Ο Νίκος Ξυλούρης, αναμφίβολα υπήρξε μια εμβληματική μορφή της μουσικής παράδοσης της Κρήτης.
Το αστείρευτο ταλέντο του και ο αδαμάντινος χαρακτήρας του, ενέπνευσαν και εμπνέουν πάρα πολλούς ανθρώπους να ασχοληθούν με ένα παραδοσιακό μουσικό όργανο, με το τραγούδι ή με τη συγγραφή μαντινάδων.
Ένας από τους γνωστότερους μαντιναδολόγους, ο Γιάννης Αεράκης (Πολογιάννης), έγραψε για τον "Αρχαγγέλο της Κρήτης", την εξής μαντινάδα:
"Να τα 'ναι τρόπος του Θεού
άνθρωπος να σιμώσει
για τον Ξυλούρη να του πει
αν το 'χει μετανιώσει"
Εξίσου καταπληκτική, ήταν και η απάντηση του Γιώργου Μπέρκη, ο οποίος έγραψε:
