Δεν έφταναν όλα τ’ άλλα, οι καταστροφές, ο θάνατος, η λύπη, οι εμπρησμοί, ο όλεθρος, τέτοιες μέρες που βίωναν οι πρόγονοί μας. Σ’ όλα αυτά είχαν προστεθεί και θέματα που είχαν σχέση με την δημόσια υγεία.
Δεν έφταναν όλα τ’ άλλα, οι καταστροφές, ο θάνατος, η λύπη, οι εμπρησμοί, ο όλεθρος, τέτοιες μέρες που βίωναν οι πρόγονοί μας. Σ’ όλα αυτά είχαν προστεθεί και θέματα που είχαν σχέση με την δημόσια υγεία.
Ο προϊστάμενος του Υγειονομικού Κέντρου Ηρακλείου, με έγγραφό του είναι υποχρεωμένος να ενημερώσει τους αρμόδιους φορείς του Δήμου Ηρακλείου, προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα, τα οποία αποσκοπούν στην καθαριότητα της πόλης, στην απομάκρυνση των απορριμμάτων, στην καταπολέμηση των κουνουπιών και τόσων άλλων θεμάτων που άπτονται της υγείας των συμπολιτών μας. Αναλυτικότερα το έγγραφο αναφέρει:
«Έχομεν την τιμή να γνωρίσωμεν υμίν, ότι το υπουργείον κοινωνικής προνοίας δια της υπ. Αρ. 15762 εγκυκλίου διαταγής του συνιστά ημίν, όπως λόγω των δημιουργηθεισών καταστάσεων αναπτύξομεν δια την προστασίαν της Δημοσίας υγείας, δραστηριότητα, μεριμνώντες δια την καθαριότητα των πόλεων, απομάκρυνσιν απορριμμάτων κ.λπ., όπως εις τας πόλεις, εις ας, κατά το παρελθόν έτος εγένετο καταπολέμησις των κωνωποειδών και ανωφελών, συνεχισθεί και κατά το τρέχον έτος.
Παρακαλούμεν όθεν προς τούτο, όπως δοθώσιν, οι και κατά το παρελθόν χορηγηθείσαι πιστώσεις, γνωρίσητε δε τούτον ημίν, ίνα από των αρχών Μαΐου, προβώμεν εις τον καταρτισμόν των συνεργείων και αρχίσει η σχετική εργασία.
Δεν παραλείπω να σας γνωρίσω, ότι το ανατολικόν μέρος της πόλεως, ήτοι την κοινότητα Αλικαρνασσού, συνοικισμόν Κατσαμπά, Καρτερόν και μέχρι Κνωσσού, έχει αναλάβει δι’ εξόδων της η Αγγλική Στρατιωτική αποστολή και συνεπώς η δαπάνη θα είναι κατά 20% ολιγωτέρα δια το τρέχον έτος». Ακολουθεί η υπογραφή του προϊσταμένου του Υγειονομικού Κέντρου. Προέχει λοιπόν η υγεία των κατοίκων και αυτό ενισχύεται με μια ανακοίνωση του Δήμου Ηρακλείου:
«Λόγω της επιστρατεύσεως των Δημοτικών ιατρών οι άποροι ασθενείς του Δήμου Ηρακλείου και αι οικογένειαι επιστράτων δέον να απευθύνονται εις την κλινικήν Μπριλάκη παρά το Μουσείον.
Α! Δια παθολολογικά, από 8-9 π.μ. Ιατρός κ. Πεστιμαλτζιάν, από 9-10 π.μ., ιατρός κ. Παπαγεωργίου
Β! Δια χειρουργικά, από 2-3 μ.μ. ιατρός κ. Κασάπης. Δύνανται επίσης να απευθύνονται και εις το Πανάνειον Δημοτικόν Νοσοκομείον.
Β! Δια Παθολογικά από 3.30 – 5 μ.μ. Ιατροί οι κ.κ. Μηλιαράς και Στεφανίδης.
Εν Ηρακλείω τη 15η Μαΐου 1941,
Ο Δήμαρχος Ηρακλείου
Μηνάς Γεωργιάδης».
Τέτοιες μέρες… δύσκολες μέρες που ο τόπος μας δεν τις περνάει και για πρώτη φορά!
