Μελανό σημείο των εθίμων της Κρήτης είναι η περίφημη βεντέτα, ο εκδικητικός φόνος που κατευνάζει το αίσθημα δικαίου της ανταπόδοσης.
Δυστυχώς η βεντέτα ρίζωσε καλά στα γόνιμα εδάφη της μεγαλονήσου μέχρι τα σύγχρονα χρόνια, γράφοντας πολλές μαύρες σελίδες στην ιστορία του νησιού. Εμείς σήμερα θα σας περιγράψουμε μία από τις πολύνεκρες βεντέτες στην Κρήτη, η οποία έλαβε χώρα στα Βορίζια το 1955.
Οι Βοριζανοί είναι περήφανοι για τον Άγιο Φανούριό τους και τον γιορτάζουν κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου με τον γνωστό σε όλους μας κρητικό τρόπο: Κρασί, κρέας, λύρα και...δυστυχώς μπαλωθιές. Το γλέντι , στο οποίο μετέχουν και εκατοντάδες πανηγυριώτες από τα γυροχώρια, ξεκινά από την παραμονή της χάρης του , διαρκεί όλη την ημέρα και τελειώνει το πρωί της 28ης Αυγούστου.
Σήμερα η παράδοση συνεχίζεται με τα όλα της, εκτός από μια σημαντική λεπτομέρεια: Δεν παίζεται πια η κρητική λύρα , δεν ακούγονται μαντινάδες, δεν καταναλώνεται αλκοόλ και δεν ρίχνουν μπαλωθιές.
Οι Βοριζανοί θέλουν με τον τρόπο αυτό, να τιμήσουν τα αθώα θύματα του αιματηρού δράματος της 27ης Αυγούστου 1955, που κόστισε τη ζωή σε έξι ανθρώπους και την αρτιμέλεια σε άλλους 14 συγχωριανούς τους. Ισως ακόμη, με το συμβολικό αυτό τρόπο, της αποχής από την οινοποσία, να θέλουν να δείξουν ποία ήταν η αιτία του κακού. Γιατί είναι αναμφισβήτητο πως το πολυάνθρωπο αυτό φονικό δεν θα γινόταν, αν οι μονίμως οπλοφορούντες άνδρες του χωριού, δεν είχαν καταναλώσει απίστευτα μεγάλες ποσότητες κρασιού και τσικουδιάς.
Το κακό άρχισε τη νύκτα της 27ης Αυγούστου 1955, σε μια στιγμή που ολόκληρο το χωριό ζαλισμένο από το κρασί και την κρητική λύρα συνέχιζε το γλέντι που είχε αρχίσει από το πρωί .
Το πρώτο θύμα ήταν ο 38χρονος Γιάννης Φραγκιαδάκης, κτηνοτρόφος και δασοφύλακας τον οποίο φόνευσε με απανωτές μαχαιριές στην πλάτη ο Εμμανουήλ Βεϊσάκη, καφετζής και χασάπης, 31 ετών . Ο άτυχος Φραγκιαδάκης καθόταν σ’ ένα πάγκο έξω από το καφενείο του Παπαδάκη διασκεδάζοντας με συγχωριανούς του. Είναι αμφίβολο αν πρόλαβε να αντιληφθεί ποιος και γιατί τον χτύπησε ….
Σύμφωνα με το stigmes.gr, το παραπεμπτικό βούλευμα «δείχνει» ως αιτία του φονικού έναν προηγούμενο καβγά μεταξύ κατηγορουμένων και θύματος σχετικά με καυσόξυλα. Παρ’ όλα αυτά ο αείμνηστος δικηγόρος και συγγεαφέας Νίκος Ξυριτάκης, είχε παραουσιάσει και άλλες εκδοχές για το έγκλημα κάνοντας την αφήγηση πλήρη.
Πρόκειται για την εκδοχή του Μανούσου Λεονταράκη, ο οποίος ισχυρίστηκε στην απολογία του πως το θύμα δεν ανταπέδωσε τον χαιρετισμό του ανιψιού του. Μια άλλη πάντως εκδοχή που αλίευσε ο συγγραφέας από νεώτερες μαρτυρίες, είναι πως το θύμα απέτρεπε πελάτες να έλθουν στο κατάστημα του Βεϊσομανούσου. Η αλήθεια είναι πως ο Φραγκιαδάκης απευθυνόμενος σε μια παρέα που προοριζόταν για το καφενείο του Βεϊσάκη, την καλεί να καθήσει στο καφενείο του Παπαδάκη.
Σημειωτέον πως όλα αυτά γίνονται το βράδυ του πανηγυριού του Αγίου Φανουρίου. Η βεντέτα ξεδιπλώνεται άμεσα και αλυσιδωτά αφού το επόμενο θύμα – ο 18χρονος Μανούσος Βεϊσάκης, πρωτοξάδελφος του Βεϊσομανούσου – πληρώνει την οργή των συγγενών του Φραγκιαδάκη και συγκεκριμένα του Ζαχαρία Χαραλαμπάκη, ενώ σχεδόν αμέσως ακολουθεί ο φόνος του Μιχάλη Λεονταράκη από τον Ιωάννη Βεϊσάκη (Δρακογιάννη). Η συνέχεια δεν έχει προηγούμενο αφού ο Θεοχάρης Λεονταράκης απασφαλίζει χειροβομβίδα και τη ρίχνει με στόχο το εσωτερικό του σπιτιού του Φραγκιαδάκη.
Ο τραγικός απολογισμός έγραψε τρεις νεκρούς και δεκατέσσερις τραυματίες, κάποιους ακρωτηριασμένους! Η είδηση της βεντέτας κινητοποιεί όλη την Κρήτη και στο χωριό φτάνει διμοιρία στρατού για να επιβάλει την τάξη.
