης, μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης και ενισχύει την ηπατική λειτουργία.
Πέραν του ότι είναι πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα, η πικραλίδα είναι ένα βότανο που μπορούμε να προμηθευτούμε άμεσα κι εύκολα.
Τι είναι η Πικραλίδα
Η πικραλίδα, γνωστή και ως Taraxacum officinale, είναι ένα είδος ανθοφόρου φυτού που προέρχεται από την Ευρώπη, την Ασία και τη Βόρεια Αμερική. Ως μέλος της οικογένειας της μαργαρίτας, η πικραλίδα συγγενεύει με τη ντάλια, το γαϊδουράγκαθο, το μαρούλι, τις αγκινάρες και τους ηλίανθους.
Οι πικραλίδες παράγουν μικρά κίτρινα άνθη, τα οποία σχηματίζουν συλλογικά ένα κεφαλάκι ανθών. Μόλις τελειώσει η ανθοφορία, το κεφαλάκι αυτό ξηραίνεται, τα άνθη πέφτουν και σχηματίζεται μια κεφαλή σπόρων. Οι σπόροι διασκορπίζονται φυσικά από τον άνεμο.
Όπως αναφέρθηκε, η πικραλίδα αν και θεωρείται ενοχλητικό ζιζάνιο, τόσο η ρίζα όσο και ο βλαστός – είτε ως σαλάτα, είτε ως ρόφημα – είναι γεμάτα ιδιότητες. Όπως η ρίζα της ασβαγκάντα, η πικραλίδα έχει πλούσια ιστορία ως θεραπευτικό βότανο και η χρήση της αυτή εντοπίζεται περίπου το 659 π.Χ. στην αρχαία Κίνα. Χρησιμοποιήθηκε επίσης στην αραβική, ουαλική και ευρωπαϊκή ιατρική, ωμή, ή ως ρόφημα, ή τονωτικό.
Οι παραδοσιακές χρήσεις της πικραλίδας αφορούν την βελτίωση της πεπτικής και ηπατικής λειτουργίας. Ορισμένες ιθαγενείς φυλές της Αμερικής μασούσαν τη ρίζα της πικραλίδας για να ανακουφίσουν τον πόνο, ενώ άλλοι άτμιζαν τα φύλλα και τα εφάρμοζαν τοπικά.
Ωστόσο, τα οφέλη της πικραλίδας δεν βρίσκονται μόνο στη ρίζα. Στην πραγματικότητα, τα φύλλα της πικραλίδας, οι σπόροι και τα άνθη χρησιμοποιούνται σε διάφορες συνταγές και το καθένα διαθέτει ένα μοναδικό σύνολο θρεπτικών ουσιών και ιδιοτήτων.
Οφέλη της πικραλίδας (ταραξάκο).
Μπορεί να καταπολεμήσει τα καρκινικά κύτταρα.
Είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι αρκετές μελέτες είναι ενδεικτικές του γεγονότος ότι η ρίζα της πικραλίδας μπορεί να είναι χρήσιμη στην πρόληψη και θεραπεία του καρκίνου. Σύμφωνα με μια μελέτη του 2011 το εκχύλισμα πικραλίδας κατόρθωσε να καταπολεμήσει καρκινικά κύτταρα μέσα σε μόλις 48 ώρες θεραπείας και άλλες μελέτες έδειξαν ότι καταπολέμησε 95% των καρκινικών κυττάρων του παχέος εντέρου εντός δύο ημερών. Άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι η ρίζα της πικραλίδας μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία της λευχαιμίας, του παγκρεατικού καρκίνου, του καρκίνου του μαστού και του καρκίνου του προστάτη.
Μειώνει τη χοληστερόλη
Η υψηλή χοληστερόλη μπορεί να οδηγήσει σε στεφανιαία νόσο. Αυτή η ουσία συσσωρεύεται στα αιμοφόρα αγγεία, προκαλώντας σκλήρυνση και στένωση των αρτηριών, καθιστώντας δύσκολη την κυκλοφορία του αίματος. Η αλλαγή της διατροφής είναι βασικός παράγων στην πρόληψη και αντιμετώπιση της υψηλής χοληστερόλης. Η ένταξη του ταραξάκο και τροφίμων ολικής άλεσης, λαχανικών και φρούτων στην διατροφή σε συνδυασμό με τον περιορισμό πρόσληψης επεξεργασμένων τροφών μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της χοληστερόλης.
Η ρίζα της πικραλίδας έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης και σύμφωνα με μια μελέτη σε κουνέλια η πικραλίδα οδήγησε σε μείωση της ολικής χοληστερόλης, των τριγλυκεριδίων και της κακής LDL χοληστερόλης καθώς και στην αύξηση της ευεργετικής χοληστερόλης HDL.
