Η Εθνική Οργάνωση Πληροφοριών Δολιοφθοράς Ε.Ο.Π. Δ. Ανατολικής Κρήτης (Ηρακλείου –Λασιθίου), ιδρύθηκε από τον Γιώργο Δουνδουλάκη και το Συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής αμέσως μετά την κατάληψη της Κρήτης. Παράπλευρα ιδρύθηκε ανάλογη Οργάνωση Δυτικής Κρήτης (Ρεθύμνου-Χανίων) με αρχηγό τον Γιώργο Χαλκιαδάκη ή Μυλωνά.
Στις αρχές καλοκαιριού του 1943 και τη φυγή του Γιώργου Δουνδουλάκη στη Μέση Ανατολή (μετά την προδοσία της Οργάνωσης από το γερμανόφιλο Μπόγρη), στο σπίτι του Αρχηγού Ανωγείων Γιάννη Δραμουντάνη-Στεφανογιάννη, χρίζεται Αρχηγός ο Μιχάλης Ακουμιανάκης και αναλαμβάνει να συνεχίσει το δύσκολο, αλλά τόσο σημαντικό έργο της Οργάνωσης. Ένα έργο που αποκαλύπτει ο ίδιος στην Έκθεσή του προς το Γενικό Επιτελείο Στρατού:
‘Στρατιωτικές πληροφορίες για τις γερμανικές μονάδες στην Κρήτη, το είδος και τον αριθμό τους, την ειδικότητα, τα ονόματα των Διοικητών και των αξιωματικών, το είδος των όπλων, το διαμέτρημα, τις θέσεις των βαρέων όπλων, τις αποθήκες των πυρομαχικών και τροφίμων, τις έδρες των μονάδων, την αυξομείωση της δύναμής τους, τις μετακινήσεις, γενικά τη διάρθρωση και κατανομή του εχθρού στο νησί.
Τα αεροδρόμια Ηρακλείου, Καστελλίου και Τυμπακίου, την κίνησή τους, τα μεταφερόμενα στρατεύματα, τον αριθμό των μαχητικών αεροπλάνων που έδρευαν στο νησί, τον αριθμό των βομβαρδιστικών και μεταγωγικών, τις οχυρώσεις των αεροδρομίων και τις αποθήκες βομβών. Την κίνηση του λιμανιού του Ηρακλείου, τις αφίξεις και αναχωρήσεις νηοπομπών».
Ο Μιχάλης Ακουμιανάκης που διαδέχτηκε τον Γιώργο Δουνδουλάκη στην Αρχηγία της Ε.Ο.Π.Δ. με την αδερφή του Φιλία Ακουμιανάκη. Η Φιλία γνώριζε τη γερμανική γλώσσα, συμμετείχε στην Ε.Ο.Π.Δ. και η συμβολή της στην απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε ήταν καθοριστική
Όλα αυτά τα στοιχεία συγκεντρώνονταν από ένα ικανό αριθμό προσώπων, μελών της Ε.Ο.Π.Δ. που δρούσαν κρυφά και βεβαίως τα ονόματά τους, λόγω της δουλειάς που έκαναν, τα περισσότερα παρέμεναν μέχρι σήμερα άγνωστα.
Τον τελικό πίνακα των αναγνωρισθέντων μελών της Ε.Ο.Π.Δ. Ηρακλείου, επικύρωσε η Ελληνική Κυβέρνηση με το ΦΕΚ 23/12.2.1955, αριθμό πρακτικού κατάθεσης 94 και ημερομηνία 1 Οκτωβρίου 1954.
Μέλη της Ε.Ο.Π.Δ. Ηρακλείου – Λασιθίου που είχαν καταφύγει στη Μέση Ανατολή. Όρθιοι από αριστερά: άγνωστος, Γιώργος Ιατράκης, Νίκος Πετράκης, Μιχάλης Κόκκινος, Μίνως Ακουμιανάκης, Νίκος Κατσιάς. Καθήμενοι από αριστερά: Γιώργος Τυράκης, Κώστας Καστρινογιάννης, Γιώργος Δουνδουλάκης, Γιώργος Βοσκάκης και Γιάννης Κατεχάκης (σκοτώθηκε αργότερα στη Ροδεσία κατά την εκπαίδευσή του ως πιλότου).
Στον τελικό πίνακα συμπεριλαμβάνονται 185 ονόματα πατριωτών και είναι:
Αγγελάκην Εμμανουήλ του Γεωργίου
Αθανασάκην Ελευθέριον του Νικολάου
Αθανασάκην Εμμανουήλ του Νικολάου
Αθανασάκην Ηλίαν του Νικολάου
Αθανασάκην Νικόλαον του Γεωργίου
Ακουμιανάκη Φιλία του Εμμανουήλ
Ακουμιανάκην Αλέξανδρον του Εμμανουήλ
Ακουμιανάκη Μίνωα του Εμμανουήλ
Αμαργιωτάκην Γεώργιον του Νικολάου
Ανδρεαδάκην Κρίτωνα του Μιλτιάδου
Ανδριανάκη Τασία
Ανδρουλάκην Γεώργιον του Ιωάννου
Ανδρουλάκην Γεώργιον του Γεωργίου
Βαλασάκην Δημήτριον του Νικολάου
Βασιλάκην Δημήτριον του Γεωργίου
Βασιλάκην Νικόλαον του Ηλία
Βέργην Μιχαήλ του Γεωργίου
Βερνάρδον Γεώργιον του Δημητρίου
Βερουδάκην Γεώργιον του Μύρωνος
Βλαχάκην Εμμανουήλ του Γεωργίου
Βολικόν Εμμανουήλ του Δημητρίου
Βουκικλάρην Ελευθέριον του Γεωργίου
Γιαμαλάκην Αντώνιον του Κων/νου
Γκογκάκην Γρηγόριον του Στεφάνου
Γρυλιωνάκην Εμμανουήλ του Νικολάου
Δανδουλάκην Στυλιανόν του Γεωργίου
Δαριβιανόν Αντώνιον του Νικολάου
Δασκαλάκην Ιωάννην του Δημητρίου
Δασκαλάκην Νικόλαον του Δημητρίου
Δασκαλάκην Σπυρίδων του Κων/νου
Διαμαντάκην Νικόλαον του Μιχαήλ
Δοκιανάκην Γεώργιον του Χ.
Δοξαστάκην Μιλτιάδην του Γεωργίου
Δρακάκην Δράκον του Ε.
Δραμητυνόν Γεώργιον του Ζαχαρ.
Ζεϊμπέκην Ευστράτιο του Ιωάννου
Ζηδιανάκην Γεώργιον του Εμμανουήλ
Ιατράκην Γεώργιον του Κων/νου
Καβουσανάκην Νικόλαον του Γεωργίου
Καγιαμπάκην Ζαχ. του Κων/νου
Καζαντζάκην Γεώργιον του Ιωάννου
Κακουδάκην Χαράλαμπον του Ιωάννου
Καμπουράκην Γεώργιον του Ιωάννου
Καραγιάννην Νικόλαον του Σωκράτους
Καραντηνόν Αντώνιον του Μιχ.
Καρυωτάκην Ευάγγελον του Νικολάου
Καρφόπουλον Χαρίτων του Τρύφωνος
Καστρινογάννην Κων/νον του Ευθυμίου
Κατσαράκην Νικόλαον του Γ.
Κατσιρντάκην Απόστολον του Γεωργίου
Κοζύρην Γεώργιον του Θεοφράστου
Κοζύρην Εμμανουήλ του Νικολάου
Καϊνιαδάκην Κων/νον του Μ.
Κόκκινον Μιχαήλ του Γεωργίου
Κόκκινον Νικόλαον του Γεωργίου
Κοκοτάκην Γεώργιον του Ε.
Κόμην Νικόλαον του Γερασίμου
Κόπακαν Γεώργιον του Παύλου
Κόπακαν Εμμανουήλ του Παύλου
Κόπακαν Παύλον του Μιλτιάδου
Κορναμουράκην Ιωάννην του Γεωργίου
Κουγιουμτζάκην Δημήτριον του Ιωάννου
Κουγιουμτζάκην Εμμαν. του Ιωάννου
Κουμαντάκην Εμμανουήλ του Γεωργίου
Κουμαντάκην Ιωάννην του Γεωργίου
Κούνδουρον Στυλιανόν του Ανδρέου
Κουντάκην Κων/ντίνον του Ιωάννου
Κουτσαντωνάκην Δημ. του Γεωργίου
Κρητσοτάκην Ιωάννην του Δημητρίου
Λασηθιωτάκην Χαράλ. του Αντωνίου
Λιναρδάκην Λέανδρον του Στυλιανού
Μαδανιάν Κεβόρκ του Αζαρίου
Μαζαράκην Δημοσθένην του Νικολάου
Μαθιουδάκην Μιχ. του Γεωργίου
Μαλαγαρδήν Ελευθέριον του Περικλέους
Μαμάκον Χριστόφορον του Εμμανουήλ
Μανδαλενάκην Εμμαν του Νικολάου
Μανδουρακάκην Ευάγγελ. του Εμμανουήλ
Μανουράν Ανδρέαν του Ζαχαρίου
Μανουσάκην Ιωάννην του Γεωργίου
Μαράκην Δημοσθένην του Νικολάου
Μαράκην Ιωάννην του Γεωργίου
Μαράκην Στυλιανόν του Χρήστου
Μαράκην Φραγκιόν του Εμμανουήλ
Μαυράκην Γεώργιον του Ανδρέου
Μαυραντωνάκην Ιωάννην του Γεωργίου
Μεγαλογιάννην Ιωάννην του Στυλιανού
Μεταξάκην Γεώργιον του Ιωάννου
Μετζογιαννάκην Εμμανουήλ του Μ.
Μιγάδην Ιωσήφ του Γεωργίου
Μπαλαχούτην Δημήτριον του Ιωάννου
Μπιζάκην Ευάγγελον του Αναστασ.
Μπιζάκην Ιωάννην του Αναστασ.
Μπίρην Κων/ντίνον του Χαραλάμπους
Μπριλάκην Παύλον του Γεωργίου
Μπρουλιαδάκην Κων/νον του Νικολάου
Πανακάκην Ιωάννην του Γεωργίου
Παπαδάκην Λύσανδρον του Ε
Παπαδάκην Νικόλαον του Γεωργίου
Παπαδάκην Φωκίωνα του Εμμανουήλ
Παπαϊωάννου Μιχαήλ του Εμμανουήλ
Παπαλεωνίδαν Αντώνιον του Κων/νου
Πασχαλίδην Ζαχαρίαν του Εμμανουήλ
Πετμεζάκην Μιχαήλ του Ε.
Πετράκην Ιωάννην του Γεωργίου
Πετράκην Νικόλαον του Πέτρου
Πινακουλάκην Θεόδωρον του Μιχαήλ
Πινακουλάκην Μάρκον του Μιχαήλ
Πιταροκοίλην Γεώργιον του Ιωάννου
Πολεμαρχάκην Γεώργιον του Νικολάου
Πολένην Λεωνίδαν του Στυλιανού
Ρουσάκην Ιωάννην του Γεωργίου
Ρουτόπουλον Βασ. του Προδρόμου
Σαβιολάκην Ευστράτιο
Σαρριδάκην Ιωάννην του Ε.
Σενετάκην Μάξιμον του Γεωργίου
Σενετάκην Μιχαήλ του Γεωργίου
Σενετάκην Φίλιππον του Γεωργίου
Σεργίου Κυβέλλη του Αριστ.
Σετάκην Γεώργιον του Στυλιανού
Σηφάκην Δημήτριον του Ιωάννου
Σηφάκην Εμμανουήλ του Ιωάννου
Σηφάκην Ηρακλήν του Γεωργίου
Σηφάκην Ιωάννην του Εμμανουήλ
Σηφάκην Μηνάν του Κων/νου
Σμυριωτάκην Θεοφύλακτον του Εμμανουήλ
Σπανάκην Κων/νον του Ιωάννου
Σπυριδάκην Ιωάννην του Αριστείδου
Σπυριδάκην Ιωάννην του Νικολάου
Σταματάκην Απόστολον του Αντωνίου
Σταυρακάκην Ιάσωνα
Σταυριανίδην Ευάγ. του Οδυσσέως
Σταυριανόν Ιωάννην του Νικολάου
Στρατάκην Νικόλαον του Γεωργίου
Σφακιανάκην Ιωάννην του Γεωργίου
Σφακιανάκην Ιωάννην του Χρόνη
Σφακιανάκην Νικόλαον του Χρόνη
Τζενάκη Πόπη του Γεωργίου
Τζουανάκην Ελευθέριον του Ε.
Τζωρακολευθεράκην Γεώρ. του Ζ.
Τζωρακολευθεράκην Εμμαν. του Ζ.
Τζωρακολευθεράκην Ιωάννην του Ζ.
Τρουλινόν Σπυρίδωνα του Ευαγγέλου
Τσακαρουλάκην Γεώργ. του Κων/νου
Τσακαρουλάκην Ιωάννην του Κων/νου
Τσακίρην Εμμανουήλ του Νικολάου
Τσιριγωτάκην Εμμαν. του Γ.
Τσουδήν Εμμανουήλ του Κων/νου
Τυλιανάκην Εμμαν. του Μ.
Φαρσαράκην Εμμαν. του Γεωργίου
Φαρσαράκην Νικόλαον του Γεωργίου
Φιοράκην Κων/νον του Ιωάννου
Φωνιαδάκην Νικόλαον του Μάρκου
Χαιρέτην Ζαχαρίαν του Εμμ.
Χαλαμπαλάκη Ελευθερία
Χαλαμπαλάκη Τιτίκα
Χανιαλάκην Μιχαηλ του Νικολάου
Χανιωτάκην Γεώργιον του Νικολάου
Χανιωτάκην Θρασ. του Εμμαν.
Χαραλαμπάκην Νικόλ. του Χαρ.
Χατζηδάκην Εμμανουήλ του Αντωνίου
Χατζηδάκην Ιπποκράτην του Νικολάου
Χατζάκην Ιωάννην του Γεωργίου
Χατζάκην Ιωάννην του Εμμαν.
Χατζηδάκην Μύρωνα του Μιχαήλ
Χατζηδάκην Παύλον του Αντωνίου
Χατζηδάκην Σταύρον του Ιωάννου
Χατζογιάννην Αριστ. του Μιχαήλ
Χελιδώνην Ιωάννην του Εμμαν.
Χελιδώνην Νικόλαον του Μυρ.
Χιοτάκην Αντώνιον του Εμμαν.
Χναράκην Γρηγόριον του Φάνη
Χουλάκην Ιωάννην του Βασιλείου
Χουλάκην Μιχαήλ του Βασιλείου
Ψυλλάκην Γεώργιον του Μ.
Νοικοκυράκη Ευάγ. του Εμμαν.
Αθανασάκη Χαρίκλεια σύζυγος Νικολ.
Αλεξανδράκην Εμμαν. του Ηλία
Βρελιανάκην Εμμαν. του Ζαχαρία
Ζωγραφάκη Κίμωνα του Γεωργίου
Τζαγκαράκην Δημήτρ. του Νικ.
Ακουμιανάκην Ανδρέαν του Κωνστ.
Μηκεδάκης Νικόλαος του Δημοσθ.
Ζωγραφάκην Γρηγόρ. του Γεωργίου
Χαλαμπαλάκη Χριστοθέα
* Ο Γεώργιος Α. Καλογεράκης είναι δρ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Θραψανού Πεδιάδος.
*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Πατρίς"
Κεντρική φωτογραφία: Ο Αρχανιώτης Γεώργιος Δουνδουλάκης, πρώτος Αρχηγός της Εθνικής Οργάνωσης Πληροφοριών Δολιοφθοράς Ηρακλείου – Λασιθίου και οι Μανόλης Κόπακας και Κρίτων Ανδρεαδάκης (δεξιά), σημαίνοντα στελέχη της Ε.O.Π.Δ. Ηρακλείου – Λασιθίου
