Περί του Μεγάλου Πλατάνου της Άνω Βιάννου ο λόγος. Όπως πολλοί γνωρίζουν, έχουμε ασχοληθεί επί μακρόν για το μνημειακό αυτό δέντρο, και δεν είναι λίγοι αυτοί που μας ευγνωμονούν, αφού παρ’ ολίγο και θα… ξεραίνονταν από έλλειψη νερού!
Θα υπενθυμίσουμε ότι την ίδια αυτή περίοδο συλλέξαμε πάρα πολλές υπογραφές, προκειμένου οι αρμόδιοι να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων, να συνειδητοποιήσουν την ευθύνη τους και εντέλει, να πράξουν τα αυτονόητα, δηλαδή, να συγκεντρώσουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία, ώστε, ο Γέρο-Πλάτανος, να χαρακτηριστεί προστατευόμενο «Μνημείο της Φύσης». Μάλιστα, είχαμε βρει και την σχετική μελέτη, καταφεύγοντας σε καλούς φίλους που είχαν ασχοληθεί για το ίδιο θέμα για τον επίσης ιστορικό- δισχιλιετή πλάτανο στο Κράσι, ώστε να υπάρχει ένας μπούσουλας, που ασφαλώς θα διευκόλυνε το έργο τους. Με θλίψη, αλλά και παράπονο, σας λέμε ότι ουδείς έδειξε το ελάχιστο ενδιαφέρον! Επαναλαμβάνουμε: ΟΥΔΕΙΣ!
Φωτογραφία 1997 (Rainer Hackenberg) - Διακρίνονται οι Κώστας Ομαλιανάκης, Νίκος Ζαμπουλάκης, Βασίλης Κόμης και Γιάννης Παπαδημητράκης (του Χαρκιά)
Ως είναι γνωστό, είμαστε «συγκάτοικοι» του ιστορικού δέντρου και συχνά-πυκνά συνομιλούμε. Ακούμε τα προβλήματά του, τα παράπονά του (και είναι πολλά να ξέρετε…) και τον τροφοδοτούμε αδιάκοπα με νεράκι… Αισθανόμαστε τη… δυσφορία του από όσα θλιβερά συμβαίνουν στον περίγυρό του (δυστυχώς δεν περιποιούν τιμή για κανένα!). Εκεί όμως που τον βλέπουμε να παίρνει ανάποδες, είναι όταν κάποιοι καρφώνουν πρόκες στον κορμό του, όπως και… στις απαντήσεις που δίνονται στους ξένους που με αληθινό ενδιαφέρον ρωτούν: «Πόσων ετών είναι ο πλάτανος»;;; Το τι και πόσες αρλούμπες ακούγονται δεν περιγράφεται! Η ηλικία του ανεβοκατεβαίνει όπως το τελεφερίκ της Πάρνηθας! Ο ένας τον ανεβάζει στα 1500 χρόνια, ο άλλος τον κατεβάζει στα 850 και κάποιος άλλος τον ανεβάζει ξανά στα 1300! Ολοχρονίς ζει (ζούμε) αυτό το δράμα! Εν τέλει τίθεται το ουσιώδες ερώτημα: Πόσων χρόνων είναι ο πλάτανος; Ποιος μπορεί να μας δώσει μια πειστική απάντηση που να ανταποκρίνεται, έστω σχετικώς, με την πραγματικότητα;
Claude Dervenn - 1950
Λέγεται ότι, μετρώντας την περίμετρο του δέντρου μπορούμε, με σχετική ακρίβεια, να υπολογίσουμε την ηλικία του, καθώς κάθε εκατοστό ισοδυναμεί με ένα έτος. Αν η άποψη αυτή έχει επιστημονική ορθότητα, τότε ο πλάτανος της Άνω Βιάννου υπολογίζεται περί τα 1200 χρόνια! Επαναλαμβάνουμε όμως, ότι η σωστή λύση βρίσκεται στη διαδικασία του χαρακτηρισμού του ως «Μνημείο της Φύσης», οπότε θα μπορούμε με ακρίβεια να γνωρίζουμε την ηλικία του ιστορικού δέντρου.
Karl Ottahal - Ιούνιος 1943
Είναι προφανέστατο ότι, μετά ταύτα, θα τοποθετηθεί πολύγλωσση ενημερωτική πινακίδα, ώστε να σταματήσουν να αρλουμπολογούν οι διάφοροι «ληξίαρχοι» με τις αυθαίρετες διαγνώσεις τους. Οφείλουμε τέλος να αναφέρουμε ότι, ο μοναδικός (εκ των αρχόντων) που επέδειξε ενδιαφέρον για τον πλάτανο είναι ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας κ. Πολυχρόνης Λουλάκης, ο οποίος, κατ’ επανάληψη τον έχει ψεκάσει και είμαστε σχεδόν βέβαιοι, ότι ακόμη και τα φάρμακα τα επλήρωσε από την τσέπη του! Για λόγους ιστορικής καταγραφής, θα αναφέρουμε ότι ο γέρο πλάτανος της Βιάννου, γνωρίζει πολύ καλά την βαρβαρότητα των ανθρώπων, καθώς, αλλεπάλληλες φορές, «χωρίς περίσκεψη, χωρίς αιδώ», έχουν κοπεί τεράστιοι κλώνοι του, άλλοτε για χάρη του οικιστικού επεκτατισμού κι άλλοτε για να περάσει το… λεωφορείο! Μεγάλη ήταν και η δοκιμασία του, όταν σχεδόν ταυτόχρονα συνέβησαν δύο γεγονότα: αφενός σταμάτησε να ρέει νερό στον παρακείμενο υδαταύβλακα, ενώ σε έργα του δήμου, δυστυχώς, με απίστευτη βαρβαρότητα εκριζώθηκαν μεγάλα κομμάτια από το ριζικό σύστημα του ιστορικού δέντρου.
Μανώλης Σπανάκης - Σεπτέμβριος του 2004
Υ.Γ. Πρόσφατα βρέθηκα στο Κράσι, όπου συμμετείχα ως ομιλητής σε εκδήλωση σχετική με το περιβάλλον. Διατύπωσα εκ νέου την παράκληση να μας δοθεί η μελέτη τεκμηρίωσης της ιστορικότητας του πλατάνου του Κρασίου και φυσικά, οι άνθρωποι αποδέχτηκαν μετά χαράς να μας δώσουν κάθε τι σχετικό. Ελπίζω να αξιοποιηθεί από τους αρμόδιους.
*Ο Μανώλης Σπανάκης είναι δημοσιογράφος, διευθυντής της εφημερίδας "Ηχώ της Βιάννου" και συντάκτης στο viannitika.gr