Πλούσιο σε Αντιοξειδωτικά
Οι ελεύθερες ρίζες είναι ενώσεις που σχηματίζονται στο σώμα ως αποτέλεσμα άγχους, ρύπανσης και κακής διατροφής. Με την πάροδο του χρόνου, η συσσώρευση ελευθέρων ριζών μπορεί να οδηγήσει σε κυτταρικές βλάβες και χρόνιες ασθένειες. Τα αντιοξειδωτικά βοηθούν στην εξουδετέρωση αυτών των επιβλαβών ενώσεων και έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο καταστάσεων όπως οι καρδιακές παθήσεις και ο καρκίνος.
Μελέτες δείχνουν ότι η ρίζα της πικραλίδας είναι ιδιαίτερα πλούσια σε αντιοξειδωτικά, τα οποία είναι υπεύθυνα για τα πολλά οφέλη του ταραξάκο.
Βοηθά στην υγεία του ήπατος.
Το ήπαρ, μεταξύ άλλων, φιλτράρει τις τοξίνες του οργανισμού και είναι σημαντικό όργανο για πολλούς λόγους. Η ρίζα της πικραλίδας ωφελεί το συκώτι, ενισχύοντας την προστασία και την αποτελεσματική λειτουργία του. Σύμφωνα με μια μελέτη σε ποντίκια, το εκχύλισμα Taraxacum officinale απέτρεψε ηπατικές βλάβες που προκαλούνται από την τοξικότητα του αλκοόλ. Η προστατευτική του επίδραση πιθανόν οφείλεται στην ποσότητα αντιοξειδωτικών που βρίσκουμε στην ρίζα της πικραλίδας καθώς και στην ιδιότητά της να αποτρέπει την καταστροφή των κυττάρων.
Καταπολεμά τα βακτήρια
Η ρίζα της πικραλίδας διαθέτει επίσης αντιμικροβιακές ιδιότητες που αναστέλλουν την ανάπτυξη βακτηρίων που προκαλούν διάφορες ασθένειες. Μια μελέτη στην Ιρλανδία έδειξε ότι η ρίζα της πικραλίδας ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική ενάντια σε ορισμένα στελέχη βακτηρίων υπεύθυνων για λοιμώξεις και ασθένειες που μεταδίδονται από τρόφιμα.
Αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα, η ρίζα της πικραλίδας μπορεί να είναι μια χρήσιμη φυσική μέθοδος για την καταπολέμηση βακτηριακών λοιμώξεων.
Ενισχύει τα οστά
Η πικραλίδα (Taraxacum officinale) είναι μια πλούσια πηγή βιταμίνης Κ, σημαντικής θρεπτικής ουσίας που παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία των οστών. Αυτή η βασική βιταμίνη αυξάνει τα επίπεδα μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης που απαιτείται για να βοηθήσει στην κατασκευή ισχυρών οστών, ακριβώς γιατί η χαμηλότερη πρόσληψη βιταμίνης Κ έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων και μειωμένη οστεϊκή πυκνότητα.
Η πικραλίδα περιέχει επίσης ασβέστιο, το οποίο συμβάλλει στη δομή των οστών και των δοντιών. Σύμφωνα με ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο The Proceedings of the Society Nutrition Society, περίπου το 99% του ασβεστίου του σώματος εντοπίζεται απευθείας στα οστά.
Ενισχύει την υγεία του δέρματος
‘Ένα φλυτζάνι, ή μια σαλάτα από πικραλίδα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, τα οποία προστατεύουν τα κύτταρα του δέρματος από τη γήρανση και βελτιώνουν την εμφάνισή μας. Σύμφωνα με μια in vitro μελέτη στον Καναδά η εφαρμογή εκχυλίσματος πικραλίδας (Taraxacum officinale) στα κύτταρα του δέρματος τα προστάτευσε από τις βλάβες της υπεριώδους ακτινοβολίας. Σύμφωνα με άλλες μελέτες, η πικραλίδα περιέχει ισχυρές αντιμικροβιακές ιδιότητες, οι οποίες παρεμποδίζουν ανάπτυξη βακτηρίων και προλαμβάνουν δερματικές λοιμώξεις.
Πλούσια σε φυτικές ίνες.
