Αντίδραση του Δημοτικού Συμβουλίου Βιάννου κατά του Προεδρικού Διατάγματος για την οριοθέτηση οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων
Ψήφισμα
Στην έκδοση ψηφίσματος κατά του Προεδρικού Διατάγματος 129/2025 για την οριοθέτηση οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, προχώρησε το Δημοτικό Συμβούλιο Βιάννου. Ένα ψήφισμα που εγκρίθηκε στην συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου κατά την συνεδρίασή του της 14ης Μαΐου 2025.
Το ψήφισμα αναλυτικά αναφέρει τα παρακάτω:
«Τα όρια των Οικισμών καθορίσθηκαν κατά 99% σε όλη την Ελλάδα το έτος 1985 με Αποφάσεις των τότε Κρατικών Νομαρχών. Έκτοτε, και επί 40 χρόνια (1985-2025) οι οικισμοί αναπτύσσονται εντός των ορίων τους, με ελάχιστες περιπτώσεις Πολεοδόμησης τους ή Πολεοδομικής Επέκτασης τους (κυρίως λόγω της μακροχρόνιας – άνω της 10ετίας – απαιτητικής διαδικασίας).
Το ΥΠΕΝ με το Προεδρικό Διάταγμα 129/2025 προχώρησε στην επανοριοθέτηση των Οικισμών μέσα από τα υπό εκπόνηση Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ & ΕΠΣ), μετά από απαίτηση του Σ.τ.Ε.: επειδή οι τότε κρατικοί Νομάρχες δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι αρμοδίως για το θέμα, (κατά το Σ.τ.Ε.).
Το Δημοτικό Συμβούλιο Βιάννου εκφράζει την αντίθεσή του προς το Προεδρικό Διάταγμα 129/2025 (ΦΕΚ Δ’ 194/15.05.2025) με τίτλο «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης», καθώς
Με το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα επέρχονται σημαντικές αλλαγές στα δεδομένα που αφορούν χιλιάδες ιδιοκτήτες γης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, με κίνδυνο την απαξίωση τους περιουσίας τους.
Οι νέες διατάξεις δεν τίθενται σε άμεση ισχύ, αλλά εφαρμόζονται μέχρι την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος οριοθέτησης εκάστου οικισμού, με εξαίρεση την απαγόρευση ανέγερσης βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων για τις οποίες απαιτείται η διεξαγωγή Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εκτός των ορίων των οικισμών και σε απόσταση έως και 500 μ. περιμετρικά αυτών. Μέχρι τότε εφαρμόζονται οι αντίστοιχες για κάθε είδος οικισμού πολεοδομικές διατάξεις.
Το νέο Π.Δ. δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην οικιστική ανάπτυξη του Δήμου μας αφού με τα κριτήρια του προβλέπει με οριζόντιο τρόπο σε όλη την Ελλάδα και βέβαια στο σύνολο των οικισμών του Δήμου Βιάννου τη δραστική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών κάτω από 2.000 κατοίκους με βάση το παρελθόν, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το παρόν και πολύ περισσότερο η προοπτική ανάπτυξης του κάθε οικισμού και του κάθε τόπου.
Τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια μέσα από τα οποία υποτίθεται ότι προσδιορίζεται η προοπτική του κάθε τόπου και στον οικιστικό τομέα απλά θα επικυρώσουν την αυταρχική χωρίς πολιτική και θεσμική «νομιμοποίηση» εμμονή για την κατάργηση κάθε δυνατότητας δόμησης εκτός πόλεων και μεγαλουπόλεων.
Δεν λαμβάνεται υπόψη, δεν τους ενδιαφέρει;; η πραγματική προοπτική του κάθε τόπου και θα μπορούσε να ενισχυθεί και κανονικοποιηθεί με τα Π.Δ. των Ε.Π.Σ. ή Τ.Π.Σ.
Ο ρόλος της Τ.Α. και κάθε Δήμου στην διαδικασία οριοθέτησης των οικισμών μηδενικός και ανύπαρκτος.
-“Δεν είναι απλός παραγκωνισμός και έλλειψη εμπιστοσύνης στους Δήμους από το κράτος, από το Υ.Π.ΕΝ. και από το Σ.τ.Ε. αλλά δυναμική έκφραση του απόλυτου συγκεντρωτισμού”
Πρέπει να τονιστεί ότι:
-Είναι ακατανόητη η εμμονή για δραστική μείωση των ορίων οικισμών και περιορισμό των πολεοδομικών επεκτάσεων γενικά εν ονόματι του αμφισβητούμενου ενδιαφέροντος της μη κατανάλωσης της Γεωργικής Γης προς όφελος της Αστικής Γης.
-Η Στεγαστική Κρίση αντί να αμβλυνθεί με την παροχή φθηνής και «πολεοδομικά κατάλληλης νέας γης» για ανέγερση νέων κατοικιών, θα οξυνθεί με τις πολιτικές περιορισμού της προσφοράς της Γης.
-Οι αρνητικές συνέπειες θα πλήξουν τη μικρομεσαία ιδιοκτησία και θα ωφελήσουν τους μεγαλοϊδιοκτήτες ή μεγαλοκεφαλαιούχους, που μπορούν να προχωρήσουν σε ιδιωτικές πολεοδομήσεις μεγάλων εκτάσεων βάσει του ισχύοντος πλαισίου.
-Χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες θα κοιμηθούν έχοντας οικοδομήσιμα οικόπεδα και θα ξυπνήσουν έχοντας πλέον χωράφια.
-Η αστυφιλία και η τάση εγκατάλειψης των χωριών θα ενισχυθούν
-Η ανεπάρκεια και οι ελλείψεις υποδομών εντός των αστικών περιοχών (πόλεων και οικισμών) θα καταστήσουν ακόμη πιο ανυπόφορη τη διαβίωση σε αυτές
Είναι ωστόσο, τουλάχιστον αντιφατικό το Υπουργείο Περιβάλλοντος, να προωθεί τα ΤΠΣ και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ), τα οποία όμως εκπονούνται ταυτόχρονα με το σχέδιο Π.Δ. που υπό αυτές τις συνθήκες τα προδιαγράφει δεσμευτικά, αφαιρώντας τη συμβολή της τοπικής αυτοδιοίκησης στον καθορισμό των ορίων οικισμών.
Όπως αναφέρει σε αναλυτική τοποθέτησή του το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) το νέο πλαίσιο κινδυνεύει να οδηγήσει σε «πολεοδομικό αποκλεισμό» χιλιάδων περιοχών, με αποτέλεσμα την αναπτυξιακή υποβάθμιση της υπαίθρου και την επιδείνωση των φαινομένων ερήμωσης.
Παράλληλα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) έχει εκφράσει έντονη αντίθεση, σημειώνοντας ότι το διάταγμα οδηγεί σε δραματική απαξίωση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας σε μικρούς οικισμούς, καθώς χιλιάδες ακίνητα καθίστανται άρτια μεν, μη οικοδομήσιμα δε, με αποτέλεσμα την πλήρη απώλεια της αξίας τους.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) υπογραμμίζει ότι σε πολλές νησιωτικές και ορεινές περιοχές το μέτρο αυτό, αν δεν συνοδευτεί από μεταβατικές ή εξειδικευμένες διατάξεις, θα οδηγήσει σε οικονομικό στραγγαλισμό των τοπικών κοινωνιών.
Επιπλέον, σύμφωνα με έρευνα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) , το διάταγμα δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της ελληνικής υπαίθρου και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω αποψίλωση των μικρών κοινοτήτων και την αύξηση της αστυφιλίας.
Το Δημοτικό Συμβούλιο Βιάννου με το παρόν ψήφισμα διαφωνεί με το Προεδρικό Διάταγμα και συγκεκριμένα με το άρθρο 5 αυτού, που αφορά στην μείωση των ορίων των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων και λαμβάνοντας υπόψη την κατάργηση της εκτός σχεδίου δόμησης και ζητά:
Την αναστολή των όσων ορίζονται στο άρθρο 5 του Προεδρικού Διατάγματος.
Ουσιαστικό διάλογο της αυτοδιοίκησης, του ΥΠΕΝ και του ΤΕΕ για ένα ρεαλιστικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο και αυτοδιοικητικά συμμετοχικό πλαίσιο οριοθέτησης και την εξεύρεση μιας εφαρμόσιμης λύσης.
Να δοθεί η δυνατότητα στα εν εξελίξει Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ) να προσδιορίσουν τα όρια των οικισμών, χωρίς τους οριζόντιους και ανελαστικούς περιορισμούς του σχεδίου Προεδρικού διατάγματος».