Μία μέρα νωρίτερα και συγκεκριμένα στις 14 Μαΐου 1941, σύμφωνα με πληροφορίες της τοπικής εφημερίδας «Η ΔΡΑΣΙΣ», ύστερα από κυβερνητική απόφαση ορκίζεται Δήμαρχος ο Μηνάς Γεωργιάδης. Σας παραθέτω ακριβώς το δημοσίευμα της εφημερίδας που προανέφερα: «Κατόπιν κυβερνητικής αποφάσεως ορκισθείς χθες την μεσημβρίαν ενώπιον του κ. Νομάρχου Ηρακλείου, ανέλαβε τα καθήκοντά του ως Δημάρχου Ηρακλείου ο κ. Μηνάς Γεωργιάδης, εις αντικατάστασιν του κ. Εμμανουήλ Ξανθάκη, απαλλαγέντος των καθηκόντων του».
Ο δήμαρχος κ. Μηνάς Γεωργιάδης απηύθυνε τα κάτωθι τηλεγραφήματα: Προς Α.Μ. Βασιλέα Ελλήνων και προς τον Πρόεδρον της Κυβερνήσεως Κ. Τσουδερόν.
«Αναλαμβάνων και αύθις Διοίκησιν Δήμου Ηρακλείου υποβάλλω ευλαβώς αισθήματα αφοσιώσεως εμού και δημοτών Ηρακλείου και διαβεβαίωσιν πίστεως εις Ιερόν Αγώνα Υμετέρας Μεγαλειότητος δι’ απελευθερώσιν και μεγαλείον Ελλάδος.
Επί αναλήψει Διοικήσεως Δήμου διαβεβαιώ ότι θέλω καταβάλει πάσαν προσπάθειαν όπως συντρέξω Υμάς εις Εθνικόν έργον σας.
Δήμαρχος Ηρακλείου
Μηνάς Γεωργιάδης»
Με απόφαση ακόμα της Διοικούσας του Δήμου Επιτροπής, η οποία συνήλθε υπό την προεδρία του δημάρχου Ηρακλείου κ. Μηνά Γεωργιάδου, μετονομάσθηκαν οι παρακάτω οδοί:
Η Οδός 4ης Αυγούστου σε οδό Βασιλέως Γεωργίου Στ’ της Αγγλίας
Η οδός Ιωάννου Μεταξά σε οδό Ουίνστων Τσώρτσιλ
Η οδός Χάνδακος εις οδόν Φραγκλίνου Ρούζβελτ
Η λεωφόρος Μοροζίνι σε λεωφόρο Χάνδακος.
Αυτές τις μέρες λοιπόν δεν φαίνεται να απολείπουν τα διάφορα μέτρα από τη Διοίκηση Χωροφυλακής Ηρακλείου, για την κανονική διανομή των τροφίμων. Ετσι οι αρχηγοί των οικογενειών του Ηρακλείου πρέπει να υποβάλουν εντός τετραημέρου υπεύθυνη δήλωση στον πλησιέστερο εδωδιμοπώλη του σπιτιού τους, η οποία πρέπει να είναι θεωρημένη από τον εφημέριο της ενορίας και στην οποία δήλωση θα καθορίζονται τα μέλη της οικογένειας. Οι δηλώσεις αυτές παραδίδονταν από τους εδωδιμοπώλες στον πρόεδρο παντοπωλών και αυτός με τη σειρά του τις παρέδιδε στο αστυνομικό τμήμα. Πάντως η σειρά που ακολουθούνταν μέχρι την παράδοση των τροφίμων στους καταναλωτές ήταν πολύ αυστηρή και αλοίμονο σε όσους έκαναν ψευδείς δηλώσεις. Τότε η τιμωρία ήταν παραδειγματική. Όλα έπρεπε να γίνουν με τάξη και με μεγάλη προσοχή. Η διανομή των τροφίμων ήταν θέμα ζωής και επιβίωσης, εκείνη την πραγματικά δύσκολη περίοδο!
Μια εποχή που οι μεγαλύτεροι την θυμούνται έντονα και σίγουρα απεύχονται να μην την ξαναζήσουν ποτέ οι επόμενες γενιές.
* Ο κ. Δημήτρης Χ. Σάββας είναι προϊστάμενος στην Βικελαία Βιβλιοθήκη Ηρακλείου
