Οι Αργοναύτες της Αντίστασης
Ο Μάϊος και ο Ιούνιος του 1941, ήταν δύο εξαιρετικά δύσκολοι μήνες για τους Κρητικούς
Η πρώτη μεγάλη αεραποβατική επιχείρηση στην ιστορία με συνθηματικό όνομα «Unternehmen Merkur» (Επιχείρηση Ερμής) από τις Γερμανικές δυνάμεις εναντίον του νησιού, ολοκληρώνεται ως την 1η Ιουνίου.
Οι Κρητικοί ωστόσο αντιδρούν και αμέσως μετά την κατάληψη του νησιού και δημιουργούνται αυτόματα, αντιστασιακοί πυρήνες από άκρη σε άκρη. Σ'αυτή τη φάση, η Μεγαλόνησος στρέφει το βλέμμα προς τη Μέση Ανατολή, γνωρίζοντας πως όποια βοήθεια, θα έρθει από εκεί
Δύο μήνες μετά την κατάληψη, στις 3 Αυγούστου, υπογράφεται το πρώτο πρωτόκολλο της Κρητικής Εθνικής Επαναστατικής Επιτροπής, στο χωριό Φιλίππω Μονοφατσίου, κάτω από τις ελιές του Γιάννη Αγγελάκη, από τους Αλέξανδρο Ραπτόπουλο, Μιχ. Φιλιππάκη, Ι. Αγγελάκη, Χαρ. Ραπτάκη, Δημ. Αυλητή, Αντ. Κωνσταντόπουλο, Γ. Χαραλαμπίδη και Αντ. Φάκαρο.
Στην περιοχή της Βιάννου απ' την οποία κατάγεται ο αρχηγός, Αλέξανδρος Ραπτόπουλος αλλά και σ' αυτή των Αστερουσίων, η οποία δεν ήταν προσιτή στον μηχανοκίνητο γερμανικό στρατό, λαμβάνουν χώρα πολλές και σημαντικές αντιστασιακές διεργασίες και πρωτοβουλίες, ενώ ειδικά τα Αστερούσια, αποτελούν την τέλεια "κρυψώνα". Μια από τις πιο παράτολμες αλλά καθοριστικές ενέργειες των αντιστασιακών, ξεκίνησε από το γραφικό ψαροχώρι "Μαριδάκι", το οποίο βρίσκεται στα Ανατολικά των Αστερουσίων.
Από εκεί, προκειμένου να μεταβιβαστούν στην Ελληνική Κυβέρνηση που έδρευε τότε στην Αίγυπτο αλλά και στις συμμαχικές δυνάμεις, τα νέα για τη δημιουργία της αντιστασιακής οργάνωσης, μια παρέα αγωνιστών επισκευάζουν μια παρατημένη ψαρόβαρκα των αδερφών Σπιθάκη από τον Τσούτσουρα, την ονομάζουν "Αργώ" και προετοιμάζονται για το μεγάλο ταξίδι. Ελλείψει άλλου μέσου επικοινωνίας, η Αργώ ΙΙ, αποτελεί την ελπίδα για σύνδεση και στήριξη.

Τη νύχτα της 17ης Σεπτεμβρίου, με πλήρωμα 11 άτομα και επικεφαλής τον Αντώνη Φάκαρο, με μια αυτοσχέδια πυξίδα, κι ένα κομμάτι από σχολικό χάρτη(!), οι Αργοναύτες του 20ου αιώνα αναχώρησαν κωπηλατώντας για την Αίγυπτο, παίρνοντας τεράστιο ρίσκο.
'Ήταν Τετάρτη και 4 ημέρες μετά, την Κυριακή, τους συνάντησαν Βρετανικά συμμαχικά αντιτορπιλικά και τους περισυνέλεξαν. Το ταξίδι πέτυχε. Άμεσα, ξεκίνησαν οι αποστολές υποβρυχίων σε συνεννόηση με τους αντάρτες και η παραλαβή των κρυπτόμενων αγωνιστών με υποβρύχια από το γειτονικό ακρωτήριο Κέρκελος και εν συνεχεία η φυγάδευσή τους στην Αίγυπτο.
Το δικό τους μνημείο

Τον Σεπτέμβρη του 2013, έγιναν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου, αυτής της ιδιαίτερης και όχι τόσο γνωστής, αντιστασιακής πράξης. Το μνημείο βρίσκεται στο χωματόδρομο που ενώνει το Μαριδάκι με το Μοναστήρι του Αγίου Νικήτα.
Η θέση που επιλέχτηκε για το μνημείο είναι στο γκρεμό πάνω από το μοναστήρι του Αγίου Νικήτα σε ένα σημείο που από κάτω απλώνεται το Νότιο Κρητικό Πέλαγος, ενώ από πάνω ορθώνονται οι απότομες πλαγιές των Αστερουσίων με το φοινικόδασος του Αγίου Νικήτα. Στο πέτρινο μνημείο έχει τοποθετηθεί μαρμάρινη πλάκα που περιγράφει το χρονικό της ιστορίας, αλλά και τα ονόματα των πρωταγωνιστών της.

Κεντρική Φωτογραφία: Αρχείο Στέλιου Μπαρμπαγαδάκη
Φωτοογραφίες: Χριστόφορος Χειλαδάκης