Η 27η Ιανουαρίου, ήταν η Διεθνής Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος.
Ωστόσο, η πιο ντροπιαστική περίοδος της σύγχρονης ανθρώπινης ιστορίας, φέρνει στο προσκήνιο τόσες έντονες μνήμες και γεγονότα, που δε γίνεται να μείνουν στον αφρό της επικαιρότητας μονάχα για μια ημέρα.
Η ημερομηνία επιλέχθηκε επειδή στις 27 Ιανουαρίου 1945 τα προελαύνοντα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Άουσβιτς - Μπίρκεναου στην Πολωνία.
Εκατοντάδες φωτογραφίες κυκλοφορούν από αυτή τη σκοτεινή περίοδο, ενώ σε χιλιάδες υπολογίζονται αυτές που έχουν είτε χαθεί, είτε έχουν καταστραφεί εσκεμμένα. Πολλές μάλιστα, έχουν βρεθεί κατά λάθος, μέσα σε τσέπες στρατιωτών των SS αρκετά χρόνια μετά το Ολοκαύτωμα και άλλες μέσα σε ερείπια, ή σε χαμένα γράμματα.
Εμείς, επιλέξαμε 10 φωτογραφίες των ναζιστικών θηριωδιών από τη Φωτογραφική Εγκυκλοπαίδεια, είτε απέναντι στους Εβραίους, είτε σε όσους αντιστάθηκαν στο 3ο Ράιχ.
1. Ένας Πολωνός κρατούμενος σε στρατόπεδο συγκέντρωσης Irla κοντά στο Μαγδεμβούργο της Γερμανίας, δίπλα από το πτώμα ενός συγκρατούμενο του.
2. Η κοπέλα που κλαίει και σπαράζει στη μέση του δρόμου στο Μώλο των Ιωαννίνων, ήταν η Fani Haim (Svolis), γεννημένη το 1925, δηλαδή 19 ετών στην φωτογραφία.
Επέζησε από τα στρατόπεδα θανάτου, η μοναδική από την οικογένειά της, (έχασε τους γονείς της, την αδελφή της και τους μικρούς αδελφούς της) παντρεύτηκε Χριστιανό, κι ευτύχησε να γίνει γιαγιά προτού πεθάνει το 2008.
Το 91% της πανάρχαιας Εβραϊκής κοινότητας των Ιωαννίνων - άντρες, γυναίκες και παιδιά - εξοντώθηκε στους θαλάμους αερίων στο Auschwitz-Birkenau.
Η συγκλονιστική φωτογραφία "Η Κοπέλα Που Κλαίει" τείνει να γίνει το σύμβολο του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων Εβραίων.
3. Η παρενόχληση και ο εξευτελισμός του Εβραϊκού πληθυσμού της Πολωνίας άρχισε μόλις η Γερμανία ξεκίνησε την εισβολή και την κατοχή. Γερμανικός στρατιώτης των SS (Schutzstaffel) έχει σταματήσει ένα θρησκευτικό άνθρωπο στο δρόμο και χρησιμοποιεί ψαλίδι για να κόψει τα γένια του. Αυτό το είδος της ταπείνωσης ήταν μια κοινή πρακτική μεταξύ των SS ειδικότερα.
4. Αυτή η φωτογραφία από Holocaust Memorial Παρισιού δείχνει ένα Γερμανό στρατιώτη να πυροβολεί έναν ουκρανό Εβραίο κατά τη διάρκεια μαζικής εκτέλεσης στη Βίννιτσα Ουκρανίας, κάποια στιγμή μεταξύ 1941 και 1943. Αυτή η εικόνα έχει τίτλο «Ο τελευταίος Εβραίος στη Vinnitsa», το κείμενο γράφτηκε στο πίσω μέρος της φωτογραφίας, η οποία βρέθηκε σε ένα άλμπουμ φωτογραφιών που ανήκουν σε ένα Γερμανό στρατιώτη.
5. Στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν – Μπέλζεν της Κάτω Σαξονίας βρήκαν το θάνατο περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι, μεταξύ αυτών και Σοβιετικοί αιχμάλωτοι πολέμου. Και στη φωτογραφία που σώζεται από το 1945 διακρίνεται ένα παιδάκι να περπατάει ατάραχο τη στιγμή που δίπλα του υπάρχουν εκατοντάδες πτώματα…
6.Γάλλος δημοσιογράφος Jean Marin βλέπει το σώμα ενός τετράχρονου παιδιού που δολοφονήθηκε με 163 άλλους Βέλγους πολίτες από τη γερμανική 6η SS Στρατιά Αρμάτων Kampfgruppe "Peiper", μέρος του 1ου SS Panzer Division Leibstandarte SS Αδόλφος Χίτλερ, με επικεφαλής τον SS-Standartenführer Joachim Peiper. Κατά τη διάρκεια της σκληρής Μάχης των Αρδεννών, ο Peiper έδωσε εντολή στους στρατιώτες του να σκοτώνουν αμάχους μέσα και γύρω από Stavelot, Parfondruy και Renardmont στο Βέλγιο όπου υποψιαζόταν υπόθαλψη ή βοήθεια ντόπιων στα συμμαχικά στρατεύματα. Από 18 με 20 Δεκέμβριος 1944, οι γερμανοί στρατιώτες σκότωσαν σχεδόν 200 άνδρες, γυναίκες και παιδιά όλων των ηλικιών.
7.Στο χωριό Κοντομάρι της Κρήτης. Οι ναζιστικές δυνάμεις συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους, συνέλαβαν 25 άνδρες, ηλικίας από 18 έως 50 ετών και τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ, αφήνοντας να ζήσουν μονάχα οι ηλικιωμένοι.
8. Αθήνα 1943, γερμανοτσολιάς ποζάρει δίπλα σε απαγχονισμένο ελληνόπουλο. (φωτογραφία Drehsen)
9. Ελλάδα. Αγχόνη για την Λουκία (μητέρα) και Σοφία (κόρη) Τοπάλη και τη Φιλίτσα Καλαβρού στις 7 Ιουνίου 1944, στην πλατεία του σταθμού των Κάτω Λεχωνίων, από τους Γερμανούς κατακτητές και τους συνεργάτες τους (τα ΕΑΣΑΔ -Εθνικός Αγροτικός Σύνδεσμος Αντικομμουνιστικής Δράσεως.
10. Γαλλία, 1944. Οι Γερμανοί συλλαμβάνουν το μέλος της Γαλλικής Αντίστασης George Blind. Με συνοπτικές διαδικασίες ή και χωρίς διαδικασίες η απόφαση είναι να πεθάνει. Οι 17 Γερμανοί στρατιώτες σημαδεύουν τον Blind που τους χαμογελά. Έτσι, αυτή η φωτογραφία έμεινε στην ιστορία γιατί 17 στρατιώτες σκοτώνουν έναν άνθρωπο που χαμογελά μπροστά στο θάνατό του.Ο George Blind εκτελέστηκε τον Οκτώβριο του 1944.
