Η αφορμή για αυτό το άρθρο, ήταν το καλύτερο άρθρο που έχω διαβάσει ποτέ για τις Πανελλαδικές εξετάσεις, το οποίο με στενοχωρεί που είναι ανυπόγραφο, μιας και θα ήθελα να συγχαρώ τον συντάκτη του. Θα σας συνιστούσα να το διαβάσετε εδώ.
Για τους λιγότερο μελετηρούς αναγνώστες παραθέτω ορισμένα εξαιρετικά ενδιαφέροντα στοιχεία.
"Κανένας μαθητής δεν μπαίνει με βαθμολογία «κάτω από τη βάση», γενικά. Όλες οι μαθήτριες και οι μαθητές που εισάγονται έχουν απολυτήριο Γενικού Λυκείου ή ΕΠΑΛ. Άρα δεν είναι «κάτω από τη βάση». Έχουν ολοκληρώσει την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, έχουν τουλάχιστον 12 χρόνια στο εκπαιδευτικό σύστημα και έχουν δώσει αρκετές εξετάσεις."
"[...] οι εξετάσεις αυτές δεν κρίνουν εάν ένας υποψήφιος φοιτητής κατέχει το αναγκαίο επίπεδο μίνιμουμ γνώσεων για να μπορέσει να ανταπεξέλθει, αλλά απλώς επιτρέπουν να διαμορφώνονται μια ιεραρχία για την κατάταξη[...]"
"[...] στα μαθηματικά είχαμε βαθμολογία κάτω από τη βάση σε ποσοστό 69,63% το 2018 και 61,03% το 2019, στη βιολογία 61,39% το 2018 και 64,99 το 2019, στην ιστορία 46,21 το 2018 και 47,2 το 2019 ή όταν στη Χημεία εκτινάσσεται το ποσοστό γραπτών κάτω από τη βάση από 26,25% το 2018 σε 42,12% φέτος [...]φέτος το 32,8% των μαθητών του πεδίου των ανθρωπιστικών σπουδών έγραψε έως 10.000 μόρια, το 43,79% των θετικών επιστημών, το 47.15% των επιστημών υγείας και το 53,18% των οικονομικών και πληροφορικής."
"[...] είχαμε 103.963 υποψηφίους εκ των οποίων πέρασαν οι 80.696, ένα ποσοστό 77, 62% [...] βλέπουμε ότι στην πραγματικότητα είμαστε σε ποσοστά ακόμη κάτω από το 80% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος για τη συμμετοχή σε κάποιου τύπου μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση."
"[...]έχουμε καταφέρει να έχουμε ένα σύστημα που ταλαιπωρεί τους μαθητές, «στεγνώνει» τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τελικά δεν υλοποιεί καν το σκοπό του, δηλαδή μια ορθολογική κατανομή των υποψηφίων στα τμήματα."
Ας σταματήσουμε λοιπόν τα πυροτεχνήματα για τις βάσεις, και ας συζητήσουμε στα σοβαρά ποια Πανεπιστημιακά τμήματα είναι απαραίτητα για την οικονομία μας, τον πολιτισμό μας, την κοινωνία μας, την επιστήμη. Ας δούμε μετά πόσους μπορούν αυτά τα τμήματα να εκπαιδεύσουν και πόσους χρειάζεται να εκπαιδεύσουν. Και ας επικεντρωθούμε στην ενίσχυση αυτών των τμημάτων σε υποδομές αλλά και σε ανθρώπινο δυναμικό (με παράλληλες μετακινήσεις των εργαζομένων στα τμήματα που οφείλουν να κλείσουν και με νέες προσλήψεις) .
Ας θυμίσω εδώ ότι στα πλαίσια της "μεταδευτεροβάθμιας" εκπαίδευσης στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και ισχύει σε γενικές γραμμές στην Ευρώπη, έχουμε τα πτυχία από τα Πανεπιστήμια (με δεδομένη την "Πανεπιστημιοποίηση" των ΑΤΕΙ) στο επίπεδο 6, αλλά και τις επαγγελματικές ειδικότητες στο επίπεδο 5.
Η αναγκαία μείωση των φοιτητών στο επίπεδο 6 (σε επίπεδα που πρέπει να είναι στο 50-70% των σημερινών εισακτέων) είναι απαραίτητο να συνοδευθεί από προβλέψεις για την διοχέτευση των "υπεράριθμων" προς τον επίπεδο 5, όπου υπάρχουν τεράστιες ανάγκες αλλά και εξαιρετικές προοπτικές επαγγελματικής και κοινωνικής ανέλιξης.
Οφείλουμε να δούμε τα διετή προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, που ο νέος νόμος προβλέπει ότι μπορούν να ιδρυθούν μέσα στα Πανεπιστήμια. Η κ. Κεραμέως ανέστειλε την λειτουργία 67 διετών προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης, που είχαν εκπονηθεί από 11 πανεπιστήμια. Η καλοπροαίρετη κριτική θα έλεγε ότι αυτό έγινε για την ανάγκη ελέγχου και εξορθολογισμού τους, ενώ η κακοπροαίρετη θα συμπέραινε ότι αυτό είναι απλά προς όφελος των ιδιωτικών ΙΕΚ. Εγώ δέχομαι και ότι υπάρχει ανάγκη ελέγχου και εξορθολογισμού, αλλά και θέση για τον ιδιωτικό τομέα για την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων επιπέδου 5.
Συμπεραίνω λοιπόν, πως οποιαδήποτε κίνηση προς τον εξορθολογισμό της μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα, πρέπει να περάσει από δύο στάδια με την παρακάτω σειρά.
1. Εκπόνηση ενός Εθνικού Σχεδίου για την δομή και την ενίσχυση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (επίπεδο 5) με συνέργεια του Δημοσίου και του Ιδιωτικού τομέα, που να συμπεριλαμβάνει προβλέψεις για την μετάβαση σε ανώτερο επίπεδο για όσους έχουν τις δυνατότητες και το επιθυμούν.
2. Δραστικός περιορισμός των εισακτέων στα Πανεπιστήμια (επίπεδο 6) με ορθολογικό τρόπο και με ταυτόχρονη αναμόρφωση του Πανεπιστημιακού χάρτη της χώρας.