Η ρίζα της πικραλίδας είναι μια μεγάλη πηγή φυτικών ινών, ειδικά της λεγόμενης ινουλίνης. Οι ίνες συνδέονται με πολλά οφέλη για την υγεία, ειδικά όταν πρόκειται για τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Οι ίνες βοηθούν στην επιβράδυνση της απορρόφησης της ζάχαρης στην κυκλοφορία του αίματος, γεγονός που βελτιώνει μακροπρόθεσμα τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.
Εκτός από τη διατήρηση σταθερών επιπέδων σακχάρου, οι ίνες μπορούν επίσης να προστατεύσουν από ένα πλήθος πεπτικών προβλημάτων, όπως δυσκοιλιότητα, αιμορροΐδες, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD) και έλκη στομάχου.
Δοσολογία και προετοιμασία
Η πικραλίδα αφθονεί στις αυλές και στα παντοπωλεία. Ενώ είναι ασφαλές να μαζέψετε πικραλίδες από τη δική σας αυλή, φροντίστε να αποφύγετε περιοχές όπου έχουν ψεκαστεί με ζιζανιοκτόνα ή φυτοφάρμακα – επίσης χρειάζεται καλό πλύσιμο. Φροντίστε να σκάψετε βαθιά και να αφαιρέσετε όλα τα στελέχη της ρίζας – την οποία πρέπει αν πλύνετε πολύ καλά.
Τα λουλούδια του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να κάνουν κρασί πικραλίδας, ή ζελέ και τα χόρτα μπορούν να προστεθούν σε σούπες, σαλάτες και πιάτα ζυμαρικών.
Οι ρίζες του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολλές συνταγές, αλλά πολλοί επιλέγουν να κάνουν τη ρίζα τσάι ή ένα καταπραϋντικό υποκατάστατο του καφέ. Συνήθως, προσθέτουμε τη ρίζα σε βραστό νερό και αφήνουμε για 5-10 λεπτά. Για να κάνετε καφέ από πικραλίδα, απλά βράστε τη ρίζα για περίπου 10-15 λεπτά στους 100 βαθμούς. Το τσάι και ο καφές ρίζας από πικραλίδα είναι φυσικά ποτά χωρίς καφεΐνη που μπορούν να σας βοηθήσουν να ξεκινήσετε όμορφα την ημέρα σας. Τα χάπια ρίζας από πικραλίδα και το εκχύλισμα διατίθενται επίσης σε πολλά φαρμακεία και καταστήματα υγείας. Αν αποφασίσετε να αγοράσετε συμπλήρωμα πικραλίδας, φροντίστε να αναζητήσετε μια αξιόπιστη μάρκα με ελάχιστα πρόσθετα.
Παρόλο που δεν υπάρχει επίσημη συνιστώμενη δοσολογία για κάψουλες ρίζας από πικραλίδα, τα περισσότερα συμπληρώματα περιέχουν μεταξύ 500 και 1.500 mg εκχυλίσματος ρίζας ανά μερίδα. Για καλύτερα αποτελέσματα, ξεκινήστε με μια χαμηλότερη δόση και παρατηρήστε την ανοχή σας στο σκεύασμα για να αποφύγετε ενδεχόμενες παρενέργειες.
Παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις φαρμάκων
Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, η χρήση αυτού του ισχυρού βότανου είναι επωφελής, ωστόσο υπάρχουν πολλές παρενέργειες που πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Μερικές φορές, ειδικά όταν τη χρησιμοποιούμε πρώτη φορά, η πικραλίδα μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις κατά την κατανάλωση ή την εφαρμογή στο δέρμα. Εάν έχετε ευαισθησία σε άλλα φυτά της ίδιας οικογένειας φυτών, όπως οι μαργαρίτες ή το γαϊδουράγκαθο, μπορεί επίσης να έχετε ευαισθησία στην πικραλίδα.
Εάν εμφανίσετε συμπτώματα όπως οίδημα, φαγούρα ή ερυθρότητα, θα πρέπει να διακόψετε τη χρήση αμέσως και να μιλήσετε με τον γιατρό σας.
Η πικραλίδα είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνη Κ, η οποία μπορεί να επηρεάσει την πήξη του αίματος. Εάν παίρνετε βαρφαρίνη ή άλλο αραιωτικό αίματος, πρέπει να διατηρήσετε σταθερή πρόσληψη βιταμίνης Κ για να αποφύγετε αντενδείξεις.
Εάν έχετε οποιεσδήποτε υποκείμενες παθήσεις όπως ηπατική πάθηση, διαβήτη ή νεφρικά προβλήματα, είναι καλύτερο να μιλήσετε με το γιατρό σας πριν ξεκινήσετε συμπλήρωμα πικραλίδας ή πριν προχωρήσετε σε σημαντικές αλλαγές στη διατροφή σας.
